Possibilisme: het atheïsme en ietsisme voorbij


De Amerikaanse neurowetenschapper David Eagleman is het atheïsme (achterhaald) en het agnosticisme en ietsisme (een zwaktebod) voorbij. De nieuwe redelijke religie heet Possibilisme. Dat voorspelt Eagleman, die een van de meest interessante denkers van tegenwoordig genoemd. Waarom zouden we ons, als het om werkelijk grote vragen gaat, moeten beperken tot een geloof in God ofwel een ontkenning van God?

Bekeer je tot het Possibilisme, stelt hij voor. Dat wil zeggen: onderzoek zoveel mogelijk nieuwe mogelijkheden en weersta de drang naar zekerheden.(…) Bewaar en erken het mysterie zonder je aan één doctrine of godsdienst uit te leveren.

‘Een uitstekend uitgangspunt voor een redelijke religie,’ vindt Volzin, het tijdschrift voor zinvol leven. Atheïsten en ietsisten zijn Eagleman veel te beperkt. ‘We weten te weinig over de kosmos om de zekerheid van het atheïsme te omarmen,’ zegt hij.

Het gebrek aan kennis over de kosmos is te groot om ons tot het atheïsme te bekeren. En toch weten we ook weer te veel om ons tot een afzonderlijke religie te kunnen bekennen,’ zei Eagleman in de New York Times.

In het artikel van Cees Veltman ‘Weersta zekerheid, wordt possibilist’ in het zojuist verschenen nummer (12) van Volzin. Hij roept ons op om ons heen te kijken in de wereld en te kijken of we de mogelijkheid kunnen vieren en de onzekerheid kunnen prijzen.

Religies bieden de optimale verhalen om precies die hersendelen aan te spreken die onze emoties regelen. De tegenwerpingen van het verstand kunnen weinig uitrichten tegen hun aantrekkingskracht, zegt hij: ‘Kijk maar eens wat het religieuze geloof heeft bijgedragen aan het verzet tegen het communisme.’

Bestsellerauteur David Eagleman schreef onder meer Scènes uit het hiernamaals (2009), waarin hij op een ingenieuze en grappige manier veertig mogelijke opzetten van het hiernamaals beschrijft. Hij doet allerlei suggesties omtrent de zin van ons bestaan: we zijn mobiele robotten van kosmische kaartenmakers, we zijn een reünie van verspreid geraakte atomen, we zijn proefkonijnen van goden die willen weten waarom sommige echtparen bij elkaar blijven en andere niet.

Eagleman schreef ook Incognito: The Secret Lives of the Brain (2011), zijn eerste filosofische boek voor een breed publiek. Hij leidt het Laboratorium for perception and action van het Baylor College of Medicine in Houston.

Zie (in de papieren) Volzin – een deel van het artikel, een verkorte weergave is hier te vinden. (Met dank aan Lucas Blijdschap.)

Geloven in UFO’s die niet bestaan


Als wetenschappers zeggen dat UFO’s niet bewezen zijn, is dat net zo waar als een atheïstische dominee die zegt dat God niet bestaat. UFO’s bestaan of niet, God bestaat of niet en zolang de wetenschap geen bewijzen levert, kunnen we alleen maar in UFO’s of God geloven. Of zelfs geloven dat God niet bestaat, zoals de atheïstische dominee beweert. Hoe dan ook, wetenschappelijk bestaat God noch UFO.

En toch beweren velen dat ze God hebben gezien, Jezus, Maria, aliens, vliegende schotels en andere onverklaarbare fenomenen. Volgens Coen Vermeeren, directeur van Studium Generale en universitair hoofddocent aan de faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek van de TU Delft, ‘cirkelen aliens rond de aarde in hun UFO’s en beschikken over revolutionaire technologieën die al onze aardse problemen (klimaatverandering, energie) kunnen oplossen.’

Wetenschappers baseren stellige uitspraken op harde bewijzen. UFO-gekkies trekken verregaande conclusies zonder enig concreet bewijs en eisen vervolgens dat wetenschappers aantonen dat het niet zo is. (Dap Hartmann)

Als wetenschapper steek je je nek uit als je zegt dat UFO’s bestaan. ‘Ik durf het publiekelijk te zeggen,’ zegt Vermeeren. Is dat zo bijzonder dan? UFO’s bestaan, dat zijn gewoon ‘unidentified flying objects’ die mensen soms (menen te) zien. Op het moment dat UFO’s geïdentificeerd zijn, bestaan ze echter al niet meer, dan zijn het gewoon astronomische of atmosferische verschijnselen, weerballonnen, vliegtuigen, vuiltjes op de lens of andere aardse verschijnselen.

Wetenschap of niet?
Een aardig discours is momenteel te volgen bij de theoloog Taede A. Smedes, die een discussie startte in de Volkskrant onder de titel: ‘Wetenschap mag UFO’s niet negeren’. En op zijn eigen blog. De hele discussie is terug te brengen tot ‘wetenschap of niet?’ Zo eenvoudig is het. Natuurlijk kun je UFO’s wetenschappelijk bestuderen en tot de conclusie komen dat ze niet bestaan of atmosferische verschijnselen zijn, net als God, die wetenschappelijk niet bestaat.

Dat UFO-waarnemingen meestal verklaard kunnen worden door natuurlijke verschijnselen als planeten, vogels, weerballonnen, militaire vliegtuigen, satellieten, het ISS en Thaise wensballonnen klopt inderdaad. Echter, 5 tot 10 procent van alle waarnemingen wereldwijd kunnen niet als zodanig verklaard worden, maar leveren wel genoeg fysieke aanwijzingen dat er iets aan de hand is dat om nadere bestudering vraagt. (Taede A. Smedes)

Geloven is een andere zaak, je mag in aliens geloven en in God, maar wat Vermeeren doet is niet wetenschappelijk. Als hij gelijk heeft, dan krijgt hij de Nobelprijs, zoals een van de commentaren in de discussie luidt. Als iemand wetenschappelijk aantoont dat God bestaat, dan krijgt hij of zij ook direct een Nobelprijs. Tot dan toe bestaat God noch alien, en is dat alleen maar een kwestie van geloven. En geloven bestaat, dat is wetenschappelijk bewezen.

Zie: ‘Wetenschap mag UFO’s niet negeren’ (Taede A. Smedes, Volkskrant Opinie)

En: “UFO-gekkie kan geen wetenschapper zijn’ (Dap Hartmann, Volkskrant Opinie)

En: ‘Wetenschap mag ufo’s niet negeren’ (blog Taede A. Smedes)

Illustr: boublog.nl

Vrijdenkers en humanisten in debat over…God!


Voltaire
was een vooruitstrevend humanist èn deïst die worstelde met het bestaan van God en het idee van het aardse paradijs. Een bekende uitspraak van hem was: ‘Als God niet had bestaan, zou hij uitgevonden moeten worden’. Atheïst dr. Floris van den Berg vindt het deïsme van Voltaire acceptabel. Volgens hem kunnen 
in die zin religie en humanisme samengaan. Is Van den Berg deïst?

Voltaire legde de nadruk op de rede. Dat doet Van den Berg ook. Voltaire wees alle vooroordelen, bovennatuurlijke en dogmatische verklaringen af. Van den Berg eveneens. Alleen is het wel zo dat Van den Berg van religie af wil. ‘Hoe komen we van religie af’, is dan ook de titel van een boek dat hij daarover schreef. Hij zou nooit een kerk oprichten, zoals Voltaire deed. Hij liet zelfs de tekst ‘Deo erexit Voltaire, Voltaire bouwde dit voor God’ erop aanbrengen. Toch was het paradijs voor Voltaire ‘de plek waar je bent’.

Goddelijkheid
Voor Voltaire was de waarde van de goddelijkheid van de mens zichtbaar door de manier waarop hij omgaat met zijn medemens. Zoiets zal Van den Berg ook wel menen. Hun ideeën lijken op de filosofie van de atheïstische dominee Klaas Hendrikse, die ongetwijfeld Voltaire goed heeft bestudeerd. Hoe dan ook, wellicht horen we Van den Berg zijn filosofie verduidelijken tijdens het debat ‘Is godsdienst aan de Universiteit voor Humanistiek heilig?‘.

Het debat wordt na een korte inleiding geopend door dr. Anton J.L. van Hooff, voorzitter van de Atheïstisch-Humanistische Vereniging De Vrije Gedachte en prof. dr. Harry Kunneman, hoogleraar Sociale en politieke theorie aan de Universiteit voor Humanistiek.
In de loop van de avond zullen zich ook prof. dr. Peter Derkx, dr. Floris van den Berg en drs. Wouter Kuijlman in de discussie mengen. Tijdens de diverse debatrondes is ruime gelegenheid voor de zaal om mee te praten.

Verontwaardiging
Het dogmatische van de vrijdenkers in hun strijd tegen religie en de verbazing van aanhangers van De Vrije Gedachte, dat juist aan een humanistisch opleidingsinstituut een stevige aanpak van het geloof verontwaardiging wekte, is de aanleiding voor dit debat.
Dat vindt plaats op donderdag 19 januari 2012 in zaal 1.40 van de Universiteit voor Humanistiek aan de Kromme Nieuwegracht 29 in Utrecht, 19.00 uur – 21.30 uur (aansluitend een borrel.)

Alle belangstellenden zijn van harte welkom. Je kunt je deelname voor deze (gratis) debatavond opgeven via dit formulier. 

Zie: ‘Zonder dialoog aan de goden overgeleverd’ (human.nl)

Bron: Voltaire (1694 – 1778) (Humanistische canon)

Illustr: raycomfortfood.blogspot.com  (‘Atheists, Voltaire, Morality and God’)