Spiritest Trouw en de ‘ultieme zwever’ die ook zijn verstand gebruikt

Joep de Hart, van de Spiritest van Trouw, trapt er niet in. Ondanks dat ik ‘nee’ antwoord op de vraag liever op mijn intuïtie en gevoel af te gaan dan op mijn verstand, krijg ik te horen dat ik dat juist wèl doe. Ik wijt dat aan mijn bevestigende antwoorden die ik gaf bij de andere vragen. Kortom, volgens Trouw ben ik de ultieme zwever die ‘uitstijgt boven zichzelf, één word met het al dat veel belangrijker is dan welk dogma, leerstelling of leefregel dan ook’.

Een ultieme zwever, het zij zo, ondanks dat mijn verstand doorgaans samenwerkt met mijn intuïtie en gevoel, en ondanks dat ik thuis geen ‘heilige plek’ heb, geen huisaltaartje of meditatieplek of iets dergelijks.
Maar verder heb ooit het gevoel ervaren dat ik één was met alle dingen; bid of mediteer ik wel eens, praat of mail zo nu en dan met anderen over de zin van het leven; heb ik wel eens het gevoel dat ik in direct contact ben met iets heiligs. Ik vind dat er een geestelijke band is tussen mens, wereld en natuur en brand wel eens een kaarsje voor iets of iemand. Ook ga ik wel eens naar een plek om daar stil te staan bij mijn leven en alles wat ik doe, en vind ik dat je echte waarheid innerlijk moet ervaren.

De afgelopen jaren heb ik wel eens deelgenomen aan een gespreksgroep, een cursus, een bijeenkomst, of contacten via internet, gericht op spiritualiteit of spirituele onderwerpen en heb wel eens de aanwezigheid van een God, hogere macht of hogere kracht ervaren. Regelmatig lees ik over spirituele onderwerpen, geloof in een leven na de dood en dat wonderen bestaan. Allemaal zaken die de Spiritest mij doet uitroepen tot ultieme zwever.

De Spiritest dus. Samen met Joep de Hart, godsdienstsocioloog bij het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), ontwikkelde Trouw deze test in het kader van de Maand van de Spiritualiteit. Aan de hand van vijftien stellingen komt degene die de test invult terecht in een van drie categorieën: ‘ultieme zwever’, ‘een beetje’ of ‘niet spiritueel’.

Ook de spiritest doen? Klik hier.

Foto: Margaret van Mierlo, ‘Wanderer in the Autumn Eifel’, vrij naar Caspar David Friedrichs ‘Wanderer above the Sea of Fog’

De mythe van Christus is een geschenk van de Nijl

‘Niet in het orthodoxe Jeruzalem, het klassieke Athene of het wettische Rome maar in de smeltkroes van het gnostieke Alexandrië ontstonden de grote mythen van het jonge christendom. Daar ontleenden een groep niet-orthodoxe joden, zij het meestal onbewust, hun identiteit aan een drie duizend jaar oude religie.’

Volgens katholiek theoloog Tjeu van den Berk, ook wel de ‘knapste psycholoog van het geloof’ genoemd en schrijver van het binnenkort te verschijnen boek ‘Het oude Egypte, bakermat van het jonge christendom’, zijn de belangrijkste inzichten van het jonge christendom (zoals de drie-ene God, de opstanding uit de dood en de maagdelijke geboorte) geënt op de levensbeschouwelijke ideeën van het Oude Egypte. In zijn boek gaat Van den Berk terug naar de bronnen van de Nijl.

‘Op het vlak van de geloofssymboliek is de religie van de christenen geheel identiek aan die van de religie van de Oude Egyptenaren, vanuit godsdiensthistorisch standpunt moet men zelfs spreken van een volledige afhankelijkheid van het christendom van deze religie uit het Oude Oosten’, schreef de bekende theoloog Eugen Drewermann. Van den Berk sluit zich bij Drewermann aan en staat in dit boek stil bij de oeroude archetypische beelden die volgens hem aan de overeenkomsten tussen de Egyptische religie en het christendom ten grondslag liggen.’ (Uitgeverij Meinema)

Op 3 november is in Leiden de presentatie van het boek ‘Het oude Egypte: bakermat van het jonge christendom’ door Van den Berk in de Tempelzaal van het Rijksmuseum van Oudheden.

Jan Greven, oud-hoofdredacteur en columnist van Trouw, geeft zijn visie het boek van Van den Berk. Van den Berk zelf introduceert die middag de centrale thematiek van zijn boek.

Zie: Presentatie van ‘Het oude Egypte‘

De kerk mag weg, als God maar overblijft…

… maar dan bedoelt Harry Kuitert God als functie van de menselijke geest. ‘Waarom?’ vraagt hij zich af. ‘Omdat het niet over God gaat. Wie zich over God uitspreekt, spreekt zich uit over zichzelf, daarom heeft God zoveel gezichten gekregen.’ – Een waar woord van Kuitert, aangehaald door Klaas van der Zwaag in het RD van gisteren. ‘Er is geen kennis van God, maar verbeelding, menselijke overlevering afkomstig van het voorgeslacht dat goden en God bedacht.’

Ik heb het idee dat God steeds meer gezichten krijgt omdat gelovigen steeds minder op gezag geloven. Vroeger geloofden de mensen ook al niet vanuit zichzelf, maar herhaalden zij wat ze in de kerk hadden gehoord. Formuleerden zij dat anders, dan werden ze onmiddellijk berispt. Als je de juiste leer niet papegaaide, werd je geëxcommuniceerd, op de index gezet. Het was een zonde om iets anders te denken dan de kerk voorschreef. ‘Leer dwingt, leer moet je voor waar houden, verbeelding maakt vrij,’ zegt ‘Godzoeker pur sang’ Kuitert dan ook in zijn nieuwste boek.

Van der Zwaag: ‘Kuitert wil echter „ondermijnen” dat geloof kennis is. Kennis moet je verantwoorden ten overstaan van anderen, met kennis betreed je het pad van aantonen of bewijzen. Volgens Kuitert is er geen gezaghebbende instantie die zegt dat Godskennis kennis is. De christelijke leer over God stamt van mensen af, is dus geen kennis maar ontwerp van verbeelding, afkomstig van verre voorouders.’

En ik? Ik verbeeld me God, dat is genoeg.

‘Ga maar leven,’ zegt Prediker, geciteerd door Kuitert in een interview met zichzelf. ‘Maak er wat van, leef voor Gods aangezicht, het komt zoals het komt’. (in: Kennismaken met Kuitert.)

Alles behalve kennis. Afkicken van de godgeleerdheid en opnieuw beginnen, door Harry Kuitert; uitg. Ten Have, Utrecht, 2011; ISBN 9789025901127; 304 blz.; € 19,95.

Zie: Kuitert reduceert theologie tot geesteswetenschap (RD)

Plato verwierp de platoonse liefde

De platoonse liefde staat voor liefde zonder seks. Dat weten we al 2500 jaar. Maar wetenschapshistoricus Jay Kennedy diskwalificeert nu eeuwen van Plato-interpretatie. Volgens Kennedy was Plato verre van preuts. Nu is er een boek van hem verschenen, The Musical Structure of Plato’s Dialogues. ‘Je zou dat een decoders manual kunnen noemen, een handboek ontcijferen. Daarin bespreek ik teksten van Plato en laat ik zien: hier is het symbool, hier is de betekenis.’

Platoonse liefde is een liefdesrelatie waar geen seksueel handelen of begeren aan te pas komt. Volgens Plato – dachten we dus tot voor kort! – was de platoonse liefde de hoogste trap van liefde, in tegenstelling tot lichamelijk begeren, die hij als een eerste trap beschouwde. ‘Vandaar kon de mens een hogere trap bereiken door de liefde voor de juiste levensinstellingen, voor de wetenschap en voor goede gedachten, de platoonse liefde was de hoogste trap.’

Maar voor Plato, naar nu blijkt, was erotische hartstocht een spirituele kracht die ons helpt onze ware zelf te vinden in de diepste, menselijke band. Eros, of liefde, is een creatieve kracht die kunst, literatuur en de wetenschappen inspireerde.

Hoe herontdekte Kennedy Plato? Volgens hem was Griekse muziek doorslaggevend voor de interpretatie van de geschriften van de Atheense filosoof en wiskundige. Plato verborg zijn eigen filosofie met behulp van een systeem van muzikale symbolen.

Maarten Meester interviewt Kennedy in Filosofie Magazine. De laatste zegt hierin dat hij vorig jaar een artikel heeft gepubliceerd over de code dat veel ophef heeft veroorzaakt. ‘Nu is er een boek van me verschenen, The Musical Structure of Plato’s Dialogues. Je zou dat een decoders manual kunnen noemen, een handboek ontcijferen. Daarin bespreek ik teksten van Plato en laat ik zien: hier is het symbool, hier is de betekenis. Zo toon ik aan de hand van het muzikale patroon in het Symposion aan dat Plato tegen de platoonse liefde was. Het grappige is: in sommige landen werd dit meteen opgepikt en maakte de pers er grote verhalen over. In andere landen deed het bijna niets – waaronder Nederland.’

Zie: Kennedy: Eindelijk leren we Plato’s eigen filosofie kennen

Illustr: acumenpublishing.co.uk

Videoclip waarin Jay Kennedy vertelt over zijn ontdekking: