Levensbeschouwelijke omroepen invoegen bij de Publieke Omroep

De Publieke Omroep zou vanaf 2016 ruimte moeten bieden aan kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag als hun budget door bezuinigingen op nul gesteld wordt. Solidariteit mag toch verwacht worden van EO, KRO en NCRV, maar ook van de VARA, AVRO, TROS en VPRO voor de 2.42 omroepen? Deze laatste kunnen ingevoegd worden als zelfstandige programma’s bij de Publieke Omroep.

De Humanistische Omroep kan bijvoorbeeld het programma Durf te denken uitzenden bij de VPRO; De Boeddhistische Omroep het programma Chance Operations bij de NCRV; de eucharistieviering van RKK kan terecht bij de KRO; Songs of praise van de IKON bij de EO. Ook de overige 2.42 omroepen zoals de Joodse Omroep, Organisatie Hindoe Media en de Zendtijd voor Kerken zouden onderdak moeten krijgen bij de Nederlandse Publieke Omroep (NPO).

Kwalitatief beter
Het mes snijdt zo aan twee kanten: de levensbeschouwing blijft in het mediabestel en de Publieke Omroep wordt er ‘geestrijker’ door. Kwalitatief beter dus, en dat komt goed uit want de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Sander Dekker, wil alleen nog maar geld verstrekken op basis van kwaliteit van de programma’s.

2.42 Omroepen: Boeddhistische Omroep Stichting (BOS), Humanistische Omroep (HUMAN), Interkerkelijke Omroep Nederland (IKON), Joodse Omroep (JO), Organisatie Hindoe Media (OHM), Rooms-katholiek Kerkgenootschap (RKK) en Zendtijd voor Kerken (ZvK).

Solidariteit
Het geld dat de A of B-omroepen uitsparen op eigen programma’s – die zij voor deze solidariteit inleveren – kan dan aangewend worden voor de 2.42 omroepen die dan niet langer omroep zijn maar kerkgenootschap of genootschap op ideologische grondslag, binnen de Publieke Omroep. Bovendien krijgt de Publieke Omroep, zoals de staatssecretaris stelt in zijn brief van 6 december 2012, de ruimte om meer eigen inkomsten te vergaren.

Uit de brief van de staatssecretaris:
Door de bezuinigingen wordt het budget van de 2.42 omroepen per 1 januari 2016 op nul gesteld. Consequentie daarvan zou zijn dat de kerkgenootschappen en de genootschappen op geestelijke grondslag hun zendtijd zelf moeten financieren. Ik ga op korte termijn met de genootschappen praten over de wijze waarop zij invulling willen en kunnen geven aan levensbeschouwelijke programmering. Ongeacht de uitkomsten van dat gesprek wil ik benadrukken dat levensbeschouwing onderdeel is van de algemene mediaopdracht en dus geldt als taak voor alle omroepen en de NTR. Het is van belang dat de NPO zorgt voor een goede en afgewogen inbedding van de levensbeschouwelijke programmering in de totale programmering. (foto: rijksoverheid.nl)

Mediaopdracht
Zo blijft levensbeschouwing onderdeel van de algemene mediaopdracht, want dat geldt als taak voor alle omroepen en de NTR. Het is immers van belang dat de NPO zorgt voor een goede en afgewogen inbedding van de levensbeschouwelijke programmering in de totale programmering. En zo blijft ook de taak van de publieke omroep gehandhaafd: het verzorgen van een breed, onafhankelijk, pluriform en kwalitatief hoogwaardig media-aanbod dat bovendien toegankelijk is voor iedereen.

Brief staatssecretaris Sander Dekker 6 december 2012:
Betreft uitwerking regeerakkoord Rutte II onderdeel Media

‘Neutrale staat kan alle religieuze uitingen toestaan’

Alle religieuze uitingen toestaan zou ook de uitdrukking van een neutrale staat kunnen zijn. Het idee dat de staat neutraal moet zijn is te vaag om een hoofddoekverbod voor ambtenaren op te baseren. Dat concludeert Hana van Ooijen die vrijdag jl. promoveerde aan de Universiteit van Utrecht met een proefschrift waarin zij het begrip staatsneutraliteit onderzocht. Staatsneutraliteit vereist niet bij voorbaat dat bijvoorbeeld rechters geen religieuze symbolen dragen.

Freelance journalist Wouter Boonstra, van Binnenlands Bestuur, interviewde de kersverse doctor in de rechtsgeleerdheid Hana van Ooijen (foto: Linkedin), Universiteit Utrecht. Een opmerkelijke en ruimdenkende conclusie, vind ik, in de tot dusver benauwde, erg krampachtige discussie over de neutrale staat en de religieuze uitingen van de verschillende religies.

‘In het Nederlandse debat kom je met het concept staatsneutraliteit niet ver. De polarisaties houd je. Staatsneutraliteit kan tegengestelde standpunten ondersteunen. Het betekent in de kern dat de staat neutraal moet handelen, maar beide soorten beleid zijn mogelijk: uniform of pluriform.’

Boonstra vraagt Van Ooijen hoe het beleid er in Nederland uit zou moeten zien. Dat heeft zij in haar proefschrift niet gedaan, wel heeft zij een model aangereikt om er concreter over te kunnen doordenken met de rechten van de publieke functionaris als uitgangspunt. (foto: BB)

‘Uit pragmatische overwegingen is het misschien niet verstandig alle politieagenten op straat toe te staan religieuze uitingen te dragen. Maar je kunt wel eerlijker en dieper het debat voeren. De huidige gedragscode laat deze ruimte voor dit debat goed zien. Zo is het de vraag hoe er moet worden opgetreden tegen een agent die een baard laat staan uit religieuze overwegingen.’

Proefschrift: Religious Symbols in Public Functions: Unveiling State Neutrality. A Comparative Analysis of Dutch, English and French Justifications for Limiting the Freedom of Public Officials to Display Religious Symbols

Zie: ‘Staat met religieuze uitingen is ook neutraal’

‘De economie als morele wetenschap moet terug’

‘Mettertijd zal de economie haar plaats verliezen als de koningin van de sociale wetenschappen. De economie kan ons op de drempel brengen van de overvloed, maar dient zich dan terug te trekken uit de controle van ons leven. Ik juich de dag toe waarop economen slechts net zo nuttig zullen zijn als tandartsen.’ Dit zegt Edward Skidelsky, aangehaald door Frans Crols in Tertio in het artikel U bent gulzig en mist plezier.

‘De index van het boek How Much is Enough? bevat opvallende verwijzingen naar christelijke beginselen en teksten. De kerkelijke leerstellingen en de ideeën van Aristoteles over het goede leven buitelen van veel bladzijden. Dit is onalledaags voor wie de crisis wil begrijpen en genezen.’

‘We moeten de inzichten van de economie opnieuw verbinden met de ethische verbeeldingskracht van de filosofie. De oude idee van de economie als morele wetenschap dient nieuw leven ingeblazen te worden. Bezien als morele wetenschap is zij een visie op mensen die in gemeenschappen samenwonen, en niet een van interacterende robotten.’

Volgens Robert en Edward Skidelsky (in Tertio, 24 oktober 2012) is het kapitalisme een tweesnijdend zwaard, aan de ene kant heeft het gezorgd voor grote verbeteringen in de materiële levensomstandigheden van veel mensen, aan de andere kant heeft het verwerpelijke menselijke eigenschappen aangescherpt, denk aan grijpzucht, jaloezie en gierigheid. ‘Ons recept is om dat monster opnieuw te ketenen door te rade te gaan bij de grootste denkers en beschavingen voor hun visie op het goede leven.’ (Foto: Robert Skidelsky – skidelskyr.com)

‘Een van de vele sterke kanten van de katholieke leer is dat die in gelijke mate zowel het staatssocialisme verwerpt als het ongebreidelde kapitalisme. De encycliek Rerum Novarum van Leo XIII van 1891 opent met een prachtige veroordeling van de kapitalistische uitbuiting waarvoor Karl Marx zeker had willen tekenen,’ legt Edward uit.’

‘Het grootste deel van haar lange geschiedenis is de liberale traditie doordrongen geweest van klassieke en christelijke idealen van waardigheid, beschaafdheid en verdraagzaamheid, stelt Edward ferm: ‘Vergeet niet dat Alfred Marshall, de grote econoom en de docent van Keynes, de economie definieerde als de studie van de materiële voorwaarden van het welzijn, een definitie die het aristotelische en christelijke concept omsluit van rijkdom als middel om een doel te bereiken.’

In het artikel Wat minder ‘meer’ graag vraagt belijdend Anglicaan Edward Skidelsky zich af of we het wel allemaal willen, dat ‘goede leven’ waar iedereen het over heeft, en wat dat eigenlijk is, een mooi opgeblonken luxebak met chromen velgen en parkeersensoren op een veel te grote oprit, of mag het wat minder zijn?
(foto: Edward Skidelsky – socialsciences.exeter.ac.uk)

‘Het antwoord op die vraag ligt voor het grijpen. Een mens heeft een gezond lichaam en een bevrijde geest nodig. Hij heeft behoefte aan liefde, veiligheid om te plannen en te vernieuwen, een privéruimte waarin hij ‘zichzelf kan zijn’, en tijd om de dingen te doen waar hij zelf voor kiest, dingen waartoe hij niet wordt gedwongen. Hij kan best zonder sushidoosjes en voorgewassen slabladeren. Een economisch stelsel dat is gericht op de productie van prullaria en gadgets drijft ons weg van het goede leven in plaats van ons ernaartoe te leiden.’

How much is enough?
Robert en Edward Skidelsky