‘Overeenkomsten neoliberale ideologie met moslimfundamentalisme’

De mens heeft onzichtbare en niet meetbare emotionele behoeftes die onderkend en beleden moeten worden om de geest gezond te houden. ‘De visie op de mens met zijn emotionele en dus immateriële behoeftes wordt in onze materialistische, door toetsen, testen, statistieken en breinonderzoeken geobsedeerde maatschappij in het beste geval genegeerd en in het ergste geval als achterlijk weggezet.’ – Dit zegt schrijfster Sana Valiulina in de NRC over de moraalvrije ideologie die de mens tot een louter rationeel wezen heeft gereduceerd.

‘Nu religie samen met Maria van de eeuwigdurende bijstand is weggevallen, blijven de grote vragen voor de meeste mensen onbeantwoord. Evenmin kunnen ze worden beantwoord door de nieuwe technologieën, laat staan door plat amusement.’

Maar die vragen ontstaan vanuit de diepste emotionele behoeften van de mens, vanuit zijn donkere, irrationele kanten. Valiulina stelt nu dat die donkere kanten door het neoliberalisme worden ontkend en genegeerd.

‘Het lijkt alsof die predikers nooit een behoorlijk boek hebben gelezen waarin de complexe menselijke conditie uiteen wordt gezet.’

Het neoliberalisme moet volgens Valiulina ook niets van kunst en literatuur hebben omdat deze zich bezighouden met die donkere, onvoorspelbare kanten en laten zien dat de mens meer is dan alleen een economische eenheid, gedreven door zijn maag en libido, of, zoals het nationalisme ons wil doen geloven, door de angst en achterdocht naar de ander.

‘In haar afkeer voor kunst en literatuur vertoont de neoliberale ideologie interessante overeenkomsten met uitgerekend het moslimfundamentalisme. Dat immers, keurt ook alle uitingen van de menselijke ziel, zoals muziek, dans en poëzie, kortom alles wat niet in de pas loopt met die enige grote waarheid, af of verbiedt het.’

Valiulina stelt ook dat de humaniora, de zogenaamde menswetenschappen, een steeds kleinere rol krijgen toebedeeld in onze kennismaatschappij. Zij verwijst naar de Leidse professor (historicus) Johan Huizinga die in In de schaduwen van morgen al in 1935 stelde dat ethiek, het domein van de geesteswetenschappen, hopeloos bij de techniek was achtergebleven en in razend tempo veel van zijn glans verloor in het licht van de nieuwe, krachtige ideologieën.

‘Wat ons nekt, is de ondraaglijke platheid van het bestaan, gepredikt door de ideologen van eigen bodem.’

Zie: Ach toe, mag het bestaan iets minder plat?

Beeld: The American Dream, Salvador Dali (Pinterest)

Sana Valiulina (Tallinn, 1964) studeerde in Moskou Noorse taal- en letterkunde en woont sinds 1989 in Amsterdam. Ze schreef eerder Het kruis (2000), Vanuit nergens met liefde (2002), Didar en Faroek (2006, nominatie Libris Literatuurprijs), Honderd jaar gezelligheid (2010) en Kinderen van Brezjnev (2015)

‘De wereld wordt steeds religieuzer’

UITGELICHT (2016) – Religiewetenschapper Ernst van den Hemel pleit in De Groene Amsterdammer voor meer religiekennis. ‘Religie is inzet van veel maatschappelijke conflicten. Populistische groeperingen als Pegida, Front National en PVV grijpen de joods-christelijke traditie doelbewust aan om scheidslijnen aan te scherpen met mensen uit andere religies en culturen. De wereld wordt tegelijkertijd steeds religieuzer.’

‘Als je het aan Wilders overlaat om de islam te definiëren,
en ik ben bang dat het beeld van de islam voor veel mensen bepaald wordt door de PVV, moet je niet raar opkijken wanneer kloven in de maatschappij zich verdiepen.’
_{(Ernst van den Hemel)}

In de serie De goddeloze samenleving in De Groene Amsterdammer pleit Van den Hemel voor meer religiekennis, want nu is het zo dat de ‘hobby van babyboomers’ alles wat maar naar religie riekt, bestempelen als ouderwets, en die houding vindt hij niet enkel kortzichtig en achterhaald, ze heeft zelfs gevaarlijke kanten.

‘De wereld wordt tegelijkertijd steeds religieuzer. Dan kun je niet volhouden dat godsdienst er niet meer toe doet, omdat wij ons er in de jaren zestig zo fijn van bevrijdden.’

Van den Hemel stelt in zijn proefschrift dat calvinisten uit hun geloof de overtuiging putten dat ze in opstand moesten komen tegen intolerantie.

‘Door de eeuwen heen zijn daarvan vele voorbeelden te geven, zo toonde hij aan in zijn proefschrift. Geloof levert dus niet alleen gehoorzaamheid en inperking op, maar ook twijfel, rebellie en openheid.’

Het valt best mee – of tegen, laat Van den Hemel weten, met de veel bezongen individualisering van Nederland. En voor de secularisering geldt eigenlijk hetzelfde, want ook al zijn veel kerken leeggelopen, we ademen nog steeds de diepe invloed van het christelijk geloof.

‘Ons beeld van emancipatie, van gelijkheid, van secularisatie is wel degelijk beïnvloed door die christelijke traditie. Om ons heden te begrijpen, heb je kennis nodig van het religieuze verleden.’

Van den Hemel vindt dat religiewetenschappen bestaansrecht heeft, alleen al omdat de oude scheidslijnen tussen religieus en seculier aan vervanging toe zijn.

‘Maar Nederland blijft grotendeels onkundig van de religiewetenschappelijke blik op religie en samenleving. Er wordt flink gediscussieerd over populisme en de islam, maar een geïnformeerd debat over godsdienst komt daarbij amper van de grond. Bij wijze van grap met een serieuze ondertoon spreekt de van oorsprong Duitse theologe Manuela Kalsky van het posttraumatische stresssyndroom in Nederland.’

De persoonlijke opvatting van Van den Hemel is dat het publieke debat in Nederland vaak van een armoedig niveau is en dat dit ernstige maatschappelijke gevolgen heeft.

‘Als je het aan Wilders overlaat om de islam te definiëren, en ik ben bang dat het beeld van de islam voor veel mensen bepaald wordt door de PVV, moet je niet raar opkijken wanneer kloven in de maatschappij zich verdiepen.’

Religie, zo stelt Van den Hemel, is een explosieve groeimarkt. Maar als we echt iets willen veranderen, moeten we ervoor zorgen dat kennis van religie in Nederland veel weidser verspreid wordt.

‘84 Procent van de wereldbevolking is religieus, over vijftig jaar is dat 87 procent. In dat licht is het bizar om kennis van religie te verwaarlozen. Dat is soms tegen het zere been van veel mensen die juist dachten dat ze van religie af waren.’

Van den Hemel vindt dat we de erfenis van de ontkerkelijking kritisch moeten bezien en voor hem is het duidelijk dat daar een hoop oud zeer zit.

‘Maar het houdt geen stand om religie ouderwets en intolerant te noemen, en seculiere cultuur hedendaags en tolerant. Die versimpeling levert een vertekend beeld op van een steeds religieuzere wereld.’

Naarmate maatschappijen zich verder ontwikkelen, stelt Van den Hemel neemt de invloed van religie af, zo is het idee.

‘Hiermee wordt een versimpeling van de westerse geschiedenis verheven tot norm. Als je niet uitkijkt, eindigt dat met een monoculturele visie op het heden die blind is voor eigen dogmatiek. Religie kan een verbredende kracht zijn, en wat zich als bevrijding van religie presenteert, kan beklemmend worden. Dat wordt nu vaak vergeten.’

Zie: ‘84 procent van de wereldbevolking is religieus’ (De Groene Amsterdammer)

Beeld: Rijksuniversiteit Groningen (RUG)
Nederland op 1: VRPress (Trouw, 7 6 2024)
_{Update september 2025 (Lay-out, foto)}

‘Wilders, de meest effectieve evangelist van de islam’

Aldus Bernhard Reitsma, hoogleraar aan de VU voor de bijzondere leerstoel kerk in de context van de islam. ‘Hoe harder er wordt geroepen dat we moeten oppassen met moslims, dat we vluchtelingen buiten de deur moeten houden, hoe meer jonge moslims zich afvragen: ‘Waarom? Wat is er zo erg aan mijn geloof dat mensen dit roepen?’ Ze gaan zich dan juist in de islam verdiepen, worden omarmd door een warme gemeenschap en raken overtuigd.’

‘Hoe bizar: Wilders, de meest effectieve evangelist van de islam. Tijd voor een politieke koerswijziging?’ (Reitsma)

Het lijkt een variant op wat je wel hoort in coachingsgesprekken: ‘Wat je veroordeelt en bevecht, wordt sterker.’ ‘Minder, minder, minder’ leidt zo uiteindelijk tot meer, meer, meer.

Reitsma, tevens docent bij de academie Theologie aan de Christelijke Hogeschool Ede, geeft als voorbeeld de tweeduizend moslims die naar het vrijdagmiddaggebed gaan bij Azzedine Karrat (29), imam van de grootste moskee in Nederland, de Essalam-moskee in Rotterdam-Zuid. (Momenteel zijn er plannen voor een moskee in Rotterdam-West die drie keer zo groot wordt.) Veel jongeren met een islamitische achtergrond zijn intensief op zoek naar wat het betekent om moslim te zijn.

Karrat studeerde aan de Islamitische Universiteit in Rotterdam (IUR) en is daar ook docent. Bij de Essalam-moskee werden afgelopen november de slachtoffers van de aanslagen in Parijs herdacht door joden, christenen en moslims samen.

‘Betekent een sterke islamitische geloofsgemeenschap het einde van mijn geloof? Wat zegt dat dan over je eigen identiteit? Is die zo kwetsbaar? Het getuigt ook van weinig geloof in de Almachtige. Misschien is het juist wel heel leerzaam wat er in de Essalam-moskee gebeurt en doen we nieuwe inzichten op over secularisatie en kerkverlating.’ (Reitsma)

In het artikel Nieuwe kijk op secularisatie citeert Reitsma Karrat die stelt dat de secularisatie voorbij is en de islam weer gaat groeien. Overigens vervult hij een voortrekkersrol in het bouwen van bruggen tussen moslims en andere groepen in de Nederlandse samenleving.

‘Op de vraag of de islamitische gemeenschap ook te maken heeft met secularisatie, reageerde Karrat heel beslist: ‘Niet meer, dat is voorbij. Jonge moslims zijn op zoek naar de betekenis van hun eigen geloof. Vooral de laatste jaren wordt dat steeds sterker.’ (Reitsma)

Op Reitsma’s vraag of het tijd is voor een politieke koerswijziging geeft hij niet echt antwoord. Hij laat het bij de suggestie dat Wilders zijn kritiek op de islam eens op het christendom en hun heilige boek richt zodat christenen straks ook kunnen zeggen: ‘Secularisatie? Dat hebben we gehad.’

Zie: Nieuwe kijk op secularisatie

Foto: Essalam-moskee (wam-architecten.nl)

Spotprent (nos.nl): Moskeeën publiceren cartoon over Wilders (juni 2015.) Op de spotprent is Wilders te zien als een ontevreden kind, dat ‘Minder, minder’ schreeuwt, tegen de achtergrond van een bom. In de schaduw van de bom lopen andere mensen rustig door, het geschreeuw negerend. Zij bouwen ondertussen rustig verder aan Nederland, zegt woordvoerder Aissa Zanzen van de Raad van Marokkaanse Moskeeën Nederland (RMMN).

Religie vriend of vijand van progressieve en groene politiek?

Naar aanleiding van de interviewbundel Green values, religion and secularism, van theoloog en historicus Erica Meijers stelt politicoloog Theo Brand dat voor humanisten individuele vrijheid tegenover ‘boosaardige religies’ bijna een fixatie is geworden. ‘De werkelijkheid is weerbarstig en het antwoord veelkleurig, zo blijkt. GroenLinks schiet niet in een kramp en gaat voorbij de religiestress. Een lichtend en humanitair voorbeeld voor progressief Nederland.’

‘Wie het boek ‘Green values, religion and secularism’ leest, beseft dat er veel levensbeschouwelijke inspiratiebronnen zijn die vrede en vooruitgang bewerkstelligen en dat juist dialoog en ruimte voor levensbeschouwelijke verschillen tussen mensen, hier ook voorwaarden voor zijn. Het zou goed zijn als na GroenLinks ook het georganiseerde humanisme in 2016 de religiestress voorbij gaat. Het komt de humaniteit ten goede.’

Brand stelt dat waar humanisten in de jaren zeventig en tachtig in Nederland bezig waren met maatschappelijke thema’s zoals de wapenwedloop en sociale gerechtigheid, nu individuele vrijheid tegenover ‘boosaardige religies’ bijna een fixatie is geworden.

‘Zoals vroeger humanisten en vooruitstrevende gelovigen zij aan zij stonden in de strijd tegen kruisraketten en armoede, zouden zij zich vandaag samen sterk kunnen maken voor duurzaamheid, gelijke kansen, een stevige publieke sector, interreligieuze en interculturele dialoog en mensenrechten.’

Brand kan zich moeilijk neerleggen bij het feit dat islamofobie en religiestress gehoor vinden in links-liberale kringen.

‘De islam deugt niet en eigenlijk is alle godsdienst schijnheilig of achterlijk. Dat is vaak de teneur. Maar hoe vruchtbaar en productief is dit standpunt? Wat versta je onder religie en welke verschijningsvormen zijn er? Is de sociale werkelijkheid niet veel te complex om algemeen geldende uitspraken over religie te kunnen doen?’

In de interviewbundel Green values, religion and secularism is Erica Meijers (foto: GL) van Bureau de Helling – het wetenschappelijk bureau van GroenLinks – samen met een Europese collega erin geslaagd het thema ‘religie’ op een evenwichtige manier te agenderen binnen GroenLinks en de andere groene partijen in Europa. Het boek is de start van een samenwerkingsproject van zes wetenschappelijke bureaus van verschillende Europese groene partijen over religie en groene partijen.

‘Groene politici van Ierland tot Turkije met uiteenlopende achtergronden – zowel atheïstisch als religieus – laten vanuit een persoonlijk en maatschappelijk perspectief hun licht schijnen op religie als maatschappelijke en politieke factor.’

Wat Meijers opgevallen is dat er in de groene partijen niet echt rabiate fundamentalistische gelovigen zitten, maar ook geen rabiate atheïsten.

‘Zelfs de duidelijk seculieren zoeken toch naar een antwoord op de vraag hoe je omgaat met pluraliteit met respect voor iedereen.’

Zie:
* GroenLinks, religiestress en humaniteit
* Enkel de fundamentalistische vorm van religie krijgt aandacht

Green values, religion and secularism | € 14,95 | In this publication, Green politicians from different European contexts reflect on the way their own religious or secular values influence their political attitude; the role of religion in the public forum; conflicts between fundamental rights, such as the freedom of religion and the principle of sexual and gender equality; the role of Islam in Europe and the question whether religion is a source of inspiration or an obstacle for Green politics.

In the last decades, the relationship between religion and modern society has shifted. As a consequence, there have been fierce debates on issues such as ritual slaughtering, homosexual teachers in schools, the wearing of the headscarf in public institutions and the relationship between Islam and terrorism.
Although Green parties often have an uneasy relationship to religion, the debate about values, religious or secular, cannot be escaped within a Europe haunted by many different crises at the same time. This publication is an invitation to work towards a more coherent debate within the Greens on the changing role of religion in society.

_{Update 11 12 2024 (Lay-out, links)}

‘De islam gaat imploderen en dat zal gewelddadig zijn’

‘De Koran is op dit moment de gevaarlijkste illusie’, zegt Maarten Boudry in het magazine EOS. Al eerder zei hij bij Liberales dat de gevaarlijkste illusie de letterlijke interpretatie is van wat er neergeschreven staat: juist ‘de overtuiging dat illusies, en met name godsgeloof, goedaardig en onschuldig zijn, is zelf een gevaarlijke illusie’. Politiek wetenschapper Annie Laurent stelt nu bij Didoc dat de islam onverbiddelijk ineen zal storten en dat dit ‘groot leed zal veroorzaken voor de moslims en voor degenen die in hun nabijheid leven’.

‘Ik zeg niet dat de islam morgen zal ineenstorten, maar wel dat hij zal ineenstorten, onverbiddelijk, en dat zal groot leed veroorzaken voor de moslims en voor degenen die in hun nabijheid leven. Het zal decennia duren en zich vertalen in vreselijke conflicten! Een van de krachten van de islam is dat hij zich belast met heel de mens. Het is een erg omlijnde religie, waarin het geweten niet aangesproken wordt. Iedere persoon die dit kader verlaat zal een diepe existentiële crisis meemaken.’

Annie Laurent is schrijfster, journaliste en specialist op gebied van het Midden-Oosten, en heeft een master in Internationaal Recht. Zij haalde een doctoraat in politieke wetenschappen met haar thesis over ‘Libanon en zijn omgeving’. In het artikel De zwakheid van de islam beschrijft Laurent de hedendaagse islam als een religie ten prooi aan een diepe crisis die zelfs zijn bestaan op losse schroeven zou kunnen zetten.

‘De islam wordt op dit ogenblik ernstig in vraag gesteld. De moslims hebben overal ter wereld toegang tot het internet, zelfs in Saoedi-Arabië. Zij zien andere denkwijzen, andere manieren om de religie te begrijpen. Een deel ervan leeft in landen met christelijke wortels, en dat vertaalt zich natuurlijk naar vragen over hun eigen oorsprong. Sommigen ergeren zich met name aan de aanspraak van de islam om heel hun leven te beheersen met willekeurige voorschriften. Ieder jaar zijn er in Marokko jonge mensen die op de pleintjes eten in volle ramadan en zo het religieus verbod naast zich neerleggen. Zij worden trouwens regelmatig opgepakt door de politie.’

‘Geweld is een teken van zwakheid!’ antwoordt Laurent als Didoc stelt dat in vele landen zoals Irak, Saoedi-Arabië of Pakistan de islam steeds strenger wordt, en vaak gewelddadig. Niettemin stelt zij dat er een interessante ontwikkeling gaande is, al is zij niet optimistisch over een ‘zachte overgang’ van de islam.

‘Er is een interessante ontwikkeling aan de kant van wat men ‘de nieuwe denkers van de islam’ noemt. Ik denk aan Abdelmajid Charfi, auteur van ‘De islam tussen boodschap en geschiedenis’. Een andere Tunesiër, Mohammed Charfi, had een leerstoel onder Ben Ali en heeft ‘Islam en vrijheid’ geschreven. Maar vaak worden zij slecht onthaald! In tegenstelling tot wat men vaak denkt, is het nog moeilijker voor hen geworden om zich te uiten sinds de Arabische lente. Zoals Nasr Abou-zeid, die als afvallige verbannen werd en naar Nederland moest vluchten, zei: het lot van deze intellectuelen stemt mij niet optimistisch over een ‘zachte overgang’ van de islam.’

Zie: De zwakheid van de islam

Illustr: Fubar.mobi

‘Uitingen van religie mogen geen speelbal zijn van antigodsdienstige sentimenten’

Dat concludeert dr. Henk Post in het proefschrift Vrijheid van godsdienst in een democratische samenleving waarop hij op 19 november promoveert aan Tilburg University. ‘En ook niet van de publieke opinie of van de politiek, in het bijzonder niet omdat het om een grondrecht gaat.’ Volgens Post ligt de spanning die onze rechtsorde moet oplossen bij het recht op vrijheid dat men niet kan claimen, zonder dat men dit recht aanvaardt van de ander.

‘Onze democratie moet iets waarmaken dat op het eerste gezicht onmogelijk lijkt, namelijk dat burgers met sterk uiteenlopende overtuigingen, normen en levensstijlen op een vreedzame wijze met elkaar samenleven op basis van een gezamenlijk goedgekeurde rechtsorde binnen de staat. Regelmatig moet de rechter een uitspraak doen, en de overheid als wetgever beïnvloedt de realisatiemogelijkheden.’ (BON)

Volgens Henk Post (foto: HP) is het zedelijk en levensbeschouwelijk beoordelingspatroon de afgelopen vijftig jaar veranderd van een gezamenlijk waarden- en normenpatroon naar een variëteit van beoordelingspatronen die deels religieus en deels seculier van aard zijn. Of een bepaald soort gedrag moet worden beschouwd als primair behorend tot een religieuze praktijk die bescherming verdient of niet, is afhankelijk van het gekozen beoordelingspatroon. Religies worden volgens de promovendus, zoals hij in 2011 al zei, in ieder geval niet bevoordeeld in ons land:

‘In artikel 6 van de Grondwet staat vrijheid van godsdienst op gelijke voet met de vrijheid van levensovertuiging. De voorrechten zijn in principe afgeschaft in 1798 toen er scheiding kwam tussen kerk en staat. Sinds in de invoering van het algemeen kiesrecht en de vrijheid van onderwijs in 1918 worden christenen niet bevoordeeld noch benadeeld.’ (RD)

Het spanningsveld ligt volgens Post in het feit dat je recht op vrijheid niet kan claimen zonder dat je dit recht aanvaardt van de ander. Hij pleit voor pluriformiteit. In Nederland is iedereen anders, maar toch ook weer allemaal gelijk. In zijn essay Godsdienstvrijheid aan banden zegt hij:

‘Wetgeving is niet genoeg om godsdienstvrijheid te waarborgen en godsdienstvrede te bereiken of te bewaren. De controverses kunnen alleen beheersbaar blijven in een samenleving die ten principale bereid is haar pluriformiteit te aanvaarden. Daarbij passen geen superioriteitsgevoelens maar wel bescheidenheid en beslistheid, bescheidenheid over de eigen opvattingen en beslistheid in het verdedigen van de rechten van de mens, die ieder mens op grond van zijn inherente waardigheid, in gelijke mate toekomen.’ (HP)

Zie: Vrijheid van godsdienst is controversieel grondrecht geworden

en: Promotie en symposium godsdienstvrijheid

Illustr: memotrip.nl

Promotie Henk Post. Vrijheid van godsdienst in een democratische samenleving. Het recht van de individuele persoon in een spanningsveld van rechten en vrijheden. Woensdag 19 november 2014 om 10:00 uur, Aula Tilburg University, Warandelaan 2, 5037 AB Tilburg.

Dr. Henk A. Post (1952) is afgestudeerd in de bedrijfskunde (1976), gepromoveerd in de economische wetenschappen (1995), de theologie (2006) en de letteren (2009). Hij heeft gewerkt in het bedrijfsleven en is aan twee universiteiten verbonden geweest. Naast zijn wetenschappelijke werk is hij actief binnen de Protestantse Kerk in Nederland.

‘In de islamitische wereld worden een paar reuzenstappen gezet’

‘Een stille revolutie in de islam’, zo wordt de open brief van 126 islamitische geleerden aan IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi gekenmerkt. Volgens Femke Halsema is daaraan nauwelijks aandacht besteed, maakten de kranten er alleen melding van op hun sites, ontbraken analyses. Op televisie was er ook geen aandacht voor.

‘Terwijl Nederlandse opiniemakers denken dat ze IS een slag toebrengen door vanachter een boom tevoorschijn te springen en tegen elke islamitische voorbijganger ‘Boe, neem afstand!’ te schreeuwen, worden er in de islamitische wereld een paar reuzenstappen gezet. Althans, dat was mijn gedachte na het lezen van deze open brief aan Al-Baghdadi en de strijders van IS.’ (FH)

Volgens Halsema maken de ondertekenaars in niet mis te verstane taal korte metten met de ideologie van IS als ‘islamitisch’, en leveren zij zeventien pagina’s lang hiervoor bewijs na bewijs, door nauwkeurige verwijzing naar de Koran en andere islamitische geschriften.

‘Het is verboden, zeggen zij, om onschuldigen te vermoorden. Diplomaten, journalisten en hulpverleners mogen niet worden gedood. Slavernij is niet toegestaan. Er mag niet gemarteld worden in de islam, de doden mogen niet worden misvormd, graven en gedenktekens mogen niet worden verwoest. Christenen en Yezidi’s zijn mensen van de ‘Schrift’ en hen mag geen pijn worden gedaan. De ‘jihad,’ is enkel toegestaan als defensieve oorlogsvoering. IS maakt zich, voegen zij eraan toe, schuldig aan ‘walgelijke oorlogsmisdaden’.’ (FH)

Met hun pleidooi voor een historische uitleg van de islam, kiezen de 126 geleerden de zijde van alle veranderingsgezinde moslims, stelt Halsema, en vindt – stel dat hiermee inderdaad een grote stap wordt gezet in modernisering van de islam – dat dan de dringende vraag is waarom daar geen aandacht aan wordt besteed.

‘Met hun pleidooi voor een historische uitleg van de islam, kiezen de 126 geleerden de zijde van alle veranderingsgezinde moslims. Voor Al-Baghdadi en zijn terreurorganisatie zijn dit parels voor de zwijnen, maar buiten hun kalifaat is er ook een wereld te winnen.’ (FH)

Zie: Een stille revolutie in de islam (de Correspondent)

en: ‘Ideologisch bombardement op IS’

Foto: scip.be.

De 24 overtredingen op de islamitische regels die IS maakt:

Het is verboden lukraak te plukken uit de Koran om fatwa’s de wereld in de sturen. Een fatwa moet voldoen aan verschillende voorwaarden

Het is verboden om islamistische regels uit te vaardigen zonder grondige kennis van het Arabisch

Het is verboden overdreven simplificaties te maken van de sharia

Het is verboden mensen te folteren

Moslims mogen verschillen van mening over alles, behalve over de fundamenten van de religie die alle moslims moeten kennen

Het is verboden de tijdgeest te negeren bij het uitvaardigen van wetten

Het is verboden onschuldigen te doden

Jihad is een oorlog ter verdediging. Het is niet toegelaten zonder de juiste verantwoording, het juiste doel en het juiste gedrag

Het is verboden afgezanten, ambassadeurs, diplomaten te vermoorden, en hetzelfde geldt dus ook voor journalisten en hulpverleners

Het is verboden om mensen tot ‘niet-moslim’ te verklaren, behalve wanneer die persoon dat zelf openlijk doet

Het is verboden om slechte daden toe te schrijven aan God

Het is verboden om christenen of andere ‘Volkeren van het Boek’ op welke wijze dan ook te schaden of mishandelen

Het is verplicht op Yezidi’s als ‘Volkeren van het Boek’ te beschouwen

Het is verboden om mensen te onthoofden

Het herinvoeren van slavernij is verboden. Slavernij werd in een universele consensus afgeschaft

Het is verboden om mensen te verplichten zich te bekeren

Het is verboden straffen op te leggen zonder de procedures te volgen die rechtvaardigheid en barmhartigheid garanderen

Het is verboden vrouwen rechten te ontzien

Het is verboden om kinderen rechten te ontzien

Het is verboden om de graven en schrijnen van profeten te vernielen

Gewapende opstand is verboden, behalve tegen een ongelovige heerser die het bidden verbiedt

Het is verboden een kalifaat uit te roepen zonder consensus onder alle moslims

Loyaliteit aan nationaliteit is toegestaan in de islam

Na de dood van de profeet, legt de islam aan niemand op om te emigreren

Kleingeestig hoofdredactioneel commentaar Reformatorisch Dagblad

In een hoofdredactioneel commentaar stelt het Reformatorisch Dagblad – naar aanleiding van een initiatiefwet van D’66 – dat ‘onze hele bevolking gedwongen wordt hetzelfde te denken over het seksuele gedrag’. Wel vindt de redactie het goed dat een leerkracht voor de klas zegt dat de Bijbel een homohuwelijk verbiedt. Moet iedereen hetzelfde als de Bijbel geloven?

‘Waar het om gaat, is of scholen de vrijheid mogen hebben om van hun medewerkers te vragen in leer en leven de levensvisie uit te dragen die de school voorstaat. Leerlingen verwachten dat ook. Het kan toch niet zo zijn dat een leerkracht voor de klas beweert dat de Bijbel een homohuwelijk verbiedt en een opmerkzaam kind de vinger opsteekt en zegt: „Maar meester, u bent toch ook getrouwd met uw vriend?” Elke opvoeder weet dat dit bij kinderen grote verwarring oproept.’ (RD)

Zo’n leerkracht dient zich didactisch bij te laten scholen zodat hij opmerkzame kinderen een adequaat antwoord kan geven. Hij kan bijvoorbeeld zeggen dat er mensen zijn die volgens de Bijbel willen leven en daarom een homohuwelijk afkeuren. Maar dat er anderen zijn die niet volgens de Bijbel willen leven – of deze minder orthodox uitleggen – en een homohuwelijk goedkeuren. Dat is pas èchte vrijheid van godsdienst: uitleggen dat mensen verschillend kunnen denken over godsdienst, of niet in God geloven.

‘Er zijn evenzeer voorbeelden dat homo’s zich op bijvoorbeeld reformatorische scholen veilig voelen.’ (RD)

Bovenstaande zin komt ook van de hoofdredactie. Het bestaat niet dat een homo zich op een reformatorische school veilig kan voelen. Stel dat zijn vriend hem spontaan komt ophalen uit school en hem als begroeting omhelst of een kus geeft? Hij wordt op staande voet ontslagen. Hij moet dus huichelen in naam van God. Zijn collega’s zullen hem bovendien hooguit gedogen, maar nimmer accepteren als zij werkelijk de orthodox-Bijbelse visie onderschrijven. De situatie op zo’n school is bovenmatig huichelachtig. Jezus houdt niet van huichelaars.

Zo’n leraar kan natuurlijk nooit zichzelf zijn op zo’n orthodox-Bijbelse school, laat staan dat hij zich veilig kan voelen: hij zal immers juist en voortdurend het onvrije van godsdienst ervaren.

‘Natuurlijk zal een aantal indieners zeggen dat je dergelijke standpunten op grond van de Bijbel helemaal niet meer mag verkondigen. Maar dat betekent dan dat zij niet alleen de vrijheid van onderwijs inperken maar ook die van godsdienst. Laten ze dat dan tenminste eerlijk zeggen.’ (RD)

Iedereen mag uiteraard altijd standpunten op grond van de Bijbel verkondigen. Maar laten we inzien dat er ook andere standpunten zijn. En die mogen, moeten zelfs, eveneens aan de orde komen, wil je kinderen niet indoctrineren. Als je lesgeeft op school, verkondig je zeer vele standpunten. Die staan soms haaks op elkaar. Er is in de wereld meer dan de Bijbel. Of mogen orthodox-Bijbelse kinderen dat niet weten en moeten zij wereldvreemd opgevoed worden? Dan beperk je ook nog de vrijheid van onderwijs.

Zie: Commentaar: Initiatiefwet D66 tast vrijheid van godsdienst aan
Illustr: kijk-op-actua.blogspot.com

Absoluut geloof in de rede aan slijtage onderhevig

‘Liberalisme is een totalitaire ideologie,’ stelt theoloog Wim van Vlastuin in een opinieartikel waarin hij stelt dat apologetiek naar ‘de ene waarheid’ zoekt. Altijd gedacht dat het liberalisme zo veel mogelijk vrijheid van het individu als uitgangspunt heeft. Van Vlastuin zet het liberalisme in hetzelfde rijtje als socialisme en communisme.

‘Modernisme kenmerkt zich ook door een sterk vooruitgangsgeloof. De wetenschap zorgt op alle terreinen van het leven voor succes. Ze brengt het gedrag van mensen in kaart, vindt wetmatigheden in de economie, en ook in de psychologie zou de meetmethode tot grote inzichten kunnen leiden. Alle problemen kunnen we overwinnen en geluk is maakbaar. Dit vooruitgangsgeloof was de voedingsbodem voor totalitaire ideologieën zoals het socialisme, het liberalisme en het communisme.’

Van Vlastuin hekelt het modernisme met zijn grote nadruk op de rede en vooruitgangsgeloof. Het gevolg van dat denken is dat het afgelopen moet zijn met het geloof in God en zeker met de moraal die aan het geloof in God wordt ontleend.

‘De secularisatiethese was breed geaccepteerd: door de vooruitgang in wetenschap en techniek zou het geloof in God steeds minder relevant worden en zou de wereld steeds meer seculariseren.’

Maar de secularisatiethese blijkt niet te kloppen omdat het slechts in een klein deel van de wereld zo is dat mensen niet religieus zijn, en in het grootste deel van de wereld is het helemaal niet vreemd om in het niet-materiële te geloven.

Het absolute geloof in de rede is aan slijtage onderhevig, stelt universitair docent systematische theologie dr. Wim Van Vlastuin (foto: refo500.nl). Het is nu meer mogelijk om op een existentiële golflengte een gesprek te voeren. De rede is niet relevant voor het geloof: de apologetische richting van het fideïsme kan in deze cultuur goed gedijen. De grootste voetangel in onze cultuur is volgens hem dat waarheid niet meer absoluut is.

‘Zolang er een besef is dat er een laatste waarheid moet zijn, kun je elkaar aanspreken op het zoeken van die ene waarheid. Maar als het geloof in deze ene waarheid taant en waarheid per definitie pluraal is, is het lastig getuigen of debatteren. Wellicht vraagt het een extra gesprekslaag om het dilemma van de ene waarheid of de vele waarheden uit te diepen.’

Voor Van Vlastuin is de waarheid echter wel absoluut want hij stelt dat Gods waarheid ‘zekerder dan zeker’ is. Maar het liberalisme totalitair? Het liberalisme heeft als uitgangspunt zo veel mogelijk vrijheid van het individu zolang hij de vrijheid van anderen niet beperkt. Misschien is God wel de enige echte liberaal. Hij heeft de mens immers een vrije wil gegeven.

Zie: Apologetiek zoekt naar de ene waarheid

Foto: worldofintelligence.nl

‘Van der Staaij (SGP) moet kleur bekennen’

‘Iedereen, binnen en buiten de SGP, heeft er recht op te horen wat het oordeel van de politieke leiding is. Politiek is kiezen. Zich onthouden kan niet. Zoals je ook in de Kamer je niet van stemming kunt onthouden.’ Aldus oud-politicus van het CDA, Willem Aantjes, in Trouw, over de verkiezing van een vrouw tot SGP-lijsttrekker. Hij vindt het een duivels dilemma, maar zegt dat er geen ontkomen aan is.

(Foto: Lillian Janse SGP – EO/De Vijfde Dag) Vlissingen heeft intussen wel kleur bekend. Op de site van de SGP over ‘Situatie Vlissingen’ stelt M.F. van Leeuwen dat de besluitvorming binnen de kiesvereniging zich tussen twee polen beweegt: het beginselprogramma en het reglement. De PKV Vlissingen heeft een besluit genomen dat formeel past binnen het reglement. Van Leeuwen zegt wel dat het besluit van Vlissingen ‘niet spoort met de tekst van het beginselprogramma’.

De SGP-vrouw is zich zeer bewust van hoe gevoelig haar verkiezing ligt bij SGP-ers in het land. ‘Ik snap dat Van der Staaij niets van zich laat horen,’ zegt zij. ‘Hij vertegenwoordigt de hele achterban en daarbinnen is grote verdeeldheid. De mensen die tegen zijn grommen en blaffen iets harder dan de andere groep.’

In december 2009 maakte ik een blog over het vrouwenstandpunt, waarop ik een interessante reactie ontving van een verlichte beleidsadviseur jongeren SGP, Dirk-Jan Nijsink (foto: SGP). Toevallig(?) is hij per 1 augustus jl. vertrokken bij de SGPJ. Hij schreef onder meer:

‘Laat ik voorop stellen dat ik geen voorstander ben van het vrouwenstandpunt van de SGP. Ik vind inderdaad vanuit mijn geloofsovertuiging geen grond om vrouwen niet toe te staan actief te worden in de politiek. Ik hoop dat de partij dit standpunt ook snel zal laten varen. De oprichter van de partij, Henri Kersten, richtte zich op drie punten om zich te profileren, de drie V’s: tegen vaccinatie, tegen verzekeringen en tegen vrouwen in de politiek. De eerste twee punten heeft de SGP min of meer al laten varen, alleen het laatste nog niet en dat is vreemd. De andere kant is echter dat ik vind dat de rechterlijke macht geen uitspraak kan doen over de inhoud van een geloofsopvatting. Als iemand vanuit zijn overtuiging geen ruimte ziet voor vrouwen in de politiek dan is dat een opvatting die ik wil respecteren. Juist die rechterlijke uitspraken werken vaak averechts, mensen verstarren erdoor, omdat ze weigeren te buigen voor iets dat van buiten wordt opgelegd. Ik hoop dat je dit verhaal begrijpt. De SGP heeft een por nodig, dat is waar, maar niet door rechterlijke uitspraken, denk ik.’

Maar die por, en dat is wel zo aardig, komt nu gelukkig van een vrouw zelf, Lillian Janse. Die heeft tenminste een standpunt. Kees van der Staaij (foto: twitter) stelt, volgens Aantjes, dat ‘het een lokale kwestie is’. Dus ‘onthoudt’ Van der Staaij zich in plaats van dat hij zich uitspreekt. Hij mag wel oppassen dat hij niet opgevolgd wordt door een politiek leidster. Hij twittert er ook niet over, o ja, hij heeft geen standpunt.