‘Religieuze leiders interessant voor goddelozen’

odes

Ze zijn ook interessanter dan politieke. Zelfs voor goddelozen. Auteur David Van Reybrouck vraagt of er ook nog wat visie mag zijn, in zijn Ode aan onze religieuze leiders. Als ‘correspondent Lof’ van de Correspondent, mist hij echt visionaire pleidooien bij de Europese Unie: ‘Het blijft wachten op een gedurfde visie die in deze turbulente tijden opkomt voor vreedzaam en duurzaam samenleven vandaag. Want dat is waar het nu om gaat.’ – De auteur wacht sinds 2016, en sindsdien heb ik nauwelijks visies vernomen. Zijn alle Europese leiders, zoals Mark Rutte (VVD), vies van visie?

Het continent waar twee eeuwen geleden de eerste universele verklaring van de mensenrechten werd opgesteld, stelt zich nu kennelijk al tevreden met ‘we lossen het wel op.’ Het werelddeel waar niet zo lang geleden na het grootste bloedbad uit de geschiedenis de grootste vredesoperatie ooit begon, de eenmaking van Europa, kijkt vandaag op wanneer iemand binnen dat eengemaakte Europa zich nog eens aan een ethische uitspraak waagt.’

Dat is waar het nu om gaat: vreedzaam en duurzaam samenleven, stelt de schrijver, en zegt uit te kijken naar de dag dat kinderen op school geweldloosheid, vreedzame conflictoplossing en seculiere ethiek leren. Van Reybrouck verwijst naar de dalai lama die het onderscheid tussen ethiek en religie vergelijkt met dat tussen water en thee.

Ethiek en innerlijke waarden zijn eerder als water. Zonder water kunnen we niet leven. De thee die we drinken bestaat grotendeels uit water, maar bevat ook nog andere ingrediënten: theeblaadjes, kruiden, misschien wat suiker en, in Tibet althans, ook een beetje zout. Ongeacht hoe de thee wordt bereid, zijn hoofdbestanddeel is water. We kunnen zonder thee leven, maar niet zonder water.’

odes

De auteur zegt de afgelopen jaren meer te hebben geleerd van de paus, de dalai lama, Desmond Tutu, Ismail Serageldin, Michael Lerner en Karen Armstrong, dan van welke Europese politicus ook. De schrijver van Odes (2018), die sinds begin 2015 regelmatig ‘iets, iemand of ergens’ bezingt bij de Correspondent – zoals een Ode aan het offline zijn – had het voorrecht een dag lang bij Karen Armstrong te gast te zijn. Ze zei toen:

De grote religieuze tradities van vandaag zijn allemaal begonnen in tijden van oorlog en politieke onrust. De gouden regel, dat je een ander niet mag aandoen wat je zelf niet wilt ondergaan, is in al die tradities afzonderlijk bedacht. Dat was niet omdat een hoop lieve mensen dat een prettig idee vonden, wel omdat enkele praktische geesten inzagen dat de mensen elkaar anders zouden kapotmaken.’

Van Reybrouck besluit deze Ode – uit een lange reeks die allemaal bij de Correspondent te vinden zijn, naast andere verhalen over religiemet de uitspraak dat we alle wijsheid nodig hebben die er is, want ‘op het moment dat we andermaal elkaar dreigen kapot te maken, of dat al volop aan het doen zijn, kan het geen kwaad opnieuw te luisteren naar wat de vertegenwoordigers van eeuwenoude tradities te zeggen hebben’.


David Van Reybrouck (1971) schrijft proza, poëzie, theater en non-fictie. Hij is de auteur van onder meer Congo, Een geschiedenis, De Plaag, Pleidooi voor Populisme, Tegen Verkiezingen. Zijn werk werd veelvuldig vertaald en bekroond. Voor Congo ontving hij de Prix Médicis in Frankrijk.


Zie: Ode aan onze religieuze leiders (de Correspondent)

About Paul Delfgaauw

‘Zinzoeker’ Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies – richting Media & Cultuur; sinds 2016: Vrije studierichting – aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU), verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Verwacht begin 2019 afgestudeerd te zijn. ------- Momenteel werkt hij aan zijn eindexamenscriptie ‘Het draagbare Joodse vaderland’, zoals de Duitse dichter, van Joodse afkomst, Heinrich Heine (1797 – 1856) de geschriften omschreef die de Joden in de diaspora eeuwenlang veel structuur en samenhang hebben gegeven. Deze zorgden ervoor dat, hoezeer de Joden ook verspreid waren over de aarde, een gedeelde Joodse identiteit kon voortbestaan. ------- Vanaf de eerste dag dat op de lagere school in de catechismusles de vraag werd voorgelegd waartoe de mens op aarde is, werd dat het zingevend en -zoekend levensthema. Grasduinen door boeken, tijdschriften en kranten en later de digitale media met verhalen over Meer – met het innerlijk weten dat God, De Eeuwige, het Al, op Zijn wijze deel uitmaakt van al het leven. ------- Op kritische wijze wordt zin en onzin van religie en filosofie beschouwd en eveneens het gedachtegoed van ‘niet-religieuze’ levensbeschouwingen. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd toenemend stof tot nadenken over goden en mensen, en hun zoektocht naar elkaar. ------- Dit blog staat niet bol en vol van de 'eigen mening’, maar vooral van wat tot nadenken stemt. Minder toegankelijke stof wordt wat toegankelijker gemaakt door samenvattingen en/of doorverwijzingen naar relevante links, zo nodig aangevuld met passende en aanvullende teksten van anderen.

6 Responses

  1. Zwerver

    Natuurlijk zijn de uitspraken van religieuze leiders als bijvoorbeeld de Dalai Lama de moeite waard om te lezen of te vernemen. Maar met alle respect, het is oppervlakkig van aard. Ik kan de goddelozen geen religieuze leiders aanbevelen. Zo hoorde ik de paus ooit zeggen dat we in oorlog waren met IS. Wat zegt u, Frans? Heeft Jezus oorlog gepropageerd?

    https://www.trouw.nl/samenleving/filosoof-paul-van-tongeren-willen-sterven-is-hoogst-problematisch-~a3297181/

    De filosofie biedt meer verdieping voor de goddelozen. Hoe kun je willen niet meer te willen, vraagt filosoof Paul van Tongeren. De dood heft elk willen op. Kijk, dat zijn nog eens existentiële kwesties. Je eigen vernietiging kún je helemaal niet willen, beweert Paul van Tongeren. Uiteraard ben ik dat met hem oneens, zonder onenigheid komt er van denken en verdieping helemaal niets terecht. Maar een goede filosoof prikkelt tot stellingname en misschien is dat zijn bedoeling ook wel.

    Wat mij betreft de Dalai Lama voor een luie zondagmiddag en goede filosofie voor als er gewerkt moet worden.

    Like

  2. Steeds meer krijg ik de indruk dat politiek een strijd is om de macht en de daaruit vloeiende geldelijke voordelen. Morele waarden als eerlijkheid spelen geen rol meer.
    De westerse bevolking ziet nog enkel zijn persoonlijk voordeel.
    Het typische gezegde: “Een vet zwijn beseft niet dat een mager honger heeft” lijkt meer en meer dagelijkse realiteit.
    Als de politieker een uitgesproken correct moreel standpunt inneemt wordt hij, door de bevolking, bij de volgende verkiezing, afgestraft.

    Like

  3. Carla

    ….. “We hebben alle wijsheid nodig die er is”…. staat er te lezen onder aan het artikel, te lezen via de Correspondent.
    Een zeer lezenswaardig artikel wat vloeide uit het hart en pen van David van Reybrouck.

    Wanneer je dit artikel gaat lezen dan kan ik ook, meer dan van harte, aanbevelen, het gesprek wat deze man had met Karen Armstrong.

    Beide mensen hebben mij opnieuw geïnspireerd én aan het denken gezet. Met als gevolg dat het niet alleen om/over de grote leiders gaat, maar ook aan/over mijzelf. Daar waar het op wereldniveau nog een vraag naar…..blijft, kan het zich op micro ( persoonlijk ) niveau reeds aanvangen.

    Een mooie tijd van nieuw licht breekt weer aan. Met de wens dat de gedachte, die Confucius begon, wereldwijd bewaarheid mag worden.

    Liked by 1 persoon

Reacties zijn gesloten.