Gnosis: zoeken naar een innerlijke relatie met God


Wat is gnosis? ‘Een esoterische, dus deels geheime, spirituele kennis van de goddelijke herkomst en bestemming van de wezenskern van de mens, die gebaseerd is op openbaring en innerlijke verlichting en waarvan het bezit de bevrijding inhoudt van de materiële wereld die de mens in zijn greep heeft.’

Bovenstaande definitie van gnosis is van Roelof van den Broek en komt uit zijn boek ‘Gnosis in de Oudheid – Nag Hammadi in context’. Cor Hoogerwerf wijdt er sinds 10 november op zijn blog zes delen commentaar aan. Deel 2 plaatste hij onlangs en gaat over De overlevering van de gnostische literatuur. Volgens Hoogerwerf zijn we voor kennis over de gnosis vrijwel geheel afhankelijk van literaire bronnen.

Volgens Hoogerwerf is er op het internet veel onzin te vinden over de gnosis. ‘Goede wetenschappelijke informatie vanuit een historisch-kritisch en literair-kritisch oogpunt is daarom geen overbodige luxe.’

Volgens één van de docenten van Hoogerwerf is de inleiding in de gnosis die het bovenstaande boek van prof. dr. Roelof van den Broek bevat, van uitstekende kwaliteit. Het lijkt hem daarom een goed idee om de visie van Van den Broek op de gnosis te bespreken.

Het lijkt mij inderdaad de moeite waard; er volgen nog vier blogs. Wellicht de aanleiding om het boek van Van den Broek te gaan bestuderen. Kerknieuws schreef er indertijd over dat dit boek het absolute standaardwerk is over de gnosis. ‘Dit boek biedt niet alleen uitgebreide informatie over de oorsprong, overlevering en inhoud van de gnosis, maar bevat ook een aantal uit de bronteksten vertaalde gnostische teksten, met toelichting. Gnosis kunnen we zien als de vroeg-christelijke mystiek, waarbij ingewijden zoeken naar een innerlijke relatie met God. De laatste tijd is er weer veel interesse voor de oude gnosis. ‘

Zie: Roelof van den Broek over gnosis in de oudheid (1/6)

Roelof van den Broek. Gnosis in de Oudheid. Nag Hammadi in context (Pimander. Texts and Studies published by the Bibliotheca Philosophica Hermetica 18), Amsterdam 2010
Bound, 24 x 16,5 cm, 532 pp., illus., index  ISBN: 978-90-71608-27-8  Dutch | € 49,50

About Paul Delfgaauw

‘Zinzoeker’ Paul Delfgaauw is freelance tekstschrijver voor de Academie voor Geesteswetenschappen, Utrecht. Opleiding Religiestudies – richting Media & Cultuur (2014 – 2019) – aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (eindexamenscriptie: ‘Het draagbare Joodse vaderland’), verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Vanaf de eerste dag dat op de lagere school in de catechismusles de vraag werd voorgelegd waartoe de mens op aarde is, werd dat het zingevend en -zoekend levensthema. Grasduinen door boeken, tijdschriften en kranten en later de digitale media met verhalen over 'Meer' – met het innerlijk weten dat God, De Eeuwige, het Al, op Zijn wijze deel uitmaakt van al het leven. Op kritische wijze wordt zin en onzin van religie en filosofie beschouwd en eveneens het gedachtegoed van ‘niet-religieuze’ levensbeschouwingen. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd toenemend stof tot nadenken over goden en mensen, en hun zoektocht naar elkaar. Dit blog staat niet bol en vol van de eigen ‘mening’, maar vooral van wat tot nadenken stemt. Minder toegankelijke stof wordt wat toegankelijker gemaakt door samenvattingen en/of doorverwijzingen naar relevante links, zo nodig aangevuld met passende en aanvullende teksten van anderen.

11 Responses

  1. corrie

    Niet eens gezien, dat je per onderwerp kon reageren. Door de ervaring waarbij de rozenkruisers in beeld kwamen, heb ik er het een en ander over gelezen, en de filosofiecursus daar gevolgd. Nu ligt hier het Corpus Hermeticum, ook van den Broeke Ben benieuwd

    Like

  2. Anoniem

    @ Gerrit (wel wat laat…?)
    Alles is van God doordrongen en alles bestaat in God.
    Zo is de Bijbel doordrongen van God en komt hij uit God.

    Like

  3. -God zien : niet als een super-persoon, die almachtig, oneindig goed, enz. moet zijn ; maar als een begrip als Tao, Logos, of onder enige vorm van ietsisme, zou de moderne mens nog een zeker geloof kunnen bieden ; en tevens een ‘transcendente’ basis voor zijn ethiek en moraal kunnen zijn .

    Like

  4. Rob

    Hoedt u voor valse predikers…een sterk statement!

    Mensen die trachten de “verlichting” te bereiken tijdens het leven, dwalen volop in het duister.

    Zo zag ik op tv een programma waar, in brede kring geaccepteerde, “autoriteiten” in de zoektocht naar de grote verlichting in een serieuze discussie zaten over de vraag of vrouwen óók de verlichting zouden kunnen bereiken… dan heb je dus nog een lange, donkere weg te gaan.

    Gnosis bestaat al (minstens) vanaf de eerste mens, het is niet verbazingwekkend maar eerder tekenend dat kerken, religies en sekten beweren aan de wieg ervan te hebben gestaan.

    Gnosis is aanwezig en bepaald per individu en derhalve niet te onderrichten, te vangen, te temmen dan wel uit te roeien, maar slechts te beïnvloeden.
    Hoedt u derhalve voor valse predikers, want de enig wáre prediker bent uzelf…vóór uzelf!

    Zo fluistert de Gnosis.

    Like

  5. joost tibosch sr

    Dat we ons goed op de hoogte stellen van de waarden van het verleden verdienen ook de waardevolle mensen van de gnosis. Dat wij er met onze kennis van mens en wereld erg veel aan hebben, betwijfel ik. Dat wij met hun waarden nu, omdat dat zo “in” zou zijn, gaan zitten “zwijmelen” verdienen ze in ieder geval niet.

    Like

  6. gerrit gerrits

    ik zou graag van u weten wat god! met de kerk en de wetenschap te maken heeft. ik kan dat nergens vinden in de bijbel vr gr gg

    Like

Reacties welkom.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.