Bas Heijne: ‘Religie en populisme tot vijanden verklaren werkt niet’


‘Het humanisme moet juist thema’s uit die hoek naar haar hand zetten, zegt Bas Heijne. In OBA Live lichtte hij een tip van de sluier op van wat hij vandaag gaat vertellen tijdens de Socrateslezing in Den Haag. De titel van de lezing is: ‘Militant Humanisme’. ‘Het uitgangspunt van de lezing is dat er twee krachten zijn teruggekeerd de laatste decennia: God en religies én groepsgevoelens.’

‘Heijne vindt dat we optimistisch moet zijn en het geloof in de mens niet moet opgeven. Ook al zijn er redenen om pessimistisch te zijn. “Door het terrorisme heeft het geloof in mens een klap opgelopen. Daarnaast heeft het neoconservatieve idee dat we overal ter wereld democratie kunnen ‘maken’ ook niet gewerkt. Bovendien heeft het optimisme van Obama geen handen en voeten gekregen. Het gevaar is dat we pessimistisch worden. Het is echter waard te onderzoeken of er meer mogelijk is. Het gaat overigens niet om het vinden van dé antwoorden, maar vooral ook, zoals Socrates deed, het stellen van de juiste vragen.’

Heijne spreekt vandaag de Socrateslezing ‘Militant Humanisme’ uit met thema’s die hij eerder besprak in zijn boek: Moeten wij nog van elkaar houden? Het populisme ontleed. Hij gaat in deze lezing terug naar de wortels van het humanisme. De lezing gaat verder in op de vraag: wat moeten we nog met de humanistische idealen, de waarden uit de Verlichting en het idee van vooruitgang? Wie gelooft nog in een betere wereld? En wie gelooft nog in de mens?

‘Het werkt niet om alles uit de religieuze hoek of de populistische hoek tot vijand te verklaren. Waarom niet? ‘Nou, de vijand is ook die mens. En mensen kun je niet tot redelijkheid stompen,’ vindt de cultuurfilosoof.’

De Socrateslezing is een initiatief van het Humanistisch Verbond. De lezing wordt sinds 1983 jaarlijks georganiseerd. De lezing geeft commentaar op maatschappelijke ontwikkelingen vanuit een humanistisch perspectief. Eerder werd de Socrateslezing uitgesproken door Hans Achterhuis, Anil Ramdas, Roger van Boxtel, Fernando Savater, en Lodewijk de Waal, Beate Roessler & Britta Böhler Rutger Claassen & Arnold Heertje.

Bekijk hier OBA Live, 12 december: Bas Heijne (Human)

Zie: Het einde van het Michael Jackson-humanisme

About Paul Delfgaauw

‘Zinzoeker’ Paul Delfgaauw, opleiding Religiestudies – richting Media & Cultuur (2014 – 2019) – aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (eindexamenscriptie: ‘Het draagbare Joodse vaderland’), verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Vanaf de eerste dag dat op de lagere school in de catechismusles de vraag werd voorgelegd waartoe de mens op aarde is, werd dat het zingevend en -zoekend levensthema. Grasduinen door boeken, tijdschriften en kranten en later de digitale media met verhalen over 'Meer' – met het innerlijk weten dat God, De Eeuwige, het Al, op Zijn wijze deel uitmaakt van al het leven. Op kritische wijze wordt zin en onzin van religie en filosofie beschouwd en eveneens het gedachtegoed van ‘niet-religieuze’ levensbeschouwingen. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd toenemend stof tot nadenken over goden en mensen, en hun zoektocht naar elkaar. Dit blog staat niet bol en vol van de eigen ‘mening’, maar vooral van wat tot nadenken stemt. Minder toegankelijke stof wordt wat toegankelijker gemaakt door samenvattingen en/of doorverwijzingen naar relevante links, zo nodig aangevuld met passende en aanvullende teksten van anderen.

1 Response

  1. joost tibosch sr

    Zoals we nu weer merken hoe we gespannen zitten te kijken en te luisteren naar weer een nieuw deeltje van onze werkelijkheid…waarom zouden we ons nu ook niet aan kunnen leren om zo ook te kijken naar die verrassende mens (met al zijn deeltjes, ook het nieuwste!)..niet met een al gerichte synmpathie of zelfs verliefdheid, maar met een denkend, voor mijn part wetenschappelijker dan ooit, koppie.. Humanisme en geloof, ja dat ook, is geen zaak van “de juiste vragen stellen” of “discussieren” of “goed naar lezingen luisteren”, maar van intens naar elkaar kunnen en blijven kijken!

    Like

Reacties welkom. Er kan gemodereerd worden.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.