‘In het heelal zou het moeten wemelen van leven’

buitenaards
Freelance journalist science writer René Fransen ziet de landing van buitenaardsen met (geloofs)vertrouwen tegemoet. Hij verwacht dat ‘we’ binnen enkele jaren leven buiten de aarde zullen ontdekken. Of dat ze ons ontdekken. Volgens wis- en natuurkundige Fred Zwarts hanteren wetenschappers echter allerlei aannames om te verklaren dat we nog steeds geen signalen ontvangen van die beschavingen elders in het heelal. Hij houdt het daarom voorlopig maar op de ene aanname dat de kans op buitenaards leven heel klein is.
 

‘De enige ontsnappingsmogelijkheid is dan om nog meer aannames te maken. Bijvoorbeeld: dat al die beschavingen niet gezien willen worden en zich opzettelijk verbergen. Of dat geen van die hogere beschavingen nog radiosignalen gebruiken. Of dat intelligente beschavingen allemaal slechts een korte levensduur hebben en dus nu al weer uitgestorven zijn.’ (FZ) 

‘Maar dan hebben we het niet meer over natuurwetenschappelijke argumenten.’ Volgens Zwarts zou het, als er een kans is op eens in de miljoen jaar, in het heelal moeten wemelen van planeten met leven. Maar is die kans eens in de tien-tot-de-vijftigste-macht jaar, dan is het leven op aarde uniek in het heelal. 

‘Het aantal planeten in alleen de Melkweg is wel geschat op 100 miljard. Als slechts 1 op de 2000 lijkt op de aarde, zijn de ‘aardeachtige’ planeten al met miljoenen. En met miljoenen planeten waar leven kan ontstaan zou de kans op intelligent leven elders in het heelal aanzienlijk zijn.’(RF)

Zwarts stelt dat al decennialang SETH intensief de hemel afspeurt naar sporen van intelligent buitenaards leven. Het essay van Fransen gaat er volgens Zwarts vanuit dat het heel gewoon is dat leven al na enkele honderden miljoenen jaren op aarde kon ontstaan, en dat het zich in drie miljard jaar kon ontwikkelen tot intelligent leven.

‘Het heelal is zo’n veertien miljard jaar oud en er zijn miljarden en miljarden planeten. Dan moet er al veel eerder en al heel vaak intelligent leven ontstaan zijn. Ja, dan moet het heelal wemelen van buitenaardse beschavingen, waarvan heel veel al miljoenen, of zelfs miljarden jaren oud moeten zijn.’ (RF)

Dan, zo redeneert Zwarts verder, moeten er ook al miljoenen of miljarden jaren signalen op ons af komen…

‘Een afstand van vijfhonderd lichtjaar, zoals in het essay werd gezegd, is dan geen enkele verklaring dat we die signalen niet zien. De aanname dat er een grote kans op buitenaards intelligent leven is, leidt dus tot conclusies die in strijd zijn met de waarnemingen. Dan denk ik dat de aanname niet klopt.’  (FZ)

Religie speelt bij Fransen – gelovige in de God van de Bijbel – ook een rol in zijn essay. Hij gelooft dat ons universum door God geschapen is en als er ergens buiten de aarde intelligent leven aanwezig is, verwacht hij dat ook zij iets weten van hun Schepper. Maar Fransens geloof zal aan het wankelen gebracht worden ‘als er intelligente buitenaardse wezens landen op aarde, en ze blijken geen enkel besef van God te hebben’.

Zie:
* Essay: Wat als ET ooit landt op aarde? (ND, betaalmuur, 75 cent)
* Kans dat er ET’s zijn is miniem (ND, betaalmuur, 50 cent)

Illustr: 123rf.com

God en de Buitenaardsen

michelangelocreationmant
‘Op basis van wat we weten van hoe het heelal eruit ziet en van de bouwstenen van leven, wordt het steeds waarschijnlijker dat het heelal krioelt van leven. Het probleem daarbij is dat de afstanden zodanig zijn dat het heel moeilijk is om over dat leven iets te weten te komen, en vandaar dat het zo stil blijft.’ Aldus godsdienstfilosoof, theoloog en schrijver Taede A. Smedes afgelopen zondag afgelopen zondag in de Grote Kerk in Drachten: ‘Zijn wij alleen?’

‘Voor zover we nu weten, is ET nog altijd niet gevonden. De aardse telescopen hebben in de loop der jaren talloze signalen uit de ruimte ontvangen. Toch lijkt een signaal van ET er nog niet tussen te zitten. Maar morgen kan het zomaar anders zijn.’ 

fermiSmedes verwijst op zijn weblog over geloof en wetenschap naar fysicus Enrico Fermi (foto: spacepage.be), die ooit op een aantal kladblaadjes berekende dat het in ons sterrenstelsel wel moest krioelen van buitenaardse beschavingen. Tien jaar later begon project Ozma met het luisteren naar signalen van intelligente beschavingen uit de ruimte met behulp van grote radiotelescopen op aarde.

‘Het is het begin van een langdurig project dat we nu kennen onder de afkorting SETI: de Search for Extraterrestrial Intelligence. Het huidige SETI draait feitelijk rond één veronderstelling: als er andere intelligente wezens bestaan, dan zullen die vermoedelijk ook signalen de ruimte in sturen, net zoals wij mensen dat doen met radio- en televisiesignalen.’

‘Beschavingen die, gezien de ouderdom van sommige sterren, miljoenen jaren op ons vooruit moesten zijn. We zouden al lang van hun bestaan moeten afweten, en toch doen we dat niet. Waar zijn ze dan? Waar is iedereen? Dat is de kern van wat vandaag de dag de Fermi-paradox genoemd wordt.’

Daar Smedes theoloog is, valt te verwachten dat een van de bekendste buitenaardsen, die we ook wel God noemen, ter sprake komt. Hij verwijst naar jezuïet en astronoom van het Vaticaanse observatorium José Gabriel Funes, die stelde dat, net zoals op aarde een veelheid van levensvormen bestaat die we Gods schepselen noemen, ook buitenaardse wezens Gods schepselen zijn. Maar omdat dat zondaars zijn, zo weet – volgens Smedes – creationist Ken Ham, kunnen ze de Bijbel nooit begrijpen…

Smedes vraagt zich verder af of buitenaardsen ook geschapen zijn naar het beeld Gods. Als dat zo is, dan lijken mij de buitenaardsen niet op E.T. maar op mensen. Smedes stelt dat God wellicht een unieke relatie heeft met de mens, maar geen exclusieve. God zou dus ook relaties met buitenaardse beschavingen kunnen hebben.

‘Als er buitenaardse intelligente wezens bestaan, dan hebben die hun eigen unieke evolutionaire geschiedenis, en kunnen die theologisch gesproken op hun eigen wijze een unieke relatie hebben tot God, een wijze die op geen enkele wijze ten koste gaat van de uniciteit van de mens.’ 

Zie: De preek van afgelopen zondag: Zijn wij alleen? Christelijk geloof en de mogelijkheid van buitenaards leven

Illustr: forocristiano.iglesia.net

taedesmedesDr. Taede A. Smedes (Drachten, 1973) (foto: TS) is godsdienstfilosoof, theoloog en schrijver. Zijn specialisme is de bestudering van hoe de christelijke theologie zich verhoudt tot de natuurwetenschappen (‘science & religion’).
Hij schreef over dit onderwerp een aantal boeken, zoals God en de menselijke maat: Gods handelen en het natuurwetenschappelijke wereldbeeld (Zoetermeer: Meinema 2006) en God én Darwin: Geloof kan niet om evolutie heen (Amsterdam: Nieuw Amsterdam 2009). 
Hij was tot voor kort werkzaam als onderzoeker aan de Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiestudies van de Radboud Universiteit Nijmegen.