Nieuwe spiritualiteit: volksreligiositeit van vandaag?

Zweeft de nieuwe spiritueel minder dan de christen? Is het christelijk dedain voor nieuwe spirituelen vergelijkbaar met het vooroorlogs antipapisme en de hedendaagse weerzin van populisten tegen de religie van de vreemdeling? Dat vraagt theoloog Theo van der Kerkhof zich af in zijn bijdrage Nieuwe spiritualiteit is de volksreligiositeit van vandaag. Hoogleraar theologie Marcel Poorthuis zet hier tegenover dat de het de nieuwe spirituelen ontbeert aan overgave en engagement.

Een aardige discussie die hout snijdt. Zet je alle dogma’s overboord en beleef je je geloof frank en vrij? Kan dat dan? Mag dat? Geen houvast nodig uit heilige geschriften, overleveringen en openbaringen, maar gewoon geloven vanuit je hart? Zonder regels, belijdenissen of wat voor religieuze wetten dan ook? Het blad Volzin geeft deze discussie de ruimte. De kerken lopen leeg, maar de harten van mensen raken vervuld met spiritualiteit.

Volgens Poorthuis verdampt het geloof zonder verbondenheid met een geloofstraditie. Nieuwe spiritualiteit is steriel en zwevend als je kinderen religieus opvoedt zonder geloofsgemeenschap. Spirituelen ontberen in zijn ogen de wijsheid van religie, de verbinding met de geloofsgemeenschap.

‘Ik maak me zorgen over de moderne tolerantie die zo intolerant wordt dat essentiële rituelen zoals ritueel slachten worden aangevallen. Geen spiritueel heb ik daar over gehoord.’

Volgens Van der Kerhof lijkt Jezus van Nazereth niet op de zoete Jezus van de zondagsschool maar meer op Bhagwan Shree Rajneehs.

‘Nieuwe spirituelen zijn niet gelovig uit gewoonte, maar uit existentieel verlangen. Spiritualiteit is voor hen iets voor het alledaagse leven, voor de dinsdagochtend om kwart over elf. De nieuwe spiritualiteit verdient evenveel respect als de Mariadevotie in de Sint Jan in Den Bosch.’

Zie: Volzin

Foto: inenomootmarsum.nl

Drie spirituele boeken bij TenPages.com

Toeval, karma, tijdgeest…? Feit is dat er op dit moment maar liefst drie spirituele boeken in spe in de top 5 van TenPages.com* staan. Drie spirituele boeken, ieder met hun eigen kracht. Het lijkt een trend. Zijn dit de succesvolle boeken van de toekomst, is de vraag van Sara Mas in Trouw Blogs.

De Zandlezer van Margaret van Mierlo verhaalt op realistische en invoelbare wijze de belevingswereld van personen die bij een auto-ongeluk betrokken zijn; een vrouw die ernstig gewond raakt, een echtgenoot met schuldgevoelens, kinderen in een ongewone gezinssituatie en de moeder van het slachtoffer die zo goed mogelijk het getroffen gezin probeert te helpen.

Jouw dierbare leven van Hèlen Muller helpt je bij het verzachten van het verdriet dat je ervaart na het overlijden van een dierbare. In dit boek staan vragen die het schrijfproces opstarten en opdrachten die waardevolle herinneringen herbergen. Maar ook aandacht voor jezelf komt aan bod omdat het fijn is om – als je daar klaar voor bent – weer een beetje van leven te kunnen genieten.

Leven naar de dood bevat ingrijpende, waardevolle verhalen van mensen die weten dat de dood zeer nabij is, respectvol en met zorg opgeschreven door de ‘nachtzuster’ Rian Krijger.

* Wat is TenPages.com?
TenPages.com is een platform waarop auteurs minimaal 10 pagina’s van hun manuscript plaatsen.
Als het lukt om binnen 4 maanden 2000 aandelen van 5 euro per stuk te verkopen aan minimaal 100 aandeelhouders, dan wordt het boek uitgegeven door een gerenommeerde uitgeverij.
Ook voor de investeerder, de aandeelhouder, zijn er voordelen.
De aandeelhouder deelt namelijk in de opbrengst van de boekverkoop en zijn of haar naam wordt als ontdekker in het boek vermeld.
Mocht het onverhoopt niet lukken om de 2000 aandelen te halen, dan krijgt de aandeelhouder 4 van de 5 euro terug. Dat maakt het investeringsrisico klein.

Zie: Trouw Blogs en TenPages.com (Sara Mas)

Foto: De auteurs van links naar rechts: Hèlen Muller, Rian Krijger en Margaret van Mierlo (TenPages.com)

Christenen zijn postmoderne heidenen

‘Er is een bekende grap over iemand die in de hemel wordt rondgeleid en daar op een gegeven moment een groot ommuurd gebied aantreft. Zijn gids fluistert: ‘Binnen die muren zitten de katholieken. Die hebben we een reservaat gegeven, omdat ze willen blijven denken dat ze hier de enigen zijn!’ – Aldus filosoof, leraar en auteur Hein Stufkens in ‘Het einde van de religieuze reservaten’.

Religieuze oogkleppen
Stufkens schrijft over ‘rechtgelovigen’ die zich nogal eens boos willen maken over geloofsgenoten die de leer niet als de enige ware beschouwen. ‘Je hoort ze regelmatig brommen over het gebrek aan religieuze oogkleppen bij minder eenkennige geloofsgenoten, die luisterend willen leren van andere religieuze tradities dan de christelijke.’

De rechtgelovigen staan in een oude traditie: verketter iedereen die niet enkel datgene gelooft wat de kerk leert. Zo rangeren ze zichzelf thans opnieuw op een zijspoor van de geschiedenis. Immers, de ontmoeting-in-dialoog tussen de godsdiensten is wereldwijd gaande. En die ontmoeting is niet alleen gaande, ze is ook dringende noodzaak.

Volgens de filosoof is elke christen is een postmoderne heiden, omdat het hele christendom een product is van een historisch proces van integratie van tal van culturen en ideeën.

Wat wij christendom noemen is een mengeling van Griekse filosofie (de voor-christelijke filosofen Plato en Aristoteles legden onbedoeld de basis voor de christelijke theologie), Joods Messiaans denken, Romeinse juristerij en organisatiekunde, oude rituelen van godsdiensten uit het Midden-Oosten (de cultus van Isis, Orfeus, Mithras) en Germaanse en Keltische feesten en gebruiken (het Midwinterfeest bij voorbeeld, dat kerstfeest werd)

Hein Stufkens (1947) studeerde filosofie aan de Universiteit van Utrecht en deed daarna langdurig ervaring op in onderwijs en groepswerk.
De ontmoeting met de wereld van de Zen had grote invloed in zijn leven en hij gaf en geeft dat wat hij daar leerde als zenleraar graag door.
In Vlaanderen en in Nederland geniet hij enige bekendheid door zijn filosofische boeken, zijn gedichten- en liederenbundels. Ook werkte hij regelmatig mee aan levensbeschouwelijke programma`s voor Ikon en Teleac o.m. over Jung, gnosis en mystiek. (foto: spiritualiteitwerkt.nl)

Stufkens schreef onder meer Een ketterse cathechismus (2008) en de roman De Goeroe (2010). Met Annemiek Schrijver schreef hij Ik geloof het wel – briefwisseling over de houdbaarheid van het christendom.

Verlicht en Verlost schreef Hein ook samen met Annemiek. Hierin wordt de lezer op humoristische wijze inzichten en stof tot nadenken aangereikt. De auteurs vertellen hoe zij het boeddhisme op het spoor zijn gekomen, bespreken hun respectievelijke beeld ervan en houden een aantal boeddhistische hoofdthema’s tegen het licht. Bovendien buigen zij zich over de vraag of ze nu verlicht of verlost zijn. Of beide. Het is beslist geen handboek voor beginnende boeddhisten of bekeringsliteratuur; de brieven laten zien wat voor moois er kan gebeuren wanneer je een gesloten geest en hart openzet voor ‘iets nieuws’.

Verlicht en verlost | Annemiek Schrijver & Hein Stufkens | Paperback 168 pagina’s | ISBN 978 90 259 0156 1 | Prijs € 16,95

Zie: Het einde van de religieuze reservaten (NieuwWij.nl)

Foto Stufkens en Schrijver: happinez.nl

Foto goeroe: (gedeelte van) cover De Goeroe

Mariska Orbán ‘de allergrootste verketteraar van het christendom’

De mediaoptredens van Mariska Orbán (hoofdredacteur Katholiek Nieuwsblad) hebben volgens de redacteur Nieuwe Media van de IKON, Guido Attema, meer kapot gemaakt dan in het komende jaar ooit kan worden hersteld. Natuurlijk doet de jarenlange misbruikaffaire de status van de kerk geen goed, maar het is met name de repliek van Mariska Orbán ten aanzien van deze kwestie die het geloof in het christendom de das omdoet.

Dit komt niet zozeer door haar talent om iedere vraag te omzeilen en te beantwoorden met een incoherent verhaal, gepaard gaande met veel gestotter. Het is veel meer haar orthodoxe geluid dat het nekschot geeft. Haar achterban zal smullen van de rooms-katholieke boodschap dat condooms verboden zijn en homoseksualiteit bedwongen dient te worden. En op hun beurt vinden Pauw & Witteman het schitterend dat zij namens Orban kunnen etaleren hoe achterhaald het christendom is. Maar de rest van Nederland ziet een armoedige vrouw die in hun ogen de gehele kerk representeert. Het nadeel is namelijk dat naast de genuanceerde en overtuigende Antoine Bodar bijna niemand anders uit de christelijke wereld krachtig in de media verschijnt.

Attema zegt dat in het artikel De vrijzinnige kerk heeft prominenten nodig van IKON Kerknieuws en reageert hiermee op een eerder artikel in het Katholieke Nieuwsblad: Antichristelijke verhuftering media door Raymond Meijer. Volgens Meijer zijn Christenen vaak onderwerp van bespotting in de media. Bepaalde radio- en televisieprogramma’s maken zich hieraan regelmatig schuldig:

Christenen moeten zich weren tegen deze bespottingen. Wij moeten assertiever worden en de omroepen en hun redacties laten weten dat onbeschoftheden niet worden gewaardeerd. Het lijkt erop dat bij sommige omroepen geen zelfkritiek mogelijk is, omdat iedereen hetzelfde standpunt heeft. Er is sprake van geestelijke inteelt. Die moet worden doorbroken door scherp commentaar te leveren. Zelf ben ik verschillende malen met de pen ten strijde getrokken.

Attema als vrijzinnig denker trekt in zijn artikel ten strijde tegen orthodoxe figuren als Orbán en vindt de vrijzinnige opvatting van weldenkende christenen een gedachte waar velen naar smachten. De kerk zou meer personen naar voren moeten schuiven die op deze manier tegenwicht bieden aan de christelijke orthodoxen, die de kerk meer kwaad dan goed doen. Eigenlijk vindt hij, samen met predikante Abeltje Hoogenkamp, de God van de Bijbel een humanist.

– Ik vind het een voorbeeld van de strijd binnen religie ten voeten uit: orthodoxie versus vrijzinnigheid. En dan een vrijzinnigheid die neigt naar het humanisme, weliswaar met God, maar over Hem wordt dan alleen maar gefluisterd. Voor velen is dat een huiveringwekkende gedachte. Het blijft een eeuwige strijd: iedereen denkt te weten hoe God in elkaar zit, alleen Hij legt nog steeds niet exact uit hoe het zit. De vele heilige boeken vertellen allemaal wat anders en zijn vaak tegenstrijdig in zichzelf: een van de bronnen van de strijd.

Zolang niemand echt weet hoe of wat God precies is, kunnen we beter vrijzinnig in Hem geloven en ons niet vastpinnen op dogma’s die alleen maar strijd opleveren en ons juist verder voeren van God. Dat is ook wat de drijfveer is van spirituele mensen: wel God maar geen godsdienst.
Een vrije God voor vrij(zinnig)e mensen.

Zie: De vrijzinnige kerk heeft prominenten nodig

en: Antichristelijke verhuftering media

Foto: Mariska Orbán, Katholiek Nieuwsblad

Hubble filmt engel in de ruimte

What’s on a science’s mind…
Hubble vereeuwigde het stervormingsgebied S106.
En dit is een bijzonder fenomeen.
De nevel doet namelijk sterk denken aan een engel.
Met een beetje fantasie zijn de vleugels goed te zien.