Een God die niet bestaat zou nòg groter zijn

De Australische filosoof Douglas Gasking liet zien dat als we ‘bestaan’ als eigenschap zouden rekenen, men op dezelfde wijze zou kunnen bewijzen dat God niet bestaat. Richard Dawkins verwijst naar hem in zijn boek God als misvatting. Gasking stelt dat een bestaande God niet het grootste wezen zou zijn dat men kan bedenken, want een nog geduchter en ongelofelijker schepper zou een God zijn die niet bestaat.

Douglas Gasking (foto: University Melbourne) stelt dat als we veronderstellen dat het universum het product is van een bestaande schepper, wij een grootser wezen kunnen bedenken, namelijk een schepper die alles schiep zonder te bestaan.
Zijn redenering luidt:

‘De schepping van de wereld is de meest wonderbaarlijke prestatie die voorstelbaar is. De verdienstelijkheid van een prestatie is het product van (a) haar intrinsieke hoedanigheid en (b) van de bekwaamheid van haar schepper. Hoe groter de onbekwaamheid (of de handicap) van de schepper, hoe indrukwekkender de prestatie.

De meest geduchte handicap voor een schepper zou diens niet-bestaan zijn. Derhalve, als we veronderstellen dat het universum het product is van een bestaande schepper, kunnen wij een grootser wezen bedenken, namelijk een schepper die alles schiep zonder te bestaan.

Een bestaande God zou derhalve niet het grootste wezen zijn dat men kan bedenken, want een nog geduchter en ongelofelijker schepper zou een God zijn die niet bestaat.
Ergo: God bestaat niet.’ (Wiki)

Een en ander is te lezen op een boeiende Wikipagina over Godsbewijzen en anti-Godsbewijzen. Overigens zijn daar een aantal bronnen voor beweringen niet gegeven. Wie ze kent, mag ze aanvullen.
De Lachende Theoloog, docent filosofie Jan Riemersma (foto: JR), stelt trouwens dat voor ieder logisch Godsbewijs er een logisch anti-Godsbewijs is, omdat we niet beschikken over een meta-logische rekening die ons helpt een keuze te maken tussen de Godsbewijzen en de anti-Godsbewijzen.

‘De godsdienstwijsgeer kan daarom met de beste wil van de wereld niet beweren dat hij het bestaan van God bewezen heeft. Meent hij, op grond van één godsbewijs (dat bovendien nog nader onderzocht wordt) dat God bestaat, dan gaat hij zijn boekje te buiten.’ (JR)

De godsdienstwijsgeer betoont zich volgens Riemersma dan een intellectuele oplichter en verwijst naar de kritiek van Daniel Denneth op de theorie van Alvin Plantinga (foto: Wikipedia).

‘Het is alsof je een schaakpartij probeert te winnen door nieuwe, onduidelijke spelregels te gebruiken (bijvoorbeeld dat je op de vijftiende zet alle stukken op het bord opnieuw mag ordenen: het is dan gemakkelijk om de zwarte koning mat te geven). De beste schakers van de wereld hebben geen verweer tegen een dergelijke aanpak van de problemen.’ (JR)

Riemersma stelt dat het eigenlijk onbetrouwbare filosofie is en dat de naturalist gelijk heeft als hij er bezwaar tegen maakt. Hij zegt aan het slot van zijn artikel De Godsdienstwijsgeer als Oplichter:

‘Toch zijn dit praktijken waarop men met name godsdienstwijsgeren gemakkelijk kan betrappen. Wie mild is, neemt het hen niet kwalijk: de schoorsteen moet roken en de wijsgerige problemen zijn groot.’ (JR)

Waaruit ik de conclusie trek dat Douglas Gaskings bewijs dat God niet bestaat, ook rammelt. En Goddank stelt Riemersma elders in een blog dat wij (beneden, pd) God alleen zelf kunnen bedenken als er boven écht iets is…. 🙂

Zie:

Godsbewijs (Wikipedia)

De Godsdienstwijsgeer als Oplichter (Jan Riemersma)

Alles van Beneden is van Boven (Jan Riemersma)

Foto: Atheist Memes (Facebook)

‘Niemand kan bij God komen dan door Jezus’ – Waar of onwaar?

Veel christenen moeten andersgelovigen bekeren tot het christendom met het argument dat zij alleen door Jezus tot de Vader kunnen komen. In het boek van monnik en wereldwijd bestsellerschrijver Anselm Grün Wat komt er na de dood? – over de kunst van leven en sterven – staat een frissere kijk op een eeuwenoude traditie die veel mensen aanspreekt.

Grün (foto: anselmgrun.net) vertelt dat een protestantse verpleegkundige vaak schrok als oude mensen niets van Jezus wilden weten. Ze zegt dat als zij niet belijden dat Jezus hun Heer is, zij niet in de hemel komen, want er staat immers: ‘(…) Niemand kan bij de Vader komen dan door Mij.’ (Joh. 14,6)
Grün maakt haar duidelijk dat deze uitspraak niet zo exclusief geïnterpreteerd kan worden en haalt als argumenten teksten aan van de rooms-katholieke theoloog Karl Rahner en zijn leerling Ladislaus Boros.

‘Karl Rahner ziet deze uitspraak zo dat ieder mens bij zijn dood uiteindelijk Christus ontmoet en inziet dat in Hem de vervulling van zijn verlangen ligt. Hij zal in de ontmoeting met Christus beseffen dat hij bij zijn zoektocht naar het ware leven uiteindelijk steeds op zoek was naar Christus. (…) Dan komt hij na zijn dood door Christus bij de Vader – zelfs wanneer hij Hem tijdens zijn leven heeft verloochend, omdat hij met de naam Jezus Christus iets heeft geassocieerd wat niet overeenkomt met het wezen van Christus.’

150px-Karl_Rahner_by_Letizia_Mancino_Cremer

Kosmische werkelijkheid
Grün gaat verder en stelt zich de vraag waar Rahner (foto: wiki) de zekerheid vandaan haalt dat iedereen bij zijn dood zal inzien wie Christus is. Zijn leerling Ladislaus Boros geeft dat antwoord, verwijst naar de kruisdood waardoor de menselijke werkelijkheid van Jezus geplant is in het fundament van deze wereld. Ieder mens is innerlijk verbonden met die kosmische werkelijkheid.
Als in het Bijbelverhaal wordt verteld dat het voorhangsel in de tempel scheurt, legt Boros uit dat hiermee in de joodse mystiek het hele universum bedoeld wordt:

‘Dit voorhangsel scheurde bij de dood van Christus in tweeën om ons te laten zien dat de hele kosmos zich opent voor de godheid op het moment dat de verlossingsdaad van Christus wordt voltrokken.’ (…) Christus is voor alle mensen gestorven. (…) Of de mensen er weet van hebben of niet: ze komen in de wereld al steeds het geheim van Jezus Christus tegen. Dat wordt voor hen bij hun dood openbaar. En op die manier wordt Christus voor alle mensen bij hun dood de weg naar de Vader.’

Grün verwijst tot slot naar de Braziliaanse (bevrijdings) theoloog, filosoof en schrijver Leonardo Boff (foto: wiki) die uit de gedachten van Rahner onder meer concludeert:

‘Ieder mens zal op een dag God en de opgestane Heer van aangezicht tot aangezicht ontmoeten, ook wanneer hij gedurende zijn aardse bestaan nooit van hen had gehoord. Voor een ogenblik wordt alle mensen de kans geboden om christen te worden en een keuze te maken vóór God en vóór Christus.’

BRON: Anselm Grün, Wat komt er na de dood? Hoofdstuk: Niemand kan bij de Vader komen dan door Mij – pag. 96 – 98 | 144 pagina’s | Uitgeverij Ten Have | oktober 2010 | € 6,90

‘De wetenschapper moet een vrijdenker mogen zijn’

Het geloof in de vrije wil is volgens Tjerk Oosterkamp, hoogleraar experimentele natuurkunde, niet fundamenteel anders dan het geloof in een God die ingrijpt in de wereld. Maar de wetenschapper die gelooft dat hij of zij niet meer dan een machine is, moet daartoe evenzeer de vrijheid hebben.

‘Ik wil graag nog een stap verder gaan om te onderstrepen dat het geloof in zaken waar geen wetenschappelijke basis voor bestaat, heel nuttig kan zijn. De werkelijkheid van het bestaan van elektronen wordt weliswaar niet algemeen betwist, maar heeft geen onomstotelijke wetenschappelijke basis.’

Wonder
Oosterkamp reageert met zijn artikel Wetenschappers zitten niet te wachten op gedachtepolitie op de commotie die ontstaan is toen hoogleraar preventieve geneeskunde Onno van Schayck vertelde over zijn geloof en over een wonder dan hij 25 jaar geleden heeft meegemaakt.

‘Ik ben van mening dat ik de wetenschap geen geweld aandoe door te zeggen dat ik niet genoeg heb aan de wetenschap alleen. De wetenschap heeft me veel te weinig te zeggen op die momenten van het leven waarop ik zoek naar troost of wanneer ik vragen heb over mijn eigen verantwoordelijkheid. Op die momenten blijkt mijn levensbeschouwing een veel beter bruikbare inspiratiebron dan de wetenschap.’

De hoogleraar experimentele natuurkunde vertelt dat er geen bewijs is voor geloof in een vrije wil, maar dat Herman Philipse rustig kan zeggen dat hij daarin gelooft, ook al wordt dat in toenemende mate door wetenschappers als onzin bestempeld.

‘De commotie rond Van Schayck (foto: G&W) is voor mij reden om nog explicieter het recht te verdedigen van eenieder om te mogen geloven wat hij of zij verkiest. Ik verwacht dan ook niet dat ik navraag hoef te gaan doen of mijn medische dossier na al die jaren nog compleet is. Ik mag geloven in een God die zich met mijn leven bemoeit, zelfs op bovennatuurlijke wijze. Iedereen, en zeker de wetenschapper, moet een vrijdenker mogen zijn.’

Debat met o.a. Onno van Schayk
Op de Universiteit Maastricht is een debat over geloof en wetenschap naar aanleiding van het incident. Op maandagavond 25 maart, 20.15 uur in de aula van de Minderbroedersberg, organiseert het College van Bestuur in samenwerking met Observant een debat over Geloven en Wetenschap. Een panel van zes hoogleraren – Onno van Schayck, Tsjalling Swierstra, Martin Carree, Palmyre Oomen, Vivanne Tjan-Heijnen, Dirk Jan Bakker – zal zich buigen over een aantal stellingen. De zaal wordt van harte uitgenodigd om mee te debatteren.

Zie: Wetenschappers zitten niet te wachten op gedachtepolitie

Tjerk Oosterkamp (1972) geeft leiding aan een onderzoeksgroep die toepassingen van tastmicroscopie bestudeert, onder meer om individuele eiwitten in celmembranen zichtbaar te maken. Hij heeft tijdens zijn promotieonderzoek als eerste de geheimen ontrafeld van minuscule pilaartjes waarin elektronen opgesloten zitten. Daarnaast heeft hij een nieuw instrumentarium ontwikkeld voor moleculaire afbeeldingtechnieken met videosnelheid. Oosterkamp heeft meerdere malen in toonaangevende bladen als Nature en Science gepubliceerd. Zijn onderzoek is onder andere beloond met een Starting Grant van het European Research Council.
(foto: dejongeakademie.nl)

Illustr: Eureka! – Archimedes heeft het gevonden! (markduijtshoff.wordpress.com)

Maand van de Filosofie: Misdaad en straf

‘Fout, het is ‘Schuld en boete’ zegt u meteen. Maar dat blijkt een ‘misdadige vertaling’ te zijn van het gelijknamige werk van Dostojevski. Voer voor filosofen, zou ik zeggen, tijdens de feestelijkheden van de Maand van de Filosofie in april. De juiste vertaling is volgens Ikenius Antuma ‘Misdaad en straf’. ‘Als de vertaling de vlag al niet goed dekt, hoe zit het dan met de lading?’

‘Het is gissen waarom de originele vertaler deze keus maakte, net zoals het (mij) onbekend is waarom Dostojevski zijn Misdaadroman niet ‘Schuld en boete’ heeft genoemd. Maar verontwaardigd ben ik wel: toen ik nog geen Russisch kende, werd ik meteen op een bepaald been gezet, terwijl het neutralere ‘Misdaad en straf’ me ongetwijfeld op andere gedachten had gebracht. Soms is het goed (als vertaler) een letterknecht te zijn, want juist dan kan de geest (van de lezer) de ruimte krijgen.’ (Antuma in ‘Sophie’)

In de Maand van de Filosofie is het thema dit jaar dus Schuld en boete. Een maand lang buigen overal in het land economen, filosofen en andere denkers zich over de vraag hoe ons economisch systeem heeft kunnen falen en wie daarvoor verantwoordelijk is. Zijn wij allemaal schuldig en moeten we boete doen voor ons hebzucht? Is het een systeemfout en kan een nieuw economisch model ons redden? Of zijn het de bankiers die ons met hun onbegrijpelijke financiële producten en onverantwoorde gespeculeer aan de rand van de afgrond hebben gebracht? Maar moeten we het dus niet eerder hebben over de foutieve vertaling van de titel, of misschien wel het hele boek? De Universiteit van Tilburg zegt slechts dat ‘Schuld en boete’ ook wel vertaald wordt als ‘Misdaad en straf’, maar geeft er verder geen woorden aan.

‘Nog een stap verder leidt de gedachte dat zo’n misleidende vertaling het veel grotere probleem van misleidende informatie illustreert. Vaak wordt de indruk gewekt dat de enorme hoeveelheid informatie de zondvloed is waarin de moderne mens dreigt te vergaan. Wás het maar informatie − al te vaak gaat het echter om onjuiste informatie, interpretatie, manipulatie. Het onheilspellende is dat ik dat niet weet, omdat ik immers niet op alle gebieden specialist kan zijn. Ik houd van de krant, maar de rubriek Ingezonden, bol van hoog- en zeergeleerde rectificaties, laat zien hoe naïef mijn vertrouwen in deze informatiebron in feite is, en om dezelfde reden word ik geen wikipedifiel.’ (Antuma, in ‘Sophie’)

Maar Antuma wil niet in mineur eindigen en eindigt zijn artikel met de uitspraak dat één woordje in elk geval goed overgekomen is: ‘en’. In zijn boek koppelt Fjodor Dostojevski volgens Antuma schuld aan boete, misdaad aan straf, dader aan slachtoffer, heilige aan hoer, rede aan waanzin. ‘Hij doet dat scherpzinnig en meerduidig. Dat overleeft alle vertalingen’.

N.B. Nog meer voer. Volgens filosofie-online schrijft filosoof Coen Simon het essay van de Maand van de Filosofie Schuldgevoel over de ‘economie’ van schuld en boetedoening waarin hij vaststelt dat schuld niet
kan worden afgelost. ‘Iets waarmee Dostojevski, de religieus bevlogen auteur van de roman Schuld en boete (1866), het trouwens erg oneens zou zijn.’

Zie: Misdadige vertaling

Rechtstreekse argumenten voor het bestaan van God

‘Het duurt nog even voor dat het in de media doordringt, maar in Amerika heeft men al wel door dat Richard Dawkins debatten begint te weigeren.’ Drie argumenten die rechtstreeks het bestaan van God als conclusie hebben. Die gaf filosoof Emanuel Rutten afgelopen donderdag bij het Groningse CSFR-dispuut Yir’at ‘Adonay over ‘Bewijs (je) God’. Hoe komt hij uit bij de christelijke God?

‘Het debat tussen het atheïsme en het christelijk geloof is aan het kantelen, stelt dr. Emanuel Rutten. Veel atheïstische kritiek is overtuigend weerlegd, er zijn nieuwe christelijke argumenten bijgekomen en oude argumenten zijn verbeterd.’

Bewustzijn los van materie
In zijn lezing Redelijke argumenten voor theïsme: een cumulatieve casus, zet Rutten zijn filosofie over zijn godsargumenten uitgebreid en helder op een rijtje. Zo sprak hij over bewustzijn dat los van materie kan voorkomen: dat het dus onredelijk is om het bestaan van God op voorhand te willen afwijzen omdat een lichaamsloze geest niet mogelijk zou zijn.

Ook gaf hij argumenten voor een eerste oorzaak van de wereld en drie argumenten die rechtstreeks het bestaan van God als conclusie hebben. Vervolgens ging hij ‘van een eerste oorzaak naar God’, want het is alleszins redelijk om te denken dat de eerste oorzaak geest in plaats van stof is, zodat God dus inderdaad bestaat.

‘We concluderen dus dat de wereldgrond een noodzakelijk bestaande concrete entiteit moet zijn die de wereld voortbracht op grond van een vrije wilsact. De grond van de wereld is dus een noodzakelijk bestaand en vrij subject. Nu veronderstelt vrijheid bewustzijn. Een onbewust subject kan immers niet vrij zijn. De wereldgrond is dus een noodzakelijk bestaand, vrij en bewust subject. Dus God bestaat.’

De drie argumenten die Emanuel Rutten geeft en die rechtstreeks het bestaan van God als conclusie hebben: Allereerst een argument vanuit de oorsprong van het natuurlijk bewustzijn; het tweede argument betreft het bestaan van God vanuit de moraal; zijn derde argument behandelt het modaal-epistemisch argument uit zijn proefschrift.
De filosoof stelt daarin dat alles wat mogelijk waar is, ook mogelijk kenbaar is en dat het onmogelijk is om te weten dat God niet bestaat.

‘Uit beide premissen, dus enerzijds ‘alles wat mogelijk waar is, is mogelijk kenbaar’, en anderzijds ‘Het is onmogelijk te weten dat God niet bestaat’, volgt logisch de conclusie dat God noodzakelijk bestaat.’

Tegenwerpingen
Rutten gaat hierna in op de tegenwerpingen die hem voor de voeten worden geworpen en besluit met de uitspraak dat alles uiteindelijk naar God verwijst. ‘Niet alleen ons gevoelens, onze intuïties en onze ervaringen, maar ook ons redevermogen, ons verstand.’

Na de lezing vraagt een van de studenten waarom Rutten (foto: PD) van zijn minimale definitie van God uitkomt bij de christelijke God. De filosoof erkent dat zijn argumenten in feite alleen iets zeggen over een monotheïstisch godsbeeld, maar dat je via Jezus je echter een overtuigende stap kunt maken naar het christendom:

‘De meeste historici zijn het erover eens dat Jezus heeft geleefd, gekruisigd is, dat Zijn graf leeg was, en dat de discipelen meenden Hem te hebben ontmoet na zijn dood. Er is geen enkele seculiere verklaring die deze gebeurtenissen coherenter verklaart dan de Bijbel dat doet.’ (RD)

Bron: Redelijke argumenten voor theïsme: een cumulatieve casus

en: Dr. Emanuel Rutten: Steeds betere argumenten tegen atheïsme

Foto: nbcnews com – ESO / M. Kornmesser: Light from the most distant quasar yet seen reveals details about the chemistry of the early universe.
(5 december 2012)