Wat is heilig, wat seculier?

Hoe lastig is het om seculier te zijn? Theoloog Henk-Jan Prosman ‘legt zich niet vast op een eigen begrip, maar omschrijft secularisering als een proces waarvan de precieze duiding (variërend van nederlaag en ondergang van de religie tot de triomf van het christendom) vooralsnog opengehouden moet worden.’ – Dr. Coen Constandse (doctor in de godgeleerdheid) recenseerde het proefschrift van Henk-Jan Prosman.

Constandse: ‘Waar het sacrale er aan de ene kant wordt uitgewerkt, keert een ander sacrum elders terug. De strijd om de rituele slacht is zodoende ook geen strijd van seculier tegen sacraal, van politiek tegen religie. Dat seculiere, politieke is zelf ook religieus geladen, onder de schijn van neutraliteit.

Naast het sacrale maakt het niet-sacrale seculiere zich in toenemende mate breed. Lang dachten sociologen dat toenemende modernisering ten koste zou gaan van de godsdienst (de zogenaamde ‘secularisatiethese’.) Maar zo simpel is het niet. In de moderniteit is religie helemaal niet eenduidig verminderd. Ze groeide en bloeide soms juist en sinds enige tijd spreekt men van de ‘terugkeer van de religie’. Die paradox – secularisering en tegelijkertijd een herintredende religie – in de postmoderniteit vormt Prosmans uitgangspunt.’

Henk-Jan Prosman is theoloog. In 2011 promoveerde hij aan de Universiteit Utrecht op een onderzoek naar het begrip seculariteit in het postmoderne denken. In 2011 behaalde hij ook het MA diploma Leraar Godsdienst en Levensbeschouwing aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Constandse: ‘De strijd tegen stress en pijn, gemeten in seconden bij te doden dieren – dat is heilig. Een zachte, leedvrije dood voor al wat leeft, onzichtbaar, in een soort heilige der heiligen uitgevoerd. Naast de sjocheet (ritueel slachter, pd) met zijn mes en zegenbede stond al de inspecteur van de Voedsel-en-Waren-Autoriteit met zijn checklist. Maar het echt seculiere sterven vraagt voorlopig om nog een witte jas, een derde priester: de wetenschapper met een stopwatch en leedmeetapparatuur. Van de bloedspetters willen we niet weten, maar eten des te meer.’

Proefschrift
The Postmodern Condition and the Meaning of Secularity : A Study on the Religious Dynamics of Postmodernity

Henk-Jan Prosman
Klik hier voor details en meer informatie 

Zie: Seculier – wat is dat eigenlijk? Een recensie van mijn proefschrift

Illustr: Salvador Dali – Verzoeking van de heilige Antonius

About Paul Delfgaauw

‘Zinzoeker’ Paul Delfgaauw, opleiding Religiestudies – richting Media & Cultuur (2014 – 2019) – aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (eindexamenscriptie: ‘Het draagbare Joodse vaderland’), verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Vanaf de eerste dag dat op de lagere school in de catechismusles de vraag werd voorgelegd waartoe de mens op aarde is, werd dat het zingevend en -zoekend levensthema. Grasduinen door boeken, tijdschriften en kranten en later de digitale media met verhalen over 'Meer' – met het innerlijk weten dat God, De Eeuwige, het Al, op Zijn wijze deel uitmaakt van al het leven. Op kritische wijze wordt zin en onzin van religie en filosofie beschouwd en eveneens het gedachtegoed van ‘niet-religieuze’ levensbeschouwingen. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd toenemend stof tot nadenken over goden en mensen, en hun zoektocht naar elkaar. Dit blog staat niet bol en vol van de eigen ‘mening’, maar vooral van wat tot nadenken stemt. Minder toegankelijke stof wordt wat toegankelijker gemaakt door samenvattingen en/of doorverwijzingen naar relevante links, zo nodig aangevuld met passende en aanvullende teksten van anderen.

2 Responses

  1. Franciscus vind ik een goed voorbeeld, van hoe we kunnen zijn. Wat is heilig, wat seculier? Maakt niet uit wat iets betekent! Als jezelf, maar de belangeloze Liefde blijft, omdat je zoveel van God en de mens houdt. Heb Lief en doe dan wat je wilt. Ik heb het nu over de natuurlijke Liefde die nooit iemand schade brengt. Maar troost en eten geeft en er is omdat er een schouder nodig is. Het water voor Jezus en het brood voor Jezus en de doek voor Zijn tranen. Zijn bedoeld voor alle mensen op aarde. Maakt niet uit wat voor geloof iemand beleeft. Maakt niet uit, waarom je zover gekomen bent, zegt Moeder Teresa: “ik ben er voor jou!

    De Vrede zal de winst der gerechtigheid zijn, rust en veiligheid de vrucht van het recht voor altoos. Is. 32,17

    Like

  2. joost tibosch sr

    De voor de religieus monotheistische mensen wezenlijke sacraliteit, zeg ook maar rustig sacramentaliteit, is de scheppingsopdracht aan manvrouw om deze wereld “goed” te houden. Daar ontmoet en raakt de religieuze mens nu ook meer dan ooit de zgn seculiere mens met zijn mensenrecht en zingeving naar toekomst voor deze wereld..Bij dat “goed” houden van deze werkelijkheid kunnen religieus nu ook -en dat vergeten gelovige mensen met hun eeuwenoude zingeving wel eens- alle moderne kritisch in te zetten inzichten en mogelijkheden horen om de werkelijkheid “goed” te houden, ook bv die van huidige pijnbestrijding. Eigenlijk is de plotseling opduikende discussie rond rituele slacht een overbodige en achterhaalde discussie. Gelovigen zouden bij slacht het “goed’ voor dieren met pijnbestrijding hoog moeten houden; seculieren zouden bij slacht na moeten denken over mensenplicht met zijn zorg voor dieren en oog voor toekomst van mens en dier Het gelijkhebberig spelletje, wat nu rond seconden pijn wordt opgevoerd, is eigenlijk zielig!

    Like

Reacties welkom. Er kan gemodereerd worden.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.