Mensheid gelooft in hogere kosmische macht

‘Zolang er aan de hand van bronmateriaal nagegaan kan worden, heeft de mensheid religieuze belangstelling gehad en geloofd in een hogere kosmische macht. Via onder meer de Griekse mysteriescholen werden mensen ingewijd in de geheimen van het Zijn en zocht men via symbolen, rituelen en oefeningen contact met het bovennatuurlijke. Deze menselijke zoektocht naar een verbinding met het hogere, van het Oude Egypte tot de twintigste eeuw, vormt het kernthema van Jacob Slavenburgs nieuwe boek Een reis langs de mysteriën.’

Zo begint de recensie in Historiek, een online geschiedenismagazine, dat ook van gisteren wil zijn. Volgens uitgever Walburg Pers loopt er een gouden draad door de mensheidsgeschiedenis.

In eenentwintig hoofdstukken beschrijft en analyseert Slavenburg in zijn nieuwe boek tal van alternatieve en mystieke bewegingen uit de geschiedenis, beginnend bij het Oude Egypte en uitlopend op de twintigste eeuw. Aan de orde komen onder andere de scheppingsverhalen uit de Oudheid, de mysteriën van Isis, het Gilgamesj-epos, de Griekse mysteriënscholen en de gnostiek. Verder lezen we over thema’s als de christelijke en islamitische mystiek, alchemie, vrijmetselarij, occultisme, magnetisme, esoterie en spiritisme. (Historiek)

‘Op de ‘reis langs de mysteriën’ neemt Jacob Slavenburg de lezer mee naar een deels verborgen geschiedenis die vaak in het geheim werd doorgegeven van ingewijde tot ingewijde. Wat was het mysterie van de heilige bruiloft? Wat vond er plaats tijdens de rituelen van Isis? Wat gebeurde er in de mysteriën van Orpheus, Demeter en Mithras? Welk geheim droeg Maria Magdalena met zich mee? Wie was Hermes Trismegistus en wat betekende de hermetisch gesloten geheimtaal van de alchemisten? Wat gebeurde er in de loges van vrijmetselaren en rozenkruisers? Zijn er nog steeds geheime genootschappen waar de oude mysterietaal tot leven wordt gebracht? Dit rijk geïllustreerde boek probeert, met behulp van uniek overgeleverd materiaal, antwoorden te vinden op al deze vragen.’ (Walburg Pers)

Naast het rijk geïllustreerde boek bestaat ook de mogelijkheid de reis langs de mysteriën met gefilmde hoorcolleges te ondersteunen.

‘De filmcolleges van Jacob Slavenburg behandelen deze deels verborgen geschiedenis van de westerse cultuur in 72 etappes. De films vormen introducties tot de vele boeiende onderwerpen die in het boek aan de orde komen, ondersteund door beelden en muziek. Reis langs de mysteriën – college is chronologisch opgebouwd: beginnend in het oude Egypte en eindigend bij Carl Gustav Jung. Kopers van het boek kunnen, via een speciale code, de filmcolleges met korting aanschaffen.’ (Walburg Pers)

Volgens Slavenburg leerden we op school iets over de geschiedenis van Griekenland, het oude Egypte, de Renaissance, de Verlichting, de moderne tijd, etc. Maar veel kennis uit die tijden is verloren gegaan, en ook werd er veel in het geheim doorgegeven, van ingewijde op ingewijde. In deze serie neemt Slavenburg je mee op een reis door deze geschiedenis.

‘Wat was het mysterie van de heilige bruiloft? Wat vond er nu werkelijk plaats tijdens de rituelen van Eleusis en Mithras? Waarom werd Maria Magdalena ten onrechte als prostituee afgeschilderd? Wie was Hermes Trismegistus en welke diepe wijsheden openbaarde hij? Hoe ontstond de theosofie, wat was de erfenis van de vroege Rozenkruisers en wat hebben Rudolf Steiner en andere ingewijden erover gezegd?’ (Slavenburg)

Zie:

* Een reis langs de mysteriën (Historiek)

* Reis langs de mysteriën (Slavenburg)

Een reis langs de mysteriën | Jacob Slavenburg| Walburg Pers | ISBN10 9462492395 | ISBN13 9789462492394 |november 2017 | Hardcover | 320 pagina’s | € 29.50 | ‘Ongelooflijk, een mooi gebonden boek, 320 pagina’s en meer dan 300 kleurenillustraties en dat voor die prijs… Een boek met een rijke inhoud. Je voelt je echt een reiziger door de nauwelijks bekende geschiedenis van de geheimen in zogenaamde mysteriën. Je volgt de boeiende lijn van de mens naar een hogere bewustzijnsfase door de eeuwen heen.’ (bol.com)

Roger Scruton en het transcendente in een goddeloze wereld

Ook ‘in onze goddeloze tijd’ is er een verlangen naar verlossing, zo stelt Oxfords professor filosofie Roger Scruton in zijn nieuwe boek Eindeloos verlangen naar het heilige. En ja, die verlossing is ook nu mogelijk, denkt Scruton. Daar heb je geen God voor nodig. ‘Neem religie: zodra we die dreigen te verliezen, ontwikkelen we er een gevoel voor.’ En: ‘We maken het transcendente misschien als mens, maar het is daardoor niet minder werkelijk.’

Volgens Scruton komt alles neer op de ‘ervaring van transcendentie’, het heilige – ‘dat wat zich niet laat definiëren’. In onze seculiere tijd blijkt er niet meer te zijn dan het hier en nu, dan het al te materiële. Het gevolg is een gevoel van existentiële eenzaamheid.

‘Juist op het moment van dreigend verlies ervaren we de waarde van alles. Zoals Hegel al zei, vliegt de uil van Minerva pas in de schemering uit. Neem de natuur. Als we inzien hoezeer die wordt bedreigd, worden we er heel teder voor, zoals je tegenover je eigen kinderen bent. We zien in de wereld een groot verlangen om de natuur te beschermen. Of neem religie: zodra we die dreigen te verliezen, ontwikkelen we er een gevoel voor. En liefde gaat ons pas echt aan het hart als die ten einde dreigt te komen. Verlies en tederheid gaan samen.’

Transcendentie is volgens Scruton dat waardoor alle mensen verlangen, datgene waarnaar ze zich richten, de gedachte dat ze op de een of andere manier naar buiten kunnen; een ander perspectief, een punt waar ze verenigd kunnen worden met het eeuwige en het sacrale.

‘Het verlangen daarnaar is eigen aan alle mensen, maar we hebben ons ervan afgewend. In de moderne wereld, waarin jegens religie scepsis overheerst, willen we er niet meer aan dat er zoiets is als het transcendente. Als we dat opgeven, geven we de helft op van wat ons tot mens maakt.’

In Filosofie Magazine verwijst Engelands ‘meest conservatieve en meest elegische filosoof’ Scruton naar de Duitse filosoof ten tijde van de Verlichting, Immanuel Kant, die stelde dat het transcendente in diepe zin aanwezig is in ons morele en esthetische leven en wilde zelfs de christelijke religie reconstrueren op deze manier.

‘Het idee van het transcendente is dat er een ander gezichtspunt op de wereld mogelijk is dan dat van ons beperkte schepselen, en in dat gezichtspunt wordt de hele wereld gerepresenteerd. Niet alleen de kleine delen die we verklaren in termen van elkaar, maar als een geheel. In die visie van het geheel kunnen wij mensen ook op een andere manier verschijnen, niet als een toevallig product van de geschiedenis, maar als iets noodzakelijks: we zijn gered van ons toevallige bestaan; we moeten bestaan, het is goed om te bestaan, zo is zelfs verlossing mogelijk.’

Scruton noemt de wetenschap een van de grootste bedreigingen voor dat gevoel van transcendentie. Dat is volgens hem zelfs de essentie van wetenschap.

‘De wetenschapper beschrijft de mens eerder als dier, een wezen dat gehoorzaam is aan wetten die we nog niet hebben ontdekt. In die beschrijving ontbreekt een cruciaal feit, namelijk dat we personen zijn die vrij handelen en verantwoordelijkheid nemen voor hun daden. Dat schema van beschrijven mag niet verdwijnen uit ons dagelijks leven, want zonder die dingen kunnen we niet leven.’

God hebben we volgens Scruton niet nodig.

‘Natuurlijk, het concept van God dat wij monotheïsten hebben is precies dit transcendente perspectief. Er is iets wat ons observeert vanuit een ander punt, en ons beoordeelt. Als we juist zijn in zijn ogen, dan zijn we dat ook. En dat is een erg troostrijke visie.’

Ook zonder geloof in God kunnen we volgens de filosoof bidden.

‘Dan richten we ons tot het andere. We dragen allemaal een schuld met ons mee, een existentiële schuld waarvan we ons willen bevrijden.’

Interviewer Florentijn van Rootselaar van Filosofie Magazine vindt dat die God door mensen is gemaakt, maar volgens Scruton is niet alles wat door ons geschapen is onwerkelijk.

‘We maken het transcendente misschien als mens, maar het is daardoor niet minder werkelijk. Het is een mystieke visie, zeker, maar iedereen kan het op sommige momenten voelen in zijn leven.’

Zie het uitgebreide en boeiende interview in Filosofie Magazine: ‘Op het moment van dreigend verlies ervaren we de waarde van alles’ (Filosofie Magazine – Blendle € 0,95)

Eindeloos verlangen naar het heilige | Roger Scruton | € 29,95 | AUP | 296 blz. |

Illustratie: Transparant voor het transcendente. – Een van de meest belangrijke elementen van de mystiek is de overgang van het geloven in een God, ginds, ergens buiten mij, ver weg, naar een besef, of ervaring van de ‘plaats’ van God binnen in mijzelf. Want ieder mens ‘schept’ zijn of haar eigen God. Zoals Meester Eckhart het in een preek formuleerde: ‘God wordt God. Als de schepselen God zeggen, dan wordt God.’ (…) Transparantie dus in twee richtingen. Zoals een schoongemaakt venster zowel het licht van binnen naar buiten, als het licht van buiten naar binnen kan doorlaten, zo kunnen de vensters van onze menselijke geest transparant worden gemaakt voor de oplichtende aanwezigheid van werkelijkheid in mij en rondom mij. (hetsteiger.nl)

De eerste Bijbelse dag omvatte acht miljard jaar

Ooit besloot Albert Einstein elke Bijbelse dag te vergelijken met de gebeurtenissen die tegelijkertijd in het universum plaatsvonden. De eerste Bijbelse dag begon 15,7 miljard jaar geleden en eindigde 7,7 miljard jaar geleden. Volgens de Bijbel ontstond in die tijd het licht en werden aarde en hemel gecreëerd. In die periode vond de Big Bang plaats en werd materie gevormd. Er ontstonden sterren en melkwegstelsels. – Aldus José Rodrigues dos Santos in zijn boek ‘De godsformule’.

In deze literaire thriller berusten alle gepresenteerde wetenschappelijke gegevens op de werkelijkheid. Alle theorieën die erin worden uiteengezet, worden verdedigd door natuur- en wiskundigen. De schrijver, journalist en docent journalistiek aan de universiteit van Lissabon, zegt dan ook dat dit boek niet over religie gaat, maar over wetenschap. Hij schrijft nooit een thriller gewoon om een thriller te schrijven.

Mijn boeken verschillen daarvan omdat alle historische en wetenschappelijke informatie non-fictie is. Het zijn, als je wil, real-life thrillers. Ik gebruik de fictie van de thriller om een reëel onderwerp aan te brengen, met echte informatie. Je vermaakt jezelf met een goede thriller terwijl je iets leert over jezelf, over de wereld en over het leven.

Onder heel veel meer handelt dit boek ook over de Schepping in zes dagen. Einstein besloot uit te gaan van het principe dat de zes dagen van de Schepping zoals ze in de Bijbel worden beschreven, moeten worden gezien in het licht van de relatie tussen de tijd op aarde en de ruimte-tijd in het universum.

Als het Oude Testament het over een dag heeft, wordt daarmee uiteraard een aardse dag bedoeld. Maar volgens de relativiteitstheorie geldt dat hoe groter de massa van een voorwerp is, des te trager de tijd aan zijn oppervlak verstrijkt. En de vraag die Einstein stelde was: hoeveel tijd op de tijdschaal van het universum is één dag op aarde?

En zo is het frappant om te lezen over wat er gebeurde op die verschillende ‘dagen’ waarin God de wereld schiep. Op de tweede dag maakte God het firmament.

We weten nu dat in die periode – die vier miljard jaar duurde – ons melkwegstelsel en de zon ontstonden, die zichtbaar zijn aan ons firmament. Dat wil zeggen, alles wat zich rond de aarde bevindt, werd in die periode gecreëerd.

De derde Bijbelse dag, die voor twee miljard jaar staat en 1,7 miljard jaar geleden ten einde kwam, heeft het over de vorming van land en zee en de verschijning van planten. Volgens wetenschappelijke gegevens is de aarde in die periode opgewarmd en kwam er vloeibaar water, waarna er direct bacteriën en zeevegetatie verschenen, met name algen.

De vierde Bijbelse dag duurde een miljard jaar en eindigde 750 miljoen jaar geleden. Volgens de Bijbel verschenen er op deze vierde dag lichten aan het firmament, en wel de zon, de maan en de sterren.

In dit lijvig boekwerk van 552 pagina’s wordt uitgelegd dat de zon en de sterren weliswaar op de tweede Bijbelse dag waren ontstaan, maar vanaf de aarde nog niet te zien waren.

De vierde dag komt precies overeen met de periode waarin de atmosfeer van de aarde transparant werd, zodat je de hemel kon zien. Hij komt ook overeen met de periode waarin door fotosynthese zuurstof in de atmosfeer kwam.

Op de vijfde dag – die 500 miljoen jaar duurde en 250 miljoen jaar geleden eindigde – zei God dat het water moet wemelen van levende wezens, en boven de aarde, langs het hemelgewelf, moeten vogels vliegen.

Nu moeten jullie weten dat geologische en biologische studies aan die periode de verschijning van meercellige dieren en al het zeeleven toewijzen, plus de eerste vliegende dieren.

Ten slotte, op de zesde Bijbelse dag, die 250 miljoen jaar geleden begon, zei God dat de aarde allerlei levende wezens moet voortbrengen: vee, kruipende dieren en wilde dieren. En mensen. Het boek legt in dit verband uit dat 250 miljoen jaar geleden ook de allergrootste uitsterving van soorten plaatsvond, waarschijnlijk veroorzaakt door het inslaan van een groot hemellichaam in Antarctica.

Vreemd genoeg net op het moment dat de zesde Bijbelse dag begon.

In het boek wordt geconcludeerd dat de Bijbelse geschiedenis van het universum, wanneer de tijd wordt gemeten in overeenstemming met de lichtfrequenties die worden voorspeld door de big bang-theorie, klopt met de wetenschappelijke geschiedenis van het universum.

Deze fragmenten over de (Bijbelse) geschiedenis van het universum beslaan maar een fractie van ‘De godsformule’. Veel meer over het universum, verpakt in een literaire thriller, is hierin te vinden. En zo kom je – op spannende wijze en wetenschappelijk gereviseerd – nog meer te weten over elementaire deeltjes waaruit het heelal bestaat, materie, informatieverwerking, intelligentie, Gödel, e=mc2, Niels Bohr, de Theorie van Alles, de wetten van het universum, Pierre de Laplace.

De Bijbel zegt dat het universum vijftien miljard jaar geleden is begonnen. (…) Volgens wetenschappelijke gegevens is het universum ergens tussen de tien en twintig miljard jaar oud. Nou, vijftien miljard zit daar precies tussen in. Volgens de laatste, preciezere berekeningen is de leeftijd trouwens ongeveer vijftien miljard jaar. Zo werd in een recent onderzoek van de NASA de leeftijd van het universum op rond de veertien miljard jaar geschat.

Het kwantum-indeterminisme, het onzekerheidsprincipe, de chaostheorie, de kat van Schrödinger, woon je een indrukwekkend college astrofysica bij van professor Luis Rocha, breid je je kennis uit over de Big Bang, de kosmische achtergrondstraling, de Big Freeze en de Big Crunch, aanwijzingen voor het bestaan van God, het boeddhisme, het Oosterse denken, de Upanishads, het hindoeïsme, de Tao, Yin en Yang, kwantumfysica, het Aspect-experiment, ruimte en tijd, en nog veel meer.

De godsformule | J. Rodrigues dos Santos | 2008 | ISBN 9789021434339 Querido’s Uitgeverij BV | € 12.50

Op de trappen van het Museum voor Oudheden in het centrum van Caïro wordt Tomás Noronha aangesproken door een hem onbekende vrouw uit Iran, die hem een kopie aanbiedt van een raadselachtig manuscript. Deze onverwachte ontmoeting markeert het begin van een reeks bloedstollende gebeurtenissen, waardoor Tomás tegen zijn zin betrokken raakt bij het Iraanse nucleaire ontwikkelingsprogramma. Bij toeval komt hij een geheime ontdekking van Albert Einstein op het spoor, een vondst die hem naar het grootste van alle mysteries voert: het wetenschappelijke bewijs van het bestaan van God. De godsformule is niet alleen een originele spionagethriller maar ook een fundamentele zoektocht naar de plaats van de mens in het heelal.

Illustr: nothingoutofnothing.wordpress.com
_{Update 15-08-2024 (Lay-out)}

Jesus Potter Harry Christ?

‘Wat hebben Jezus en Harry Potter gemeen? Meer dan je denkt!’ – Derek Murphy zegt dat zijn boek ‘Jesus Potter Harry Christ’ geen religiekritiek is en hij geen waardeoordeel wil geven. Hij behandelt zijn boek op een ‘seculiere manier’ en zegt niet dat religie slecht is of dat we dat op moeten geven. – Ontdek de verbazingwekkende relatie tussen twee van werelds meest populaire literaire personen. Murphy reisde voor de research naar Rome, Egypte en uiteindelijk Israël.

We moeten er van Murphy rekening mee houden dat dit boek niet zozeer gaat over Harry Potter, maar over religieuze geschiedenis, over astrologische mythologie, esoterische symboliek, en Jezus Christus. De titel van dit boek verwijst volgens hem alleen maar naar de centrale claim van dit boek, en dat is dat Jezus en Harry veel gemeen hebben, vooral het feit dat ze beide literaire constructies zijn, of met andere woorden fictieve personages.

Murphy vindt ook dat het merendeel van de leer van Christus al te vinden is in de geschriften en tradities van Plato, Seneca, Philo van Alexandrië, Pythagoras en anderen – voordat Jezus op het toneel verscheen. Hij vindt het erg boeiend – zeker in het licht van de controverse die de eerste drie Harry Potter boeken opleverde (de religieuze kritiek dat Harry Potter hekserij en satanisme zou bevorderen bij kinderen) – dat deze oude symbolen te vinden zijn in zowel de Bijbelse traditie als in de magische serie van Rowling.

Lees hier de eerste 38 badzijden.

Jesus Potter Harry Christus, The Fascinating Parallels Between Two of the World’s Most Popular Literary Characters [Paperback], Amazon.com, $17.95

Zie ook Trouw: ‘Jezus was net zo echt als Harry Potter’