‘Theïstische evolutie seculariseert cultuur’

NASA.ESA.HUBBLE.Newview.ofthe.PillarsofCreation.detail

Zo’n 24 zeer zelfverzekerde wetenschappers, filosofen en theologen uit Europa en Noord-Amerika, zeggen in het eind 2017 verschenen meer dan duizend pagina’s dikke boek Theistic Evolution, op initiatief van filosoof J. P. Moreland, dat ‘de evolutietheorie niet is aangetoond en zelfs onwaarschijnlijk. En bovendien in veel opzichten in strijd met het christelijk geloof.  

De schrijvers vinden het belangrijk de theïstische evolutie te bestrijden, namelijk de opvatting dat God gebruik gemaakt heeft van evolutie om levende wezens te laten ontstaan. Aldus het artikel Veelzijdige aanval op theïstische evolutie, in het RD, door M. J. Paul, docent Oude Testament aan de Christelijke Hogeschool Ede en de Evangelische Theologische Faculteit te Leuven.

Voordat de lezer denkt dat hier ‘creationisten’ aan het werk zijn, is het goed te weten dat in dit boek geen enkele creationist (in de gebruikelijk betekenis) aan het woord komt of geciteerd wordt. De meeste auteurs behoren tot de Intelligent Design (ID)-beweging, een groep die zich richt op het aantonen van ‘ontwerp’ in de natuur, maar daarbij meestal in het midden laat wie de Ontwerper is. Zowel christenen als niet-christenen spannen zich in dit verband in om het huidige naturalisme in de wetenschap te bestrijden.’ (Prof. Dr. M. J. Paul)

Volgens Paul laat de ID-beweging steeds meer van zich horen en geeft die ook onafhankelijk van creationistische organisaties forse kritiek op bepaalde vooronderstellingen in de gangbare reconstructies van de oorsprong van het leven. In zijn boek Oorspronkelijk heeft hij aandacht gevraagd voor deze stroming, en de verschijning van het standaardwerk Theistic Evolution onderstreept volgens hem de verdiende aandacht des te meer.

Ik vind Intelligent Design ook een interessante stroming. Al koppelen zij ontwerp niet direct aan een Ontwerper. Ik kan veel met hun kritiek op de evolutietheorie. Ik vind het jammer dat Intelligent Design in Nederland de laatste jaren veronachtzaamd is en ik vraag er opnieuw aandacht voor in mijn boek. Maar voor mij blijft de Schrift voorop staan en niet de wetenschap. Als mensen met goede argumenten komen sta ik daar zeker voor open, maar tot nu toe vind ik de vele pogingen van het theïstisch evolutionisme tot harmonisatie enorm gekunsteld.’ (Paul)

theisticevolution

De docent Oude Testament vindt in de afdeling filosofie hoofdstuk 21 van belang. Daarin noemt Moreland zijn bijdrage: Hoe theïstische evolutie het christendom ongeloofwaardig maakt en christenen berooft van de overtuiging dat de Bijbel een bron van kennis is.

De auteur licht deze forse beschuldiging toe met te wijzen op de aard van onze kennis. Hij beschouwt theïstisch evolutiedenken als een knieval voor een bepaalde vorm van wetenschap. Het gevolg is dat de aanhangers ervan functioneren als grafdelvers voor de kerk. Dat komt omdat zij de naturalistische wetenschapsbeoefening erkennen en de uitleg van de Bijbel steeds weer aanpassen. Tevens is Gods werk in de schepping niet meer te herkennen, omdat de genoemde wetenschap God niet erkent. Het komt hierop neer: ‘Theïstische evolutie is intellectueel pacifisme, dat de mensen in slaap sust, terwijl de barbaren voor de poort staan’, gereed om de stad te veroveren.’ (Paul)

Eerder stelde Paul in het RD dat als hij de Bijbel lees zoals het er staat, hij geen geleidelijke ontwikkeling kan aanvaarden als Gods scheppingsmethode. Hij zou liever willen beginnen bij het spreken van God: Hij spreekt en het is er.

Paul stelt dat de status van het Bijbelse, theologische en ethische onderwijs in het geding is en de aanvaarding van theïstische evolutie een belangrijke bijdrage levert aan de secularisatie van de cultuur.

Het is waar dat de aanhangers het goed bedoelen en enige struikelblokken voor christenen willen wegnemen. Dit kan op korte termijn enige wetenschappers helpen, maar de gevolgen op lange termijn zijn ronduit negatief. De reden is dat het vertrouwen in de Bijbel en de uitleg ervan verdampt, want die moet steeds weer aangepast worden. De aanvaarding van de naturalistische kennisleer leidt tot de verplaatsing van de kerk naar de rand van de samenleving.’ (Paul)

In Nederland wordt bovenstaande theorie, nu weer van dat twee dozijn wetenschappers, sterk genuanceerd. Hoogleraar Geloof en Wetenschap, Gijsbert Van den Brink, blijft bijvoorbeeld in gesprek met zijn achterban als hij een aantal alternatieve zienswijzen bespreekt. Jart Voortman: ‘Jongeaardecreationisten beweren dat de aarde alleen maar oud lijkt. Ze geloven dat de zondvloed een grote invloed heeft gehad op de geologische structuren van de aarde. Intelligent design was een korte tijd populair. Men is er echter niet in geslaagd om criteria op te stellen voor de zogenaamde onherleidbare complexe systemen. Intelligent Design is een God-van-de-gaten-theorie. Door de voortgang van de wetenschap komen er steeds meer verklaringen en wordt de ruimte voor Gods ingrijpen steeds kleiner.’ Hij schreef En de aarde bracht voort.

Direct aan het begin vertelt de auteur iets over zijn eigen achtergrond: de Gereformeerde Bond. In deze kringen is men voor een zo letterlijk mogelijke interpretatie van de eerste boeken van de Bijbel. Men is ‘latent creationistisch’, maar tegelijk wantrouwig tegenover pseudowetenschap. Gesprekken met Cees Dekker doen Van den Brink voor het eerst vermoeden: misschien is de evolutietheorie wel gewoon correct. Zoveel jaar later concludeert Van den Brink: evolutie is de meest aannemelijke wetenschappelijke verklaring voor de biodiversiteit op aarde. (Jart Voortman)

Zie: Veelzijdige aanval op theïstische evolutie (RD)
Boek: (Amazon) Theistic Evolution
Beeld: Pillars of Creation – NASA ESA HUBBLE – Thisiscolossal.com

‘Evolutie is intelligent design’

intelligent_design (1)
‘Darwin en vele moderne evolutiebiologen stellen dat evolutie functioneel ontwerpt’, zegt bioloog John Jacobs. ‘Experimenten laten ook zien dat het functionele resultaat van evolutie herhaalbaar is.’ Jacobs stelt dat veel van zijn vakgenoten daar zo over denken. Slechts weinigen geloven in repeterend toeval. Jacobs hiermee reageert op het artikel Is er Intelligent Design in de natuur? van Vincent Kemme, 20 november jl. op Biofides. Op Facebook ontstaat een boeiende discussie.

gerardverschuurenOp Biofides verwijst Jacobs naar geneticus en wetenschapsfilosoof Gerard M. Verschuuren (foto: Biofides) die Intelligent Design (ID) weerlegt als een wetenschappelijke theorie die zou leiden tot een ‘god van de gaten’. De natuur, biologische evolutie inbegrepen, heeft geen bovennatuurlijke interventies nodig die complexe structuren voortbrengen. De metafysische ontwerper en zijn wetten van de natuur, met inbegrip van natuurlijke selectie, volstaan. 

‘Gerard M. Verschuuren, wetenschapper, schrijver, spreker en adviseur, werkzaam op het raakvlak van wetenschap, filosofie en religie, legt het verschil uit tussen ‘intelligent design’ als een metafysisch concept en ‘ID’ als wetenschappelijke theorie. Hij onderschrijft het eerste, noemt het ‘kosmisch ontwerp’ en schrijft het toe aan God, de auteur van de natuurwetten en schepper van de wereld die wordt onderzocht door natuurwetenschappen.’

 

Jacobs stelt, met een verwijzing naar paleontoloog Richard Fortey (foto: Kennislink) op Kennislink, dat toeval en blinde gebeurtenissen zich niet herhalen, maar evolutie wel: evolutie is niet puur toevallig en kan zich herhalen. Ook stelt hij dat zelfs Richard Dawkins de mogelijkheid van functioneel (intelligent) ontwerpen door evolutie aantoont. 

‘Dawkins gaat uit van de moleculaire onvoorspelbaarheid van evolutie. Technisch gezien correct, maar dan moeten we ook zeggen dat de moleculaire uitkomst van antistoffen door vaccinatie onvoorspelbaar is. De voorspelbare werking van vaccins is echter het grootste bewijs dat de moderne biologie nuttige waarheden levert.

richard_fortey1Dawkins valideert het concept evolutie echter met zijn Weasel* en beargumenteert dat de evolutie dan dit en dan dat kan selecteren. Technisch correct, maar tussen de verschillende vormen van selectiedruk zitten vaak tienduizenden of miljoenen generaties. Als Dawkins zegt ‘Het is duidelijk dat evolutie niet naar een uitkomst toewerkt,’ bedoelt DAWKINS dat de FUNCTIONELE uitkomst van evolutie ONVOORSPELBAAR is. Voor dat functioneel onvoorspelbaar zijn heeft hij GEEN WETENSCHAPPELIJKE argumenten, dit is louter gebaseerd op zijn atheïstische levensvisie.

Dawkins redeneert vanuit de details. Wie de details van de moleculaire evolutie van een antistof respons tegen een vaccin bestudeert verwacht een breed spectrum aan mogelijk uitkomst. Functioneel is het een effectieve immuunrespons in > 99% van de gevallen. Als ik in een dobbelspel > 99% van de gevallen het gewenste resultaat gooi, gelooft niemand meer in toeval.

Vooralsnog toont evolutie in de herhaalde opvolging van fossielen (Conway Morris), evolutie van species in het lab (Lenski), de herhaalde opvolging van functionele eigenschappen en genen (vele bv. Thornton) allemaal op de functionele voorspelbaarheid. In overeenstemming met DARWIN maar tegenstrijdig met DAWKINS.’ 

johnjacobsfacebookJohn Jacobs (foto: Facebook) stelt ten slotte dat Dawkins tot een minderheid behoort die ook niet de wetenschappelijke literatuur aan zijn zijde heeft. Ook heeft hij weinig bijgedragen aan de wetenschappelijke discussie in de evolutiebiologie. Wel beïnvloedt hij de opinie van het lekenpubliek sterk.
Intussen gaat de discussie verder, waarbij Jacobs stelt dat evolutie ontwerpt op een manier die ook hij metafysisch gezien als intelligent zou bestempelen. Voor alle duidelijkheid heeft hij vanaf het begin al afstand genomen van de ID-ideologie die stelt dat evolutie niet kan ontwerpen.

Zie: Facebook – scroll naar bericht van Vincent Kemme over intelligent design, 20 november 2013 (in groep: Geloof & Wetenschap)

Foto: metropolitician.blogs.com

  • Weasel: Richard Dawkins probeert intelligent design in evolutie als ‘climbing mount improbable’ (toename van ‘ontwerp’ in de natuur) te weerleggen in ‘de blinde horlogemaker’. Echter zijn voorbeeld over ‘me thinks its a weasel’ gaat uit van toegroeien naar een ontwerp (genoemd zinnetje van Shakespeare). Met andere woorden, ‘climbing mount improbable’ lukt ook Dawkins alleen als hij uitgaat van een bestaand ontwerp(er). (John Jacobs)

Intelligent Design is dood, leve ID?


Hinderlijk als een ‘nieuwsblad’ nieuws brengt dat al jaren oud is – en achterhaald. Dat deed het Katholiek Nieuwsblad (KN) 20 augustus. Direct volgde de reactie van de man die jarenlang pleitte voor Intelligent Design. Prof. Cees Dekker noemde het commentaar van journalist Henk Rijkers over Intelligent Design ‘jarenoud nieuws’ en bevestigde daarmee zijn eigen tweet dat Intelligent Design (ID) ‘dood’ is.

Wat moet je met zo’n tweet? Kijk, het is het goed recht van Dekker om niet (meer) in Intelligent Design te geloven, al denk ik dat zijn ‘bekering’ tot het theïstisch evolutionisme wel eens de grootste intellectuele flater van zijn carrière zou kunnen zijn. Zoals blijkt uit zijn publicaties, heeft Dekker de kern van de zaak nooit gevat. (Rijkers)

Op Facebook Geloof en wetenschap ontbrandde na een initiatief van historicus Jan Dirk Snel (foto) een discussie (bij het KN kan nooit gereageerd worden.) Hij beseft dat verwijzen naar KN veel te onwetenschappelijk is en heeft daarom het boek waarover het commentaar gaat (Thomas Nagel – Mind and Cosmos – Why the Materialist Neo-Darwinian Conception of Nature Is Almost Certainly False) maar even in de catalogus van Oxford opgezocht.

Ik geef onmiddellijk toe dat ik nooit zo de relevantie van evolutie in heb gezien, maar dit forum heeft me geleerd dat er vele evolutiegelovigen zijn die onmiddellijk beginnen te schelden als iemand ook maar enige twijfels uit. (Snel) 

De gelauwerde Amerikaanse atheïstische denker Nagel huldigt de intellectuele uitdaging die ID neerlegt voor het wetenschappelijk conformisme. Nu blijkt ook nog dat er een heuse ID-conferentie wordt georganiseerd door Het nieuwe Centrum voor Intelligent Design (C4ID) dat de kennis van een alternatieve, non-darwinistische benadering en verklaring van de evolutie wil bevorderen.
De komende maand is er zelfs een grote conferentie in Malvern in Engeland. Op 28 en 29 september zullen daar onder anderen Douglas Axe spreken en de wiskundige en filosoof John Lennox (foto KN) van de Universiteit van Oxford.

De website van C4ID omschrijft de doelstelling van de conferentie als volgt: ‘Het wordt steeds meer duidelijk dat de wetenschappelijke verdediging van het darwinisme als een complete verklaring van de oorsprong van het leven grote tekortkomingen heeft en dat de argumenten voor ontwerp zeer geloofwaardig worden. Het is ook duidelijk dat de manier waarop wij onszelf en onze plaats in het heelal zien diep beïnvloed wordt door hoe we over deze dingen denken. De conferentie wil doordringen tot de kern van de relevante wetenschappelijke en filosofische kwesties.’ 

Volgens Henk Rijkers is het ‘dood’ noemen van een beweging als Intelligent Design, die volop aan de weg timmert en zelfs opzwemt tegen een stroom van wetenschappelijk conformisme in, waarop verder hoofdzakelijk tweederangs intellect meedobbert een objectieve onwaarheid:

ID is klein, maar springlevend.

Facebooker Johan Willemsen (foto) laat weten dat Het Discovery Institute voor Intelligent Design het boek van Nagel een ‘bombshell’ noemt.
Volgens Snel zal het wel snel in die termen in het KN terechtkomen…

Zie: Cees Dekker moet eerlijk spreken over Intelligent Design

en: Vader evolutietheorie pleitte voor Intelligent Design

en: Darwin of design? Grote conferentie in Engeland

en: Vooraanstaande filosoof: Intelligent Design verdient onze dankbaarheid

en: Is er geen Louis van Gaal in de biologie?

Wetenschap alleen mogelijk omdat de werkelijkheid een intelligent ontwerp is


Journalist Henk Rijkers zegt in zijn artikel ‘Waarom de dominee slimmer is dan de wetenschap’ dat als je scepsis over de evolutietheorie laat horen, er altijd wel iemand met een superieure glimlach gaat uitleggen dat je kennelijk nog in ‘Adam en Eva’ gelooft. ‘Heus mijn beste, zo dachten we ooit allemaal, maar thans weten we beter. Het bewijs voor de theorie is echt ‘overweldigend’. Trouwens, je denkt het toch zeker niet beter te weten dan de vaklui?’

Die uitspraak geeft te denken. Het komt er dus op neer dat je die vaklui moet geloven, want je schijnt het niet beter te kunnen weten dan vaklui, tenzij je zelf een vakmens bent. Theologen kan je dan ook alleen maar geloven: eveneens vaklui. De wetenschap is voor doorsnee mensen niet echt goed te volgen. Alles wat deze theoretici zeggen, heb je dus maar te geloven. Je kunt het hoogstens (on)eens zijn met hun conclusies. Wil je het weten, dan moet je zelf maar wetenschapper worden.

Intelligent Design
En dan is het ook nog zo dat de ene vakman de andere niet is. Nu is weer de discussie opgerakeld over Intelligent Design, dat geen wetenschap zou zijn – dus een geloof? In het ergste geval is het verkapt Creationisme en in het beste geval geen onwetenschappelijke theorie. Maar atheïstisch denker, hoogleraar rechten en filosofie Thomas Nagel, zegt dat Intelligent Design wèl wetenschap is. Evenals Bradley Morton in zijn boek Seeking God in Science: An Atheist Defends Intelligent Design.

Volgens Rijkers is Intelligent Design (ID) de wetenschappelijke minderheidsbeweging die er vanuit gaat dat zich in de natuur een ontwerp ontplooit. Wetenschap is dan het achterhalen van de innerlijke wetmatigheden van dit ontwerp. Sterker nog: wetenschap is alleen mogelijk omdat de werkelijkheid een intelligent ontwerp is. In een chaos zou immers geen wetenschap mogelijk zijn.

Van nog niet één enkele soort is het ontstaan volgens het neodarwinistisch model van mutatie en selectie bewezen. ‘Een gerespecteerd topbiologe, de onlangs overleden Lynn Margulis, heeft ooit haar vakgenoten uitgedaagd met dat bewijs op de proppen te komen. Het bleef sindsdien oorverdovend stil.’

Dogmatische doordrammers
En als er een discussie ontstaat, dan is die vaak ook het moeilijk te betreden domein van vaklui. Rijkers verwijst om andere redenen naar een blog van Tade A. Smedes: ‘Over het methodologisch naturalisme van Van den Brink’, dat ik lastig vind om te volgen (maar dat lijkt zo te lezen voor degenen die reageren ook zo…) en vraag ik me af wie er gelijk heeft.
Wat betreft de reacties vraagt Rijkers zich af wie hier de fanatieke en dogmatische doordrammer(s) is/zijn en wie er de redelijkheid en de waarheidsvinding verdedigt.

Intussen is de schrijver ds. G.A. van der Brink, van het artikel Intelligent design geen onwetenschappelijke theorie, waardoor de discussie is ontstaan, afgehaakt:

Dag Taede,
We gaan deze discussie stoppen. Als dit de toon is waarop een ‘academisch gerespecteerd theoloog’ het gesprek aangaat, ben ik blij dat jij me niet als zodanig beschouwt.
Met vriendelijke groet,
G.A. van den Brink

In de wetenschap moet je je goed verdiepen, goed bestuderen, wil je mee kunnen denken en discussiëren. Zo niet, dan blijft wetenschap een kwestie van geloven, net als religie.
Het helpt misschien als je heel intelligent ontworpen bent.