‘Wij zijn ons brein’ is een geloofsuitspraak

Alles wat je kunt zeggen over het brein komt uit het brein. Publicist, kunsthistoricus en ‘dwarsligger’ Huub Mous is van mening dat ‘de wetenschap die het brein onderzoekt zelf een product van ons brein is. Hier sluit zich dus een cirkel. Je kunt niet met je eigen tanden je eigen tanden opeten.’ Mous zegt dit in zijn blog: ‘Het geloof dat wij ons brein zijn.’

De bewering ‘Wij zijn ons brein’ berust evenzeer op een geloof als de stelling dat wij méér dan ons brein zouden zijn, dat wij een geest hebben of een ziel, of hoe je het ook wilt noemen.

Mous haalt emeritus hoogleraar theoretische natuurkunde Gert Vertogen aan, die zaterdag jl. in de Volkskrant stelde dat voor de uitspraak ‘Wij zijn ons brein’ geen wetenschappelijk bewijs kan worden gevonden. ‘Het is een geloofsuitspraak.’

Hij verwijst ook naar Carl Gustav Jung die zegt dat we immers met evenveel recht konden beweren, dat de fysieke bestaansvorm alleen maar een abstracte conclusie is uit de reeks van innerlijke (psychische) beelden, die wij dankzij onze zintuigen van de materiële werkelijkheid ontvangen.

Volgens Jung is de enige bestaansvorm waar we werkelijk weet van hebben de psychische bestaansvorm. Zo geredeneerd zou het een misvatting zijn om aan te nemen dat het bestaan alleen maar een bijzondere constellatie van atomen zou zijn.

Mous verwijst verder naar Egbert Tellegen die afstand neemt van de eenzijdigheid van de ‘biologisch’ georiënteerde psychiatrie en de toenemende trend om geestelijke processen te reduceren tot psychische of lichamelijke processen. Hij deed dat in zijn boek Tegen de tijdgeest, terugzien op een psychose.

De kunsthistoricus gaat in zijn blog in op de ziel waarvan hij zegt dat ‘die ondenkbaar is geworden, om over de onsterfelijkheid van de ziel maar te zwijgen.’ Niettemin zegt hij:

Toch zou de ziel ook vandaag de dag nog altijd bestaansrecht kunnen hebben. Niet daar waar een kortzichtig begrip haar bestaan ontkent, maar in de wijze waarop we vanuit onze psyche over de werkelijkheid spreken.

Zie: Het geloof dat wij ons brein zijn (Huub Mous)

Illustr: Neuronen (hersencellen) maken contact met elkaar (kennislink.nl)

About Paul Delfgaauw

‘Zinzoeker’ Paul Delfgaauw, opleiding Religiestudies – richting Media & Cultuur (2014 – 2019) – aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (eindexamenscriptie: ‘Het draagbare Joodse vaderland’), verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Vanaf de eerste dag dat op de lagere school in de catechismusles de vraag werd voorgelegd waartoe de mens op aarde is, werd dat het zingevend en -zoekend levensthema. Grasduinen door boeken, tijdschriften en kranten en later de digitale media met verhalen over 'Meer' – met het innerlijk weten dat God, De Eeuwige, het Al, op Zijn wijze deel uitmaakt van al het leven. Op kritische wijze wordt zin en onzin van religie en filosofie beschouwd en eveneens het gedachtegoed van ‘niet-religieuze’ levensbeschouwingen. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd toenemend stof tot nadenken over goden en mensen, en hun zoektocht naar elkaar. Dit blog staat niet bol en vol van de eigen ‘mening’, maar vooral van wat tot nadenken stemt. Minder toegankelijke stof wordt wat toegankelijker gemaakt door samenvattingen en/of doorverwijzingen naar relevante links, zo nodig aangevuld met passende en aanvullende teksten van anderen.

6 Responses

  1. joost tibosch sr

    Met dit intellectueel pokerspel pas ik en wacht op het uitleggen van de kaarten, die we in handen hebben!

    Like

  2. kitty

    Hoe je het ziet is afhankelijk van de functie die je het brein toekent. Als je er van uit gaat dat bewustzijn er ook is zonder het brein dan gaat die regel niet op. Bewijzen van het één of het ander is nauwelijks mogelijk. Tenminste met de norm die we hanteren binnen de wetenschap.

    Like

  3. Bobb

    Ieder is een genie, heeft talent, is vakkundig en gewiekst. We kunnen er van uitgaan dat willekeurig welke mens een mengeling is van die vier eigenschappen. Alles hangt verder af van hun onderlinge verhouding. Vergelijk 100_woorden (de spiegel-blogger of noem de binaire schrijfmethode) met Fred van der Wal en je hebt een aardig plaatje van deze vier chemie verbindingen.
    Mihai, verzuipt zich nog eens in these, antithese, – synthese en vervolgens nog een reeks antithese en syntheses
    Mous, is een aardige man die overal een mening over heeft en een betere blogger is dan hier te vinden is.
    Het brein is niet meer dan een verstandhouding van fysische stoffen waarvan wij de vruchten plukken. De ziel of geest is niet meer dan een verkeerde verhouding van stoffen. Het brein (gebeuren) kan van alles zijn. Ik ken gekken die hun eigen tanden opeten.

    Like

  4. Meneer V

    “Je kunt niet met je eigen tanden je eigen tanden opeten.”
    …Vervolgens wordt de auteur opgegeten inclusief tanden door een kannibaal.

    Je gebruikt niet je eigen brein als onderzoeksmateriaal. Je gebruikt iemand anders brein (het liefst als ie em toch niet meer gebruikt).
    Net zoals je oog onderzoek kan doen.
    Je zou haast denken dat volgens jouw beredenering opticiens niet mogelijk zijn.

    Artikel de prullenbak in en opnieuw maken.

    Like

Reacties welkom. Er kan gemodereerd worden.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.