Levert religieuze diversiteit niets dan problemen op?


‘Religieuze diversiteit levert niets dan problemen op, dus we moeten er zo snel mogelijk vanaf.’  Dat is het standpunt van veel Nederlanders. Al jarenlang is er een hoop discussie rondom de multiculturele samenleving en de prominente aanwezigheid van de Islam in ons land. ‘Het is te vroeg om de vraag of de islam een bijdrage levert aan de Nederlandse cultuur bevestigend te beantwoorden. Maar de islam heeft die potentie wel.’ Dat schrijft de beste islamitische theoloog van het jaar, Mohamed Ajouaou.

Ajouaou schreef hierover een artikel in het boek Islam in Nederland, theologische bijdragen in tijden van secularisering. Verschillende auteurs gaan in op de integratie van moslims en de vraag in welke zin de islam een democratische cultuur uitsluit. Maar zij verkennen ook moslimvisies op de relatie tussen mensen en God, tussen individu en samenleving, tussen autonomie en gehoorzaamheid. Het gaat ze er daarbij niet om ‘de’ islam te bespreken, maar om te laten zien hoe de islam aan het maatschappelijk gesprek kan bijdragen.

In LUX-Nijmegen is vanavond een debat met professor Erik Borgman (hoogleraar Theologie van de religie aan de Universiteit Tilburg), Mohamed Ajouaou (universitair docent islam aan de Vrije Universiteit Amsterdam), Hans Jansen (arabist, islamoloog en auteur van Zelf Koran lezen) en Martijn de Koning (onderzoeker en docent islam aan de Radboud Universiteit en auteur van Zoeken naar een ‘zuivere’ islam).

LUX: ‘De aanwezigheid van verschillende religieuze tradities zorgt volgens veel mensen voor conflicten en maatschappelijke problemen. Reden genoeg om mensen met een afwijkende overtuiging zo snel mogelijk te laten integreren!’

‘Maar is dit standpunt wel terecht?’ vervolgt LUX, ‘is religieuze diversiteit per definitie problematisch? Hoogleraar Erik Borgman ziet juist de voordelen van een religieus diverse samenleving. De onenigheid die het met zich meebrengt zorgt voor dynamiek in onze samenleving en dat is precies wat we nodig hebben. Kortom: hoog tijd om de voor- en nadelen van religieuze diversiteit opnieuw eens op een rijtje te zetten.’

Lux, Nijmegen, Mariënburg 38-39, Nijmegen, 20.00 uur

Zie: Lux Live: Religieuze diversiteit – niets dan problemen? (Debat)

Islam in Nederland
Theologische bijdragen in tijden van secularisering
M. Ajouaou, E. Borgman & P. Valkenberg (red.)
Uitgeverij Boom

Atheïstisch journalist dringt door in de mystieke islam


Lange tijd had ik religie afgedaan als middel om de werkelijkheid te ontvluchten en heil te verwachten van een wereld achter deze wereld of een leven na dit leven. Wereldverzakers vond ik ze, de gelovigen. Levensverzakers, die hun dagelijks bestaan niet konden beschouwen als het enige wat zij hadden. Maar dit alles was langzaam beginnen te schuiven.’ – Journaliste Annerieke Goudappel, atheïst, met veel kennis van religie, literatuur en filosofie, reist in mannelijke vermomming door Marokko en Algerije.

Een tijdje geleden dacht ik door te hebben waarom mensen willen geloven in een hogere macht: het moest voorkomen uit het verlangen om het begrensde leven te ontstijgen. Dat verlangen richt zich niet alleen op het overwinnen van de dood, maar ook op het ontsnappen aan de beperkingen van het denken. Het denken is beperkt om tal van redenen: grenzen aan de taal, aan het begripsvermogen, aan het brein zelf. Maar een mens schijnt door bepaalde praktijken bewustzijnsniveaus te kunnen bereiken die met het denken onbereikbaar zijn. De soefi’s noemen de hoogste graad van bewustzijn ‘Eenheid met God’. Om in zo’n staat te raken zijn voorschriften, rituelen en praktijken bedacht en door de eeuwen heen verfijnd.’
(Uit: Vagebond)

Karen Ghonem-Woets, lid van het recensieteam van NieuweMoskee, het islamitisch platform voor kritische denkers, recenseert het boek Vagebond – In de ban van de mystieke islam:

De rode draad wordt namelijk gevormd door de ontdekkingen die Goudappel doet. Als atheïst, met veel kennis van religie, literatuur en filosofie, voorzien van informatie van een in Nederland woonachtige soefimeester en met een grote nieuwsgierigheid naar de wegen die soefi’s bewandelen om een geestelijke ruimte te bereiken die voorbij het denken ligt. De ontdekkingen gaan over de relatie tussen hoofd, hart en ziel, de stadia van geloven, verbijstering en verwondering, werkelijkheid, liefde, waarheid en vrijheid.’
(Karen Ghomem-Woets)

Ghonem-Woets: ‘Vagebond is het verslag van een fysieke én innerlijke reis, dat knap is opgebouwd en veel stof tot nadenken geeft. Daarbij schrijft Goudappel in een heldere stijl en maakt ze regelmatig gebruik van originele beeldspraak.’

Goudappel | A. Vagebond | In de ban van de mystieke islam | Atlas | 2011 | paperback | 160 pp | € 18.95 | 9789045016603

Zie: Recensie van ‘Vagebond. In de ban van de mystieke islam’
Update 10 3 2024 (Lay out)

Sharia is niet geopenbaard door Allah


‘Het is gebaseerd op de Koran en de dingen die de Profeet (Gezegend is Zijn naam) heeft gezegd en gedaan. Sommige van de bronnen van de sharia – de Koran bijvoorbeeld – worden door moslims gezien als heilig (of ‘het woord van God’). Sharia is gemaakt door mensen die de Koran en de woorden en daden van de Profeet (Gezegend is Zijn naam) hebben geïnterpreteerd.’ Aldus hoogleraar islam en mensenrechten Abdullahi Ahmed An-Nai’m op de tienerwebsite Muslims for Progressive Values (MPV).

Robin de Wever meldde dit gisteren in Trouw in zijn bericht Moslims bestrijden extremisme met tienerwebsite. ‘Het moet een veilige plaats zijn voor nieuwsgierige moslimjongeren. De website Literary Zikr geeft een ‘liberale’ uitleg van de islam. Een van de doelen: video’s van radicale geestelijken verdringen.’ De site opent met een cursus sharia, islamitische jurisprudentie. ‘Sharia is niet geopenbaard door Allah’, legt professor islam en mensenrechten Abdullahi Ahmed An-Nai’m uit in een cursus sharia.’

MPV: ‘Moslims voor progressieve waarden (MPV) is een gemeenschap geworteld in de traditionele Koranidealen van menselijke waardigheid en sociale rechtvaardigheid. Zij verwelkomt iedereen die geïnteresseerd is in het bespreken, het bevorderen van en het werken voor de uitvoering van progressieve waarden zoals mensenrechten, vrijheid van meningsuiting en scheiding van kerk en staat.’

Illustr: Literary Zikr 

Zie: Moslims bestrijden extremisme met tienerwebsite (Trouw)