Atheïsten willen dat alles hetzelfde wordt


En dat wat anders is achter de voordeur verborgen moet blijven. – Dat stelt de Volkskrant bij monde van Amanda Kluveld in haar bijdrage ‘Ik voel medelijden met de atheïsten’, waarin zij het opneemt voor een beeld van Jezus in de bergen van Montana. ‘Als ik moest kiezen tussen die wereld of een wereld waarin je tijdens het skiën verrast raakt door een beeld van Jezus waar je het niet verwacht, een beeld dat een eigen verhaal en geschiedenis kent, dan kies ik voor de laatste.’

‘Atheïsten hebben niets met God. Maar als ze een beeld dat voor anderen betekenisvol is, een monument dat onschuldig hoog op een berg in Montana staat, willen verwijderen, dan hebben zij duidelijk ook niets op met de mens. Dat wat mensen bindt, de grondwet en de grondrechten, willen zij inzetten om andere waardevolle culturele, historische en religieuze verbindingen te verbreken en te vernietigen, zodat alles hetzelfde wordt en dat wat anders is achter de voordeur verborgen blijft.’

Kluveld komt erachter dat het beeld een oorlogsmonument is en dat Big Mountain Jesus tot de lokale geschiedenis van Whitefish behoort en dat de veteranen van de 10th Mountain Division, die in de Tweede Wereldoorlog in Europa vochten, goede herinneringen hebben aan de religieuze beelden, die zij in de bergen van Italië en Frankrijk hadden gezien. Het beeld zetten zij neer uit nagedachtenis aan hun gesneuvelde kameraden.

‘Als ik moest kiezen tussen die wereld of een wereld waarin je tijdens het skiën verrast raakt door een beeld van Jezus waar je het niet verwacht, een beeld dat een eigen verhaal en geschiedenis kent, dan kies ik voor de laatste. Dit terwijl ik niet eens kan skiën en hoogst waarschijnlijk in mijn leven nooit in Montana zal geraken. Dat doet er ook niet toe. Dat beeld staat er ook voor mij en ik ontleen daar vreugde aan. Dat zullen die fanatieke atheïsten uit Wisconsin waarschijnlijk nooit begrijpen en daarom voel ik deernis voor hen.’

Zie: ‘Ik voel medelijden met de atheïsten’ 

Foto Montana-statue: doctorbulldog.wordpress.com

Richard Dawkins begrijpt de motivatie van het geloof niet


‘Dawkins neemt zo fanatiek afstand van de religie dat hij er niet meer echt kritisch over kan zijn. De afstand wordt te groot om het nog te begrijpen. Hij begrijpt de motivatie niet meer van het geloof. Iets dat je bekritiseert, moet je proberen te begrijpen.’ – Dat zegt filosoof Jasper Schaaf in zijn artikel ‘Atheïsme voor beginners?’. Volgens Schaaf zit Dawkins gevangen in een semi-religieuze vraagstelling, het atheïsme van de beginneling.

Schaaf verwijst in zijn blog van 3 december jl. naar De Pers.

‘Richard Dawkins’ nieuwste boek De betoverende werkelijkheid wordt in dagblad De Pers van 22 november aangeprezen als ‘atheïsme voor beginners’. Inderdaad, voor beginners. Daar moest ik aan denken toen ik vorige week in de trein dat artikeltje las. Naar mijn mening zit Dawkins in zijn eerder verschenen beroemde boek God als hypothese (The God Delusion) zelf nog gevangen in een semi-religieuze vraagstelling, het atheïsme van de beginneling. Zijn redenering: de hypothese god kan niet worden bewezen, ergo hij bestaat niet en daarmee vervallen alle religieuze aanspraken. Hij lijkt wat op sommige christenen die smachten naar een wonder als bewijs voor het bestaan van god.’

Schaaf haalt in zijn betoog verschillende denkers aan, zoals Joseph Dietzgen volgens wie er nog een mystiek restant bestaat in de vraagstelling van een absoluut begin. Met Geerat Vermeij zegt Schaaf dat je voor een overtuigend natuurwetenschappelijk, sociaal, economisch en per saldo atheïstisch verhaal je helemaal geen harde god-hypothese op hoeft te stellen. ‘Je overschreeuwt jezelf er alleen maar mee en bereikt de gelovigen echt niet.’ Met Friedrich Engels zegt Schaaf dat volgens hem de term atheïsme een negatief begrip is. Als reactie op de uitspraak van Ludwig Feuerbach die in zijn religiekritiek zegt ‘dat het wonder de hypotheek is die borg staat voor het wantrouwende en twijfelende geloof’, zegt Schaaf:

‘dat Dawkins dat simpele geloof gewoon omkeert. Bij hem wordt een niet-religieus wereldbeeld gereduceerd tot een ontkennend antwoord op een absoluut bepaalbaar punt, een te bepalen begin. Dat komt neer op een verkapte religieuze vraagstelling.’

Zie: Atheïsme voor beginners? 

Foto Richard Dawkins: izit.org

Wat is heilig, wat seculier?

Hoe lastig is het om seculier te zijn? Theoloog Henk-Jan Prosman ‘legt zich niet vast op een eigen begrip, maar omschrijft secularisering als een proces waarvan de precieze duiding (variërend van nederlaag en ondergang van de religie tot de triomf van het christendom) vooralsnog opengehouden moet worden.’ – Dr. Coen Constandse (doctor in de godgeleerdheid) recenseerde het proefschrift van Henk-Jan Prosman.

Constandse: ‘Waar het sacrale er aan de ene kant wordt uitgewerkt, keert een ander sacrum elders terug. De strijd om de rituele slacht is zodoende ook geen strijd van seculier tegen sacraal, van politiek tegen religie. Dat seculiere, politieke is zelf ook religieus geladen, onder de schijn van neutraliteit.

Naast het sacrale maakt het niet-sacrale seculiere zich in toenemende mate breed. Lang dachten sociologen dat toenemende modernisering ten koste zou gaan van de godsdienst (de zogenaamde ‘secularisatiethese’.) Maar zo simpel is het niet. In de moderniteit is religie helemaal niet eenduidig verminderd. Ze groeide en bloeide soms juist en sinds enige tijd spreekt men van de ‘terugkeer van de religie’. Die paradox – secularisering en tegelijkertijd een herintredende religie – in de postmoderniteit vormt Prosmans uitgangspunt.’

Henk-Jan Prosman is theoloog. In 2011 promoveerde hij aan de Universiteit Utrecht op een onderzoek naar het begrip seculariteit in het postmoderne denken. In 2011 behaalde hij ook het MA diploma Leraar Godsdienst en Levensbeschouwing aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Constandse: ‘De strijd tegen stress en pijn, gemeten in seconden bij te doden dieren – dat is heilig. Een zachte, leedvrije dood voor al wat leeft, onzichtbaar, in een soort heilige der heiligen uitgevoerd. Naast de sjocheet (ritueel slachter, pd) met zijn mes en zegenbede stond al de inspecteur van de Voedsel-en-Waren-Autoriteit met zijn checklist. Maar het echt seculiere sterven vraagt voorlopig om nog een witte jas, een derde priester: de wetenschapper met een stopwatch en leedmeetapparatuur. Van de bloedspetters willen we niet weten, maar eten des te meer.’

Proefschrift
The Postmodern Condition and the Meaning of Secularity : A Study on the Religious Dynamics of Postmodernity

Henk-Jan Prosman
Klik hier voor meer informatie 

Illustr: Salvador Dali – Verzoeking van de heilige Antonius