De atheïst gelooft dat God niet bestaat

‘De atheïst gelooft dat God niet bestaat, wat evenzeer een overtuiging is, en waarvoor de atheïst dus ook argumenten zal moeten geven. ’
Dat stelt filosoof Emanuel Rutten op 10 mei in zijn artikel Pariteit, in het blog Wijsgerige Reflecties. Rutten beweert hierin dat de atheïst in een argumentatief debat over het bestaan van God niet eenzijdig de bewijslast bij de theïst kan leggen.

‘De theïst gelooft namelijk dat iets, namelijk God, bestaat. Dit betreft een positieve (affirmerende) claim. De atheïst daarentegen gelooft slechts dat iets, namelijk God, niet bestaat. Dit is alleen maar een negatieve (ontkennende) claim.’

Zowel de theïst als de atheïst zullen volgens Rutten met argumenten voor hun overtuiging moeten komen. In zijn artikel weerlegt Rutten de repliek van de atheïst dat de bewijslast bij de theïst ligt. Hij verwijst hiervoor naar zijn proefschrift ‘A Critical Assessment of Contemporary Cosmological Arguments – Towards a Renewed Case for Theism’, waarin hij onder meer stelt dat God metafysisch noodzakelijk bestaat.

‘Beide posities betreffen immers een claim over de aard van de wereldgrond. Volgens de één is de zijnsgrond van de wereld geest en volgens de ander is de zijnsgrond van de wereld stof. De repliek van de atheïst hierboven is dan dus inderdaad inadequaat. Het is niet zo dat de theïst het bestaan van iets bevestigt, terwijl de atheïst slechts het bestaan ervan ontkent. Twee opvattingen over de natuur van de eerste oorzaak, geest of stof, staan tegenover elkaar.’

Volgens Rutten kan de atheïst in een argumentatief debat over het bestaan van God dus niet eenzijdig de bewijslast bij de theïst leggen.

Emanuel Rutten (foto: PD) behaalde in 1994 een propedeuse in de economie aan de UvA, een master of science in de wiskunde in 1997 aan de TU Delft en een master of arts in de wijsbegeerte aan de Vrije Universiteit in 2010. De laatste twee met het judicium cum laude. Begin 2010 begon Emanuel aan de Vrije Universiteit aan een promotie in de wijsbegeerte bij Prof. Dr. R. van Woudenberg. Eind september 2012 promoveerde hij. De titel van zijn dissertatie luidt: A Critical Assessment of Contemporary Cosmological Arguments: Towards a Renewed Case for Theism. Het werkterrein van Emanuel betreft metafysica, epistemologie en esthetiek. Nu zijn promotie is afgerond zal Emanuel als postdoc verbonden zijn aan The Abraham Kuyper Centre for Science and Religion van de faculteit der Wijsbegeerte van de Vrije Universiteit.

Zie: Pariteit

Foto: godschrift.nl

Een God die niet bestaat zou nòg groter zijn

De Australische filosoof Douglas Gasking liet zien dat als we ‘bestaan’ als eigenschap zouden rekenen, men op dezelfde wijze zou kunnen bewijzen dat God niet bestaat. Richard Dawkins verwijst naar hem in zijn boek God als misvatting. Gasking stelt dat een bestaande God niet het grootste wezen zou zijn dat men kan bedenken, want een nog geduchter en ongelofelijker schepper zou een God zijn die niet bestaat.

Douglas Gasking (foto: University Melbourne) stelt dat als we veronderstellen dat het universum het product is van een bestaande schepper, wij een grootser wezen kunnen bedenken, namelijk een schepper die alles schiep zonder te bestaan.
Zijn redenering luidt:

‘De schepping van de wereld is de meest wonderbaarlijke prestatie die voorstelbaar is. De verdienstelijkheid van een prestatie is het product van (a) haar intrinsieke hoedanigheid en (b) van de bekwaamheid van haar schepper. Hoe groter de onbekwaamheid (of de handicap) van de schepper, hoe indrukwekkender de prestatie.

De meest geduchte handicap voor een schepper zou diens niet-bestaan zijn. Derhalve, als we veronderstellen dat het universum het product is van een bestaande schepper, kunnen wij een grootser wezen bedenken, namelijk een schepper die alles schiep zonder te bestaan.

Een bestaande God zou derhalve niet het grootste wezen zijn dat men kan bedenken, want een nog geduchter en ongelofelijker schepper zou een God zijn die niet bestaat.
Ergo: God bestaat niet.’ (Wiki)

Een en ander is te lezen op een boeiende Wikipagina over Godsbewijzen en anti-Godsbewijzen. Overigens zijn daar een aantal bronnen voor beweringen niet gegeven. Wie ze kent, mag ze aanvullen.
De Lachende Theoloog, docent filosofie Jan Riemersma (foto: JR), stelt trouwens dat voor ieder logisch Godsbewijs er een logisch anti-Godsbewijs is, omdat we niet beschikken over een meta-logische rekening die ons helpt een keuze te maken tussen de Godsbewijzen en de anti-Godsbewijzen.

‘De godsdienstwijsgeer kan daarom met de beste wil van de wereld niet beweren dat hij het bestaan van God bewezen heeft. Meent hij, op grond van één godsbewijs (dat bovendien nog nader onderzocht wordt) dat God bestaat, dan gaat hij zijn boekje te buiten.’ (JR)

De godsdienstwijsgeer betoont zich volgens Riemersma dan een intellectuele oplichter en verwijst naar de kritiek van Daniel Denneth op de theorie van Alvin Plantinga (foto: Wikipedia).

‘Het is alsof je een schaakpartij probeert te winnen door nieuwe, onduidelijke spelregels te gebruiken (bijvoorbeeld dat je op de vijftiende zet alle stukken op het bord opnieuw mag ordenen: het is dan gemakkelijk om de zwarte koning mat te geven). De beste schakers van de wereld hebben geen verweer tegen een dergelijke aanpak van de problemen.’ (JR)

Riemersma stelt dat het eigenlijk onbetrouwbare filosofie is en dat de naturalist gelijk heeft als hij er bezwaar tegen maakt. Hij zegt aan het slot van zijn artikel De Godsdienstwijsgeer als Oplichter:

‘Toch zijn dit praktijken waarop men met name godsdienstwijsgeren gemakkelijk kan betrappen. Wie mild is, neemt het hen niet kwalijk: de schoorsteen moet roken en de wijsgerige problemen zijn groot.’ (JR)

Waaruit ik de conclusie trek dat Douglas Gaskings bewijs dat God niet bestaat, ook rammelt. En Goddank stelt Riemersma elders in een blog dat wij (beneden, pd) God alleen zelf kunnen bedenken als er boven écht iets is…. 🙂

Zie:

Godsbewijs (Wikipedia)

De Godsdienstwijsgeer als Oplichter (Jan Riemersma)

Alles van Beneden is van Boven (Jan Riemersma)

Foto: Atheist Memes (Facebook)

Kleine Catechismus voor Vrijdenkers

Moderator PietV van website Freethinker – dat georganiseerde religies en atheïstische doctrines zoals het communisme kritisch volgt – stelde 200 vragen aan journalist en Anglicaanse priester Jos Strengholt. De antwoorden zijn nu gebundeld in een Kleine Catechismus voor freethinkers, als ‘een toegankelijk boek, dat laat zien dat christen-zijn niet haaks staat op het gebruiken van je verstand’.

‘Je kunt toch niet alles wat in de Bijbel staat geloven? Heeft het christendom door de geschiedenis niet voor miljoenen doden gezorgd? In Kleine catechismus voor freethinkers geeft journalist Jos Strengholt antwoorden op vragen die door atheïsten zijn gesteld op de website freethinker.nl. Een toegankelijk boek, dat laat zien dat christen-zijn niet haaks staat op het gebruiken van je verstand.’
(Uitgeversgroep Jongbloed)

Het lijkt erop dat Freethinker de antwoorden druk aan het bestuderen is, want na de aankondiging van de Atheïsmedag in juni 2012, een ‘festijn van de rede dat over atheïsme, secularisme & humanisme’ zou gaan, is er bij Freethinker nog slechts één bericht verschenen in oktober 2012, over ‘moskeegetetter’ in Deventer, waartegen de Atheïstische Seculiere Partij te hoop loopt.

Zou dat komen door de afnemende belangstelling voor het atheïsme? Tussen 1970 en 2010 daalde het percentage atheïsten op de wereldbevolking van 20 tot 12 procent. Meer atheïstische websites hebben het loodje gelegd, zoals god.voor.dommen.nl.

Terug naar de Kleine Catechismus. Freethinker stelde vragen als ‘Waar komt jouw god vandaan?’, ‘Ben je in staat om deze god nader te definiëren?’, ‘Wat is het nut van miljarden melkwegstelsels?’, ‘Waarom heeft jouw god mensen nodig om zijn woord te verspreiden, waarom doet hij dit niet zelf?’, ‘Tussen de 10 en 20% van de vrouwen krijgt een miskraam. Is jouw god de grootste aborteur?’

‘De eerste vraag lijkt me een belangrijke vraag. Voor veel gelovigen is het een aanname. Die plaatsvindt binnen het ruime begrip geloof. Vanuit deze basis vormt zich een concept. Vaak met eigenschappen en gevoelens. Echter bestaat er een god buiten de materiële wereld? Kan een god zichzelf scheppen; is de woonplaats van deze god te bepalen; is een god nodig om na te denken over onze oorsprong? Waarom is het in veel culturen een Hem en niet een Haar? Het zijn allemaal waaromvragen; door hierop voort te borduren kunt u ook terug komen op de beginvraag. Ontbreken de antwoorden dan kunt u misschien gaan nadenken of deze god niet bij uzelf vandaan komt.’ (Freethinker)

Strengholt heeft zijn best gedaan te antwoorden op de scherpe vragen van Freethinker – ‘scherper kun je ze niet stellen’ zegt hij. Omdat er op die 200 vragen copyright zit, heeft Strengholt ze niet klakkeloos overgenomen. Hij heeft wel de stijl van de vragenstellers zo veel mogelijk gehandhaafd om recht te doen aan hun kritische uitgangspunt.

In het antwoord op de vraag waar god vandaan komt, zegt Strengholt dat God nergens vandaan komt, want dat suggereert dat Hij is ontstaan en dat is Hij niet. Hij is altijd geweest en zal er altijd zijn. Als tegenvraag stelt hij, dat als je niet in God kunt geloven, of je dan kunt uitleggen hoe de wereld is ontstaan:

‘Wat ging er aan de oerknal en de oersoep vooraf? Waar komt materie vandaan? Waar komt energie vandaan? Als je daarop antwoord met: ‘Dat kunnen we ons niet goed voorstellen’, of ‘Dat weten we nog niet’, dan kun je even consequent zeggen: ‘Dus geloof ik niet in die oersoep en die oerknal. Want ik kan me dit niet goed voorstellen.’

Zie voor alle vragen van Freethinker en de antwoorden van Jos Strengholt:

Kleine catechismus voor freethinkers | prikkelende vragen aan het christelijk geloof | Strengholt, J. | ISBN: 9789063536718 | 192 pag.
€ 14,95

Zie ook: 95 stellingen / 200 vragen aan een christen

en: Reactie op atheïsten van Freethinker