‘Misschien moet ik maar gelovig worden’


Laatst had columnist Stephan Sanders (Vrij Nederland) vrienden te eten en liet hij zich achteloos ontvallen: ‘Misschien moet ik maar gelovig worden.’ Een week later begon hij aan het boek van de filosoof Peter Sloterdijk, virtuoos vertaald door Hans Driessen: ‘Je moet je leven veranderen’. ‘Het is wat in meisjesboeken wel ‘een echte kluif’ wordt genoemd, en ik ben nog niet eens halverwege, maar ik raak steeds enthousiaster.’

‘Misschien moet ik maar gelovig worden.’ Dat was niet als lolletje bedoeld, maar als eerzame overweging die ik wilde testen bij mensen die mij al lang kennen. Er viel een stilte – geen verbijsterende stilte waarbij monden openvallen, maar een bedachtzame. Het was een beschaafde kring, de sfeer deed me denken aan de oude Duitse theoloog Schleiermacher, die een betoog hield over het belang van religie ‘voor de ontwikkelden onder haar verachters’. Ik wil maar zeggen: niemand begon te lachen of vuur te spuwen. ‘Zou je dat nu wel doen?’ vroeg goede vriend ten slotte.

Een en ander komt doordat Sanders op zondagochtend graag de televisiezenders langsgaat op zoek naar een mis, een dienst of een samenkomst van religieuze aard. Hij krijgt geen genoeg van de symboliek, de rituelen, het samen zingen, samen bidden.

Foto Peter Sloterdijk: VN 

De eerste zin (van het boek van Sloterdijk, pd) luidt: ‘Er waart een spook door de westerse wereld – het spook van de religie’. Die zin is natuurlijk gejat uit het Communistisch Manifest – ‘het spook van het communisme’ – maar terwijl Marx en Engels in 1848 een nieuw ‘spook’ wilden aankondigen, betoogt Sloterdijk dat religie niet aan een terugkeer bezig is, maar nooit is weggeweest ‘om de eenvoudige reden dat zoiets als “religie” of “religies” niet bestaat, maar dat alleen verkeerd begrepen oefensystemen bestaan.’

‘Dit oefenaspect,’ zegt Sanders, ‘dit eindeloos testen van jezelf om tot een betere prestatie te komen, ziet Sloterdijk als essentie van religies en van sporten. Oefensystemen voor de geest en het lichaam.’

Oefenen, oefenen, oefenen – het wordt in dat opzicht dus een zomer van de religieuze ijver. En dat boek van Sloterdijk is de beste programmagids die je je kan wensen.

Zie: Het talent voor het religieuze (VN, 13-06-2012)

Boek: Je moet je leven veranderen Peter Sloterdijk
Vertaling Hans Driessen | Boom | 510 p. | € 39,90

De Süddeutsche Zeitung schreef over het boek van Sloterdijk: ‘Dit scherpzinnige boek is een handleiding voor iedereen die het zat is afgepoeierd te worden met conservatieve propaganda of links-romantische regressie. Als filosofie haar tijd in de kern kan raken, dan is het hier gelukt.’

About Paul Delfgaauw

‘Zinzoeker’ Paul Delfgaauw, opleiding Religiestudies – richting Media & Cultuur (2014 – 2019) – aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (eindexamenscriptie: ‘Het draagbare Joodse vaderland’), verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Vanaf de eerste dag dat op de lagere school in de catechismusles de vraag werd voorgelegd waartoe de mens op aarde is, werd dat het zingevend en -zoekend levensthema. Grasduinen door boeken, tijdschriften en kranten en later de digitale media met verhalen over 'Meer' – met het innerlijk weten dat God, De Eeuwige, het Al, op Zijn wijze deel uitmaakt van al het leven. Op kritische wijze wordt zin en onzin van religie en filosofie beschouwd en eveneens het gedachtegoed van ‘niet-religieuze’ levensbeschouwingen. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd toenemend stof tot nadenken over goden en mensen, en hun zoektocht naar elkaar. Dit blog staat niet bol en vol van de eigen ‘mening’, maar vooral van wat tot nadenken stemt. Minder toegankelijke stof wordt wat toegankelijker gemaakt door samenvattingen en/of doorverwijzingen naar relevante links, zo nodig aangevuld met passende en aanvullende teksten van anderen.

5 Responses

  1. joost tibosch sr

    Heb altijd een hekel gehad aan het woordje “moeten” en aan de prestatiecultus van het oefenen. Met die weerzin heb ik me ontworsteld aan te beslissende “goedewerkenmentaliteit” met “hemel verdienen” van mijn roomse jeugd, Weet niet of die weerzin-in-eerste-instantie zou blijven bij meer Peter Sloterdijk.

    Like

Reacties welkom. Er kan gemodereerd worden.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.