Theologische herbezinning op Israëlisch-Palestijns conflict


‘Palestijnen en de Joden hebben een gemeenschappelijke vriend nodig, niet nóg een vijand. Maar als je oog hebt voor het lot van de Palestijnen, kom dan aan onze kant staan en help ons.’ Dat zegt Elias Chacour, Palestijns aartsbisschop in Galilea. – Op 27 oktober organiseren de Vrienden van Sabeel Nederland en Kairos Palestina Nederland het minisymposium ‘De muur is afgebroken’ over het Israëlisch-Palestijns conflict in het licht van christelijk geloof en internationaal recht, in Amersfoort.

Als je oog hebt voor het lot van de Palestijnen, kom dan aan onze kant staan en help ons. We hebben mensen nodig die in de praktijk werken aan recht en gerechtigheid. Als dit echter betekent dat je eenzijdig wordt en tégen mijn Joodse broeders en zusters, ga dan alsjeblieft weg. Zulke vriendschap hebben we niet nodig. We hebben een gemeenschappelijke vriend nodig, en niet nóg een vijand. (Elias Chacour, Palestijns aartsbisschop in Galilea) 

Het uitgangspunt van het symposium is dat mensenrechten en het daarop gestoelde internationaal recht ook voor christenen en kerken het primaire normatieve kader dienen te zijn voor hun maatschappelijke en politieke handelen. Ds. Henri Veldhuis, protestants predikant te Culemborg en bestuurslid van The Rights Forum, schreef hiervoor de brochure De muur is afgebroken. Die biedt een theologische herbezinning op het Israëlisch-Palestijns conflict, met als uitgangspunt de overtuiging – om met Paulus te spreken – dat ‘de muur is afgebroken’ (Ef. 2:14), en dat universele liefde en gerechtigheid de basis zijn voor alle ethiek en politiek.

De brochure is bedoeld voor allen die zich willen verdiepen in de theologische en politieke vragen rondom het Israëlisch-Palestijns conflict. De brochure is uitermate geschikt voor het op gang brengen van het gesprek hierover in kerken, politieke partijen en andere groepen. 

The Rights Forum ijvert voor een rechtvaardig Midden-Oosten beleid en is van mening dat alleen met een Midden-Oosten beleid dat op het internationaal recht gebaseerd is, Nederland effectief aan een duurzame oplossing van het Israëlisch-Palestijnse conflict kan bijdragen. 

Een oplossing van dit langslepende conflict is mogelijk en komt binnen bereik wanneer de internationale gemeenschap bij alle partijen respect voor het internationaal recht afdwingt. De Nederlandse regering dient zich daar actief voor in te zetten, ook in Europees verband. 

De muur is afgebroken – Datum: 27 oktober 2012 – 14.30 uur
De Bergkerk, Amersfoort, nabij NS station Amersfoort

Illustr: Brochure ‘De muur is afgebroken’

Is getuigenispolitiek wat er rest in christelijk Nederland?


‘Wie denkt dat religie niets met politiek te maken heeft, heeft nog niet begrepen wat religie is.’ Dit klonk zaterdag bij de opening van het Centrum voor Religie, Conflict en het Publieke Domein en staat in schril contrast met wat Arjan Plaisier over de verkiezingsuitslag zei: ‘In een post-christelijke samenleving blijft er hooguit ruimte voor getuigenispolitiek, die echter nauwelijks macht zal hebben.’

Geeft de uitslag ook aan dat er geen toekomst meer is voor christelijke politiek? Dramatisch is de teruggang van het CDA. Dit verlies wordt niet gecompenseerd door winst van CU of SGP, integendeel. Opgeteld komen de christelijke partijen nog wel als derde uit de bus, maar met niet meer dan zo’n 14% is het een kleine speler. Blijft er in een post-christelijke samenleving hooguit ruimte voor getuigenispolitiek, die echter nauwelijks politieke macht zal hebben (te vergelijken met de Partij voor de Dieren)? (Plaisier) 

Het CentreforRCPD ontstijgt in haar onderzoek secularistische ideeën over de irrelevantie van religie in het Westen; haar doel is het genereren van kritische, zelf-reflectieve analyses, omdat religie een belangrijke rol speelt in sociaal-maatschappelijke, politieke, filosofische en juridische kwesties – en dat zal blijven doen.

Het centrum neemt aardig wat hooi op de vork als het de komende tijd wil inzoomen op onder andere de rol van religie in het debat over klimaatverandering, bij het zoeken naar vrede en bij het functioneren van een democratie. Ook zullen er seminars komen over de verhouding van de apostel Paulus tot politiek en over de rol van religie bij de presidentsverkiezingen in de VS.

De Australische dr. Erin Wilson presenteerde het centrum als een plek waar ‘voorbij de seculiere vooronderstelling dat religie niet van belang is’, de ‘controversiële wisselwerking’ van religie met de politieke en culturele context zal worden onderzocht. (CentreforRCPD)

Maar misschien is het in Nederland zo wat Wilson zegt, dat de seculiere opvatting van religie die in de twintigste eeuw maatgevend was te smal was en er te weinig werd nagedacht over de brede rol die het inneemt.

Religie is niet maar een privé-opvatting. Maatschappelijke fenomenen hebben volgens de directeur veel vaker een religieus aspect dan werd ingezien. ‘Dat is weer gebleken uit conflicten over bijvoorbeeld het dragen van een hoofddoek.’ (CentreforRCPD) 

Intussen vraagt de scriba van de Protestantse Kerk Nederland, dr. Arjan Plaisier, zich af of de uitslag ook aangeeft dat er geen toekomst meer is voor christelijke politiek.

De kloof tussen wereld en koninkrijk van God is wat maten groter dan we soms hebben gemeend. Ook als kerk moeten we ons realiseren in een post-christelijke samenleving te leven. Daarbij is het zaak dat de kerk, hoe bescheiden ook, blijft spreken namens allen die geen stem hebben, ook als ze die nog wel hebben mogen uitbrengen. Oog voor hen die de rekening van de crisis betalen, van de zieken tot de Grieken. (Plaisier)

Het Centrum voor Religie, Conflict en het Publieke Domein (CentreforRCPD) onderzoekt de omstreden positie van religie  in de publieke sfeer van de moderne, Westerse maatschappij. Het centrum combineert uiteenlopende theoretische en methodologische benaderingen – ontleend aan de filosofie, sociologie, politicologie, theologie, religiestudies, geschiedenis en het recht – om de rol van religie in de westerse cultuur, politiek en maatschappij te bestuderen.

Zie: Gronings centrum kijkt naar wat Paulus met politiek had
en:
Commentaar bij de tijd: De kiezer heeft gesproken

en:
Opening centrum religie, conflict en publieke domein

Christelijke politiek: ‘dogmatisch en economisch sterk liberaal’


De sociaaleconomische politiek van de christelijke partijen aan het schuiven is gegaan. Het CDA is naar rechts opgeschoven en spreekt de taal van de liberale economie. Ook de ChristenUnie en het SGP buigen voor de taal van de trojka IMF, ECB en EU. Christelijke partijen komen bovendien voornamelijk naar buiten met ouderwetse dogma’s en maken zichzelf overbodig door zich te profileren met programmapunten die het samenleven in de moderne maatschappij tekort doen.

De afgelopen dertig jaar is het aandeel van de overheid in onze economie sterk teruggelopen. Het is onfatsoenlijk om vervolgens in een tijd van depressie de crisis niet aan te pakken, maar te misbruiken en de overheden opnieuw de zwartepiet toe te spelen. Dat is een vorm van onchristelijk libertarisme, dat vanuit Amerika Europa is binnengekomen. Laat Abraham Kuyper het niet horen! (Dr. Piet Keizer)

Aan de vooravond van de verkiezingen lijkt kritiek op christelijke partijen erg te groeien. Verwees ik laatst nog naar de dubieuze invloed van de christelijke partijen doordat zij via wetgeving de legitieme (vrijheids)rechten van burgers belemmeren, nu is er commentaar op de sociaaleconomische politiek van de christelijke politieke partijen en hun ‘achterlijke concepten’. Een en ander blijkt uit publicaties van de IKON/Guido Attema en het Reformatorisch Dagblad.

Daar waar de nieuwe mens belang hecht aan barmhartigheid, komen christelijke partijen voornamelijk naar buiten met ouderwetse dogma’s die in de ogen van de nieuwe mens tegen dit begrip indruisen. Strengere eisen tegen abortus, de weigerambtenaar, het anti-drugsbeleid; ze zijn geen van allen gebaseerd op christelijke waarden. (Guido Attema) 

Volgens Keizer is er vrijwel geen ruimte voor economische wetenschap die op andere mens- en samenlevingsbeelden is gebaseerd. Attema geeft het dringende advies de nadruk te leggen op de kern van het christendom en je naaste lief te hebben. Dan bereik je veel meer dan door diezelfde naaste beperkingen op te leggen waarmee de secularisatie juist begonnen is.

Zie: Beleving van christelijke politiek verschuift

en: Visie christelijke partijen op economie verbazend

Illustr: dbnl.org