‘In de islamitische wereld worden een paar reuzenstappen gezet’

‘Een stille revolutie in de islam’, zo wordt de open brief van 126 islamitische geleerden aan IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi gekenmerkt. Volgens Femke Halsema is daaraan nauwelijks aandacht besteed, maakten de kranten er alleen melding van op hun sites, ontbraken analyses. Op televisie was er ook geen aandacht voor.

‘Terwijl Nederlandse opiniemakers denken dat ze IS een slag toebrengen door vanachter een boom tevoorschijn te springen en tegen elke islamitische voorbijganger ‘Boe, neem afstand!’ te schreeuwen, worden er in de islamitische wereld een paar reuzenstappen gezet. Althans, dat was mijn gedachte na het lezen van deze open brief aan Al-Baghdadi en de strijders van IS.’ (FH)

Volgens Halsema maken de ondertekenaars in niet mis te verstane taal korte metten met de ideologie van IS als ‘islamitisch’, en leveren zij zeventien pagina’s lang hiervoor bewijs na bewijs, door nauwkeurige verwijzing naar de Koran en andere islamitische geschriften.

‘Het is verboden, zeggen zij, om onschuldigen te vermoorden. Diplomaten, journalisten en hulpverleners mogen niet worden gedood. Slavernij is niet toegestaan. Er mag niet gemarteld worden in de islam, de doden mogen niet worden misvormd, graven en gedenktekens mogen niet worden verwoest. Christenen en Yezidi’s zijn mensen van de ‘Schrift’ en hen mag geen pijn worden gedaan. De ‘jihad,’ is enkel toegestaan als defensieve oorlogsvoering. IS maakt zich, voegen zij eraan toe, schuldig aan ‘walgelijke oorlogsmisdaden’.’ (FH)

Met hun pleidooi voor een historische uitleg van de islam, kiezen de 126 geleerden de zijde van alle veranderingsgezinde moslims, stelt Halsema, en vindt – stel dat hiermee inderdaad een grote stap wordt gezet in modernisering van de islam – dat dan de dringende vraag is waarom daar geen aandacht aan wordt besteed.

‘Met hun pleidooi voor een historische uitleg van de islam, kiezen de 126 geleerden de zijde van alle veranderingsgezinde moslims. Voor Al-Baghdadi en zijn terreurorganisatie zijn dit parels voor de zwijnen, maar buiten hun kalifaat is er ook een wereld te winnen.’ (FH)

Zie: Een stille revolutie in de islam (de Correspondent)

en: ‘Ideologisch bombardement op IS’

Foto: scip.be.

De 24 overtredingen op de islamitische regels die IS maakt:

Het is verboden lukraak te plukken uit de Koran om fatwa’s de wereld in de sturen. Een fatwa moet voldoen aan verschillende voorwaarden

Het is verboden om islamistische regels uit te vaardigen zonder grondige kennis van het Arabisch

Het is verboden overdreven simplificaties te maken van de sharia

Het is verboden mensen te folteren

Moslims mogen verschillen van mening over alles, behalve over de fundamenten van de religie die alle moslims moeten kennen

Het is verboden de tijdgeest te negeren bij het uitvaardigen van wetten

Het is verboden onschuldigen te doden

Jihad is een oorlog ter verdediging. Het is niet toegelaten zonder de juiste verantwoording, het juiste doel en het juiste gedrag

Het is verboden afgezanten, ambassadeurs, diplomaten te vermoorden, en hetzelfde geldt dus ook voor journalisten en hulpverleners

Het is verboden om mensen tot ‘niet-moslim’ te verklaren, behalve wanneer die persoon dat zelf openlijk doet

Het is verboden om slechte daden toe te schrijven aan God

Het is verboden om christenen of andere ‘Volkeren van het Boek’ op welke wijze dan ook te schaden of mishandelen

Het is verplicht op Yezidi’s als ‘Volkeren van het Boek’ te beschouwen

Het is verboden om mensen te onthoofden

Het herinvoeren van slavernij is verboden. Slavernij werd in een universele consensus afgeschaft

Het is verboden om mensen te verplichten zich te bekeren

Het is verboden straffen op te leggen zonder de procedures te volgen die rechtvaardigheid en barmhartigheid garanderen

Het is verboden vrouwen rechten te ontzien

Het is verboden om kinderen rechten te ontzien

Het is verboden om de graven en schrijnen van profeten te vernielen

Gewapende opstand is verboden, behalve tegen een ongelovige heerser die het bidden verbiedt

Het is verboden een kalifaat uit te roepen zonder consensus onder alle moslims

Loyaliteit aan nationaliteit is toegestaan in de islam

Na de dood van de profeet, legt de islam aan niemand op om te emigreren

‘Alle leerstellingen islam benadrukken gelijkheid alle mensen’

Moslimhervormster dr. Siti Musdah Mulia zegt dat alle leerstellingen van de islam de gelijkheid van alle mensen benadrukken, ongeacht hun geslacht, kleur, huid, geografische ligging, sociale status, zoals te lezen valt in de Koran. Musdah Mulia is de voorzitter van de Indonesian Conference on Religion for Peace die zich inzet voor mensenrechten in het algemeen, en vrijheid van religie in het bijzonder.

‘O, mensdom! Wij hebben u uit man en vrouw geschapen en Wij hebben u tot volkeren en stammen gemaakt, opdat gij elkaar mogen kennen. Voorwaar, de meest edele persoon onder jullie aan de kant van Allah is degene onder jullie die het meest religieus devoot is aan Allah. Voorwaar, Allah is de Alwetende.’ (Koran 49:13)

Anna Dijk, lid van het blogteam van de Nieuwe Moskee, schrijft in haar blog Musdah Mulia’s hervormingstheologie dat Musdah Mulia alle moslims oproept zich te realiseren dat de Koran en de Soennah (een van de vier bronnen van het islamitisch recht, PD) teksten zijn die contextueel geïnterpreteerd moeten worden, namelijk door inzicht in de historische en politieke context, waarin beide werden geopenbaard.

‘Een contextueel gebaseerde interpretatie zal een diepgaand begrip van en waardering voor de boodschappen van de universele islamitische moraal brengen. Dit zijn volgens haar rechtvaardigheid, vrede, gelijkheid, mensenrechten, genegenheid en vrijheid.’

Musdah Mulia gelooft als moslima dat de essentie van de islam intrinsiek aanwezig is in humanistische waarden. De meest complete uitdrukking van die waarden is de erkenning binnen de islam van de fundamentele gelijkwaardigheid van de gehele mensheid. Zij is van mening dat alle mensen gelijkwaardig zijn geschapen door God.

‘Mannen en vrouwen hebben, islamitisch gezien, dezelfde rol in de oprichting van een familie hebben en in de ogen van Allah beiden even gewaardeerd worden voor hun inzet, zonder discriminatie.’

Volgens Musdah Mulia is een islamitische herinterpretatie noodzakelijk.

‘Het hervormen en herinterpreteren van de islam is nodig zodat de islam als religie ook kan functioneren voor de sociale rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid voor de gehele mensheid. Zij zegt dat deze waarden de belangrijkste boodschappen van de Koran zijn.’

Zij legt dit uit aan de hand van drie principes: dat van tawhid, van de Maqashid al-Shari’a, en van het relativeren van de fiqh. De tawhid wil zeggen de Absolute Eenheid van God; de Maqashid al-Shari’a is de islamitische wetgeving en de fiqh is de jurisprudentie.

Zie: Musdah Mulia’s hervormingstheologie

Foto: turkije.blog.nl

Moslimhervormster dr. Siti Musdah Mulia komt in september naar Nederland in het kader van het project ‘Vrede, Religie en Vrouwelijk Leiderschap’. Ze is de voorzitter van de Indonesian Conference on Religion for Peace (ICRP), een NGO die zich inzet voor mensenrechten in het algemeen, en vrijheid van religie in het bijzonder. Ook was zij van 2000 tot 2005 hoofd van de onderzoeksafdeling van de Indonesische Ulama (islamitische geleerden) raad (Majelis Ulama Indonesia / MUI). Ze zet zich in op zowel maatschappelijk als academisch gebied en doceerde aan tal van internationale universiteiten. Sinds 2003 is ze Professor bij het Indonesian Institute of Sciences, tevens geeft ze de module ‘Islamitisch politiek denken’ aan de Syarif Hidayatullah State Islamic University te Jakarta. Ze publiceerde veel boeken, waaronder Reformist Muslimah(Mizan, Bandung, 2004), Islam Criticizes Polygamy (Gramedia, Jakarta, 2003), enIslam and The Inspiration of Gender Equity (Kibar, Yogya, 2005). In genoemd artikel wordt ingegaan op haar hervormingstheologie; wat is de kern van haar gedachtegoed? En wat wil ze dan precies hervormen?

PKN in debat over de goden God en Allah

De Protestantse Kerk Nederland (PKN) discussieert over de vraag of christenen en moslims wel in dezelfde God geloven. Natuurlijk, want christenen zijn monotheïsten en geloven dat er maar één God is en daarom kunnen moslims geen andere God aanbidden. Zelfs in de
Koran staat dat ‘uw God en onze God één is’ (soera 29:46.)

De Vervolgnota ‘Integriteit en Respect’ van april 2013 volgt op de Nota ‘Integriteit en Respect’ van 2011, en verschijnt vanwege de reacties op de eerste nota. De reacties gaan onder heel veel meer over die ‘ene’ God.
De paragraaf in de eerste nota over het ‘vraagstuk God’ laat het antwoord in zekere zin in het midden.

‘Naast de opmerkingen met betrekking tot de weergave van de islam in IR (Integriteit en Repect, pd) neemt in de reacties de vraag naar God een belangrijke plaats is, met name de vraag of de God van de islam en de God van het christendom nu wel of niet dezelfde is.’

Gottegot
Sommigen vinden dat God en Allah niet dezelfde zijn, anderen vinden dat dit wel zo is. – Hoe zou God daar tegenaan kijken? Zou Hij niet denken: ‘Gottegot, waar hebben ze het over? Ik heb miljoenen mensen geschapen en er volgen er nog meer en ze zijn allemaal verschillend! Ik geloof in al die mensen, die er allemaal anders uitzien, allemaal verschillende kleren dragen, zo veel verschillende rassen, kleuren, lengtes en breedtes, maar allemaal mensen! Ik geloof toch in één mens en tegelijk in allemaal? In al hun verschijningssoorten?’ God Zelf zal het daarom worst wezen, die discussie op 26 april van de synode PKN of Hij Allah is of God.

‘In deze context is in een reactie de vraag gesteld of christenen moslims dan wel als echte gelovigen beschouwen of misschien eerder als fantasten (of erger, dienaren van de duivel).
De meeste moslims ervaren het begrijpelijkerwijs als een ernstige belediging als van hen gezegd wordt dat ze in een andere God geloven. Het past christenen voluit te erkennen dat moslims in oprecht geloof de God van Abraham willen dienen.’

Islamprobleem?
Volgens de nieuwskoppen bij Kerknieuws (IKON) en NieuwWij gaat de ‘vervolgnota PKN over de islam’. Maar dat klopt niet, ze gaan over de islam èn het christendom. Nu lijkt het wel een islamprobleem, zoiets als het Marokkanenprobleem, maar dat is het niet. Het is een mensenprobleem over die ene God. Iedereen legt Hem wat anders uit, dat is alles, maar die ene God blijft gewoon de Ene.

‘Het gesprek zal dus gaan over de vraag wie deze God nu precies is. Zijn onze beelden van Hem ook niet heel erg uiteengegroeid? Hebben we het nog wel over de Ene? Dat verklaart dat er ook reacties zijn, die de betekenis van Abraham voor de ontmoeting tussen christenen en moslims zouden willen relativeren: de verschillen zijn wat deze reacties betreft te groot geworden.’

De Beraadsgroep interreligieuze ontmoeting van de Raad van Kerken geeft in een reactie op de nota Integriteit en Respect taalkundig
en theologisch bevestigend antwoord op de vraag of moslims in God geloven:

‘Het Arabische woord Allah en het Germaanse woord god betekenen beide ‘God’. Omdat monotheïsten geloven dat er maar één God is, kan een christen dus niet zeggen dat moslims in ‘een andere God’ geloven. Wel zou het mogelijk zijn te stellen dat moslims denken dat ze in God geloven, maar dat ze het niet doen; of dat moslims zich tot God richten, maar niet zien dat Jezus God-met-ons is.’

De Raad van Kerken laat een kritisch geluid horen als zij stelt dat de nota IR op dit punt onduidelijk is:

‘Deze onhelderheid wreekt zich op het punt, dat moslims het als een ernstige belediging ervaren, van henzelf en van de Ene God, als de conclusie zou zijn dat zij in een andere God geloven.’

Toch is er hoop, want Jaap Kraan las de positiebepaling in de – hem vaak teleurstellende – vervolgnota, die over het ‘probleem’ God in ieder geval wel iets gemeenschappelijks zegt:

‘Toch blijkt in deze positiebepaling wel dat de opstellers zich iets hebben aangetrokken van alle kritiek, bijvoorbeeld in aanbeveling drie, waar staat dat de vraag of we in dezelfde God geloven niet de belangrijkste vraag is, want volgens de christelijke en islamitische traditie is er één God, de God die Abraham geroepen heeft. Dit ademt althans iets gemeenschappelijks! (…) Geloven in dezelfde God lijkt zelfs mogelijk.’

Jaap Kraan (foto: NieuwWij.nl) werkte o.a. jarenlang in Pakistan voor de dialoog met moslims en was jarenlang predikant in o.a. het Friese Burgum.

Zie:

‘Vervolgnota PKN over islam stelt vaak teleur’ (NieuwWij)

Vervolgnota PKN over islam (Kerknieuws IKON)

Foto: merchdirect.com

Het Westen vernieuwt en bevrijdt de islam

In het in mei 2012 verschenen boek van imam Feisal Abdul Rauf, ‘Moving the mountain’, wil Rauf de berg van wantrouwen verplaatsen, de berg van misverstanden over de islam wegnemen, de mythes doorprikken die mensen doen geloven dat de islam negatief en gewelddadig is, en – ook onder moslims – het idee laten verdwijnen dat er slechts één juiste interpretatie van de islam zou zijn.

In De Nieuwe Moskee een interview met de imam (overgenomen van website Halal Monk, a christian on a journey through Islam) die zich al meer dan een kwart eeuw bezighoudt met interreligieuze en interculturele dialoog op het hoogste niveau.

Gezien de foute beeldvorming rond islam als een religie van terrorisme en exclusivisme, is het belangrijkste wat ik de mensen zou willen bijbrengen dat islam een religie is van liefde, vrede en mededogen. Een religie waarin de eenheid van de mensheid centraal staat. Het is noodzakelijk dat we dit tot de basis van ons gemeenschapsgevoel maken.

Feisal Abdul Rauf zegt dat behalve de toename van islamofobie, de aanvaarding van de islam ook toeneemt. In zijn ogen is er, behalve een ‘Amerikaanse islam’ evengoed ook een Belgische, Franse en een Duitse.

Daarmee bedoel ik niet dat de theologie anders zou zijn, maar wel dat de jurisprudentie, de wetten, de culturen en de praktijken zouden verschillen, naar gelang de contextuele omgeving.

Dankzij het Westen, waar veel intellectuele en academische vrijheid is, kunnen moslimsgeleerden vrijer schrijven. Daarom komen veel vernieuwende denkwijzen van moslimgeleerden uit het Westen.

Kijk naar iemand als Rashid Al-Ghanoushi die vroeger in Engeland woonde. Na de evoluties van de Arabische Lente is hij terug in Tunesië, maar voorheen kon hij zich enkel in Engeland vrij uitdrukken. Daarom noemde hij Engeland een islamitische staat. Omdat we er vrij zijn om onze religie te beoefenen.

In het interview spreekt Rauf ook over het Soefisme, de spirituele dimensie van de islam, over het spirituele en mystieke, over de doodstraf na het bekeren naar een ander geloof, dat Rauf een verkeerde interpretatie noemt van oude wetten. Ten slotte legt Rauf uit hoe een soefi als hij de liefde voor God in overeenstemming brengt met de angst voor God.

We gebruiken woorden zoals ‘houden van’, ‘angst’ en ‘overgave’, maar in de context van God krijgen ze een veel complexere, rijkere en diepere betekenis. En ze hebben een groter spectrum aan betekenissen omdat God de bron van alles is. Dus wanneer je uitdrukkingen gebruikt zoals ‘liefde voor God’ en ‘angst voor God’, dan omvat dat meer dan je vrouw, muziek, voedsel, wiskunde, of boeken liefhebben.

Zie: Angst en liefde

Moving the Mountain, Beyond Ground Zero to a New Vision of Islam in America

Imam Feisal Abdul Rauf 242 pag. | ISBN: 1451656009

Uitgever: Free Press (Mei 8, 2012)

Video: Faisal Abdul Rauf: Verlies je ego, vind je medeleven
(Klik op ≥ voor afspelen met Nederlandse ondertiteling – hier voor de grotere versie)

De liberale rechtsstaat van Paul Cliteur is weinig liberaal

…als zij verbiedt wat eigenlijk kan worden toegestaan, alleen om de islam te dwarsbomen. Zij is ook niet billijk als zij seksesegregatie bij moslims afkeurt maar die in de autochtone cultuur als vanzelfsprekend accepteert, bijvoorbeeld in de sport, of in gevangenissen. En zij is erg armoedig als zij geen rekening houdt met de sociologische realiteit. Een vrouwenuurtje in het zwembad lijkt me geen probleem, maar de mannelijke dominantie over vrouwen wel. En dat is geen kwaal die typisch is voor migranten, want ze zit evenzeer in het autochtone deel van de samenleving.

Gemengd plassen
Tweedelig commentaar door Eric Hulsens (DeWereldMorgen) over Dirk Verhofstadts nieuwe boek: Dirk Verhofstadt in gesprek met Paul Cliteur, een zoektocht naar harmonie. ‘De blinde vlek van Paul Cliteur (1)’, deel 2 is getiteld ‘Gemengd plassen’. Hulsens vraagt zich af:

En hoe zit het met de gescheiden toiletten voor mannen en vrouwen? Horen die niet dringend te worden afgeschaft? Is dat geen ergerlijke vorm van seksesegregatie?

In een lijvig werk dat 28 februari verscheen, interviewt Dirk Verhofstadt de Nederlandse hoogleraar rechtswetenschap Cliteur. Die heeft zijn ideeën al in een hele reeks boeken, columns en artikels bekendgemaakt, maar dit interviewboek brengt een welkome synthese. Hulsens vraagt zich af hoe Cliteur zou handelen als hij burgemeester zou zijn.

Een belangrijke kant van het probleem van de seksevermenging is dus de asymmetrische relatie tussen mannen en vrouwen. Die maakt dat er weinig of geen discussie is over het bestaan van gescheiden toiletten voor mannen en vrouwen, die een burgemeester als Paul Cliteur eigenlijk ook zou moeten verbieden. Wat is er aan de hand met die toiletten?

Godsdiensten
Volgens Hulsens is Cliteur een scherpe geest met een beperkte actieradius en een kenner van de geschiedenis en de theorieën van het atheïsme of humanisme, en vanuit zijn vakgebied zeer geïnteresseerd in de druk die godsdiensten daartegen uitoefenen, bv. in de vorm van blasfemiewetten, straffen voor religieuze afvalligheid of wetten tegen groepsbelediging.

Hij verdedigt, terecht, het recht om zonder God te leven en het recht om de godsdienst te bekritiseren, of dat nu gebeurt in academische geschriften, in literaire of artistieke werken, of in satirische publicaties zoals cartoons.

Liberale rechtstaat
Soms klinkt Cliteur toch wel liberaal. In het interview gaat het over de liberale rechtsstaat en het klinkt dan nogal verrassend dat Cliteur geen bezwaar heeft tegen godsdienstige uitingen in de publieke ruimte. ‘Goed zo! Consequent liberaal!’ zegt Hulsens.

Cliteur: ‘De rechter die de vrouwen wegstuurt van de publieke tribune omdat zij een hoofddoek dragen, geeft wat mij betreft een verkeerde uitleg aan het ideaal van een neutrale staat.’

Onderwijs
Het gaat ook over het onderwijs. Cliteur wil niet dat men bijvoorbeeld het verhaal van de zondvloed en de Ark van Noah zoals verteld in Genesis en in soera Noah, zou aanleren. Over godsdienst zegt Hulsens dat Cliteur zich zeer inspant om de godsdienstvrijheid en de vrijheid van meningsuiting te verdedigen. Maar eigenlijk moet hij niets hebben van godsdienst, en ziet hij die vooral als een bron van ellende.

‘Moeten we ook spreken over lopen op het water? Het veranderen van water in wijn? Het opstaan uit de dood? Over de joden die door de Rode Zee liepen, terwijl het water als een muur aan beide kanten rechtop ging staan? Over het scheppen van het heelal in zeven dagen?

Dirk Verhofstadt in gesprek met Paul Cliteur, een zoektocht naar harmonie, Antwerpen/Utrecht, Houtekiet, 2012, 472 p.

Zie: De blinde vlek van Paul Cliteur (1) (DeWereldMorgen)

en: Gemengd plassen (DeWereldMorgen)

Theodor Holman: ‘De islam is uit op wereldheerschappij’

‘En is bereid daarvoor de wapens op te nemen.’ Aldus Theodor Holman in het Parool. Hij noemt religie het grootste kwaad in de wereld. Hij heeft het dan over de radicale islam en het orthodoxe christendom. Holman neemt mensen hun geloof kwalijk. Daarmee scheert hij alle gelovigen en alle religies over een kam. Hij denkt als Geert Wilders: tegen de gelovigen heeft hij zogenaamd niets, maar wel tegen het geloof. Alsof je dat kan scheiden.

Bizar, dat journalist Holman zijn denkbeelden alleen maar baseert op juist de radicale en orthodoxe elementen binnen religie. Op grond van die kortzichtige visie noemt hij religie het grootste kwaad in de wereld. En vervolgens wil hij een open debat. Dan moet je wel de deur open zetten en niet hard dichtslaan.

‘We lijden enorm onder de politiek correcte opvatting dat je de islam niet mag bekritiseren. Dat zie je overal en dat belemmert een open debat over de islam enorm.’

Holman belemmert juist het open debat door de islam slechts eenzijdig te bezien. Het is dan geen bekritiseren wat Holman doet, het is het wegzetten van hele bevolkingsgroepen die de islam als heilig ervaren. Daarmee doet hij zelf de discussie onrecht, want het mist dan de broodnodige nuance die zo belangrijk is in een open debat.

Moslims maken gebruik van twee wapens: bevolkingsaanwas en immigratie

Hier heeft Holman het weer over ‘moslims’. Allemaal dus. Niet ‘radicale moslims’ alleen. Dat is het enge aan Holman – die het gedachtegoed van Wilders hiermee voor honderd procent aanhangt. Holman ziet geen mensen. Hij ziet – door zijn oogkleppen – alleen maar radicalen. Alle moslims zet hij in het verdomhoekje. Demoniseren noemen ze dat. Of racisme.

Hero Brinkman (ex-PVV) heeft het gelukkig eindelijk door. Hij is het niet langer eens met het wegzetten van hele bevolkingsgroepen. Als het om het wegzetten van bevolkingsgroepen gaat, is 41 procent het eens met Brinkman, die deze tendens ziet bij de PVV. 55 procent deelt zijn mening niet.

Zie: ‘Die Islam is verderfelijk’

Foto: Tijdens de hadj maakt men zeven keer de ommegang rond de Kaaba (Irishpunktom)