Onbegrijpelijke seks in het Denkcafé met Joris van Rossum

Debat. Joris van Rossum stelt dat de evolutietheorie het bestaan van seks niet kan verklaren, en dat we hiervoor op zoek moeten naar alternatieven. In het Denkcafé zal van Rossum een overzicht geven van alle ideeën over het ontstaan van seks. Vervolgens gaat hij in debat met Gerdien de Jong, één van de vier evolutiebiologen die onlangs een brief aan de Vrije Universiteit stuurden, waarin ze Van Rossum hard aanvallen op zijn proefschrift.

Zelf zegt evolutiebioloog en filosoof Van Rossum in Bionieuws (zie 1 en 2) dat het kritische artikel van Gerdien de Jong, Duur Aanen, Rolf Hoekstra en Arjan de Visser over zijn proefschrift een aaneenschakeling is van onjuistheden en verkeerde interpretaties.

‘Al met al lijkt de fundamentele kritiek op mijn werk ingegeven door een onnauwkeurige lezing en een slecht begrip van mijn werk. De felheid en de grote stelligheid van de kritiek zijn derhalve allerminst gerechtvaardigd.’

Volgens De Jong en de andere evolutiebiologen zou Van Rossums werk slechts uitgaan van het verouderde, populairwetenschappelijke werk The Selfish Gene van Richard Dawkins en zijn opvatting niet stroken met wat in de wereld van de evolutiebiologen algemeen voor vaststaand wordt aangenomen. Ook zou Van Rossum een fundamentele fout maken door te denken dat recombinatie in de meiose natuurlijke selectie onmogelijk maakt. Hij zou de ‘cost of meiosis’ niet begrijpen. Bovendien zou zijn werk de theorie van natuurlijke selectie falsificeren.

Van Rossum (foto: evolutieblog) verweert zich tegen deze kritiek in AdValvas en stelt vele werken (de periode van Darwins tijd tot het jaar 2012 bestrijkend) te behandelen die verschillende stromingen van de theorie vertegenwoordigen en zich onderscheiden naargelang natuurlijke selectie zou werken op het individu, het gen, de groep dan wel op de soort. Tegen de kritiek dat zijn opvatting niet zou stroken met wat in de wereld van de evolutiebiologen algemeen voor vaststaand wordt aangenomen, stelt hij dat juist ter discussie. Ook stelt hij dat hij nergens beweert dat recombinatie in de meiose natuurlijke selectie onmogelijk maakt. Nergens trekt hij de conclusie dat zijn werk de theorie van natuurlijke selectie zou falsificeren.

Is de discussie zo fel omdat religie er in de verte mee te maken heeft, of dichterbij, de Bijbel? Volgens bioloog Gert Korthof, op zijn Evolutie Blog – waarin hij zich sinds tijden bezighoudt met de evolutietheorie en de kritiek daarop – is er geen reden om het proefschrift als steun voor de opvattingen te zien van sommige kranten en stichtingen.

‘Er is dan ook helemaal geen reden voor het Reformatorisch Dagblad, het Katholiek Nieuwsblad en de Stichting De Oude Wereld, die de Bijbel als het onfeilbare, geïnspireerde Woord van God zien, om het proefschrift als steun voor hun opvattingen te zien. Integendeel. Van Rossums opvattingen zijn niet verenigbaar met een letterlijke interpretatie van het Bijbelse scheppingsverhaal. En een 6000 jaar oude aarde is ook niet te rijmen met de opvattingen in het proefschrift. In een interview zegt van Rossum dat hij nadenkt over een ‘Designer’, ‘een hoger Wezen’ als alternatief, maar hij wil God niet introduceren in de wetenschap: ‘Ik denk echter dat het te simplistisch is om God als enige alternatief te zien, hoewel dit gebruikelijk is.’

Journalist en gespreksleider Inge Janse houdt de discussie begrijpelijk en ziet toe op een eerlijke strijd om het academisch bestaan. ClublePop verzorgt de muzikale nababbel over de bloemetjes en de bijtjes. Het Denkcafé is een samenwerking van Arminius en Studium Generale EUR. Het Denkcafé is ook thuis te volgen via een live videostream bij Arminius.

Zie: Denkcafé: Onbegrijpelijke seks

Foto: Lente 2013 (© PD)

UPDATE 7 maart 2013 – 09.28 uur. (Met dank aan Nand Braam)
De aankondiging van Arminius is vandaag gewijzigd: ‘De Jong kwam recent landelijk in het nieuws vanwege haar kritiek op de promotie van Joris van Rossum, die stelde dat de evolutie de rol van seks niet kan verklaren. De commotie over deze zaak liep zo hoog op dat Van Rossum zijn medewerking aan dit Denkcafé heeft opgezegd. Rest ook nog de vraag aan de Jong wat haar kritiek was…’

Zie: Arminius

UPDATE 13:14 – Het Denkcafé laat mij weten dat Van Rossum heeft afgezegd omdat hij vindt dat de Jong op unfaire wijze debatteert, met als voorbeeld dat zij een vergelijking trekt met de perikelen rondom zijn promotie met de toestanden op de InHolland-hogeschool.

Evolutietheorie toont bestaan van bovennatuurlijke werkelijkheid aan

In zijn proefschrift ‘Naturalisme en Theïsme, de integratie van wetenschap en religie’ verdedigt theoloog Jan Riemersma vandaag de stelling dat er een bovennatuurlijke werkelijkheid bestaat, en dat de evolutietheorie ons in staat stelt om het bestaan daarvan aan te tonen. Hij betoogt dat er een bovennatuurlijke of transcendente werkelijkheid bestaat (realisme) en dat het kenmerk ervan is dat deze een structuur heeft die door ons niet kan worden begrepen.

‘Vaak wordt gesteld dat mensen logisch denken omdat de werkelijkheid zelf logisch geordend is. Deze traditionele verklaring is volgens Riemersma niet te verdedigen: ‘Voor de stelling dat de gehele werkelijkheid logisch geordend is bestaat niet het minste bewijs.’ Hij keert de verklaring om: het is niet zo dat wij logisch denken omdat de werkelijkheid logisch geordend is, maar de werkelijkheid lijkt logisch geordend omdat wij logisch denken. De logische regels zelf zijn ons waarschijnlijk ingeprent tijdens onze evolutie omdat wij adequaat moeten kunnen handelen, zo legt Riemersma uit: ons ‘motorsysteem’ vereist dat wij, om ons adequaat te gedragen, ons hele brein logisch moeten inrichten.’

In de conclusie van zijn proefschrift zegt docent wijsbegeerte en maatschappijleer Riemersma, op internet beter bekend als De Lachende Theoloog: ‘Het is mogelijk om naturalist en theïst te zijn. De werkelijkheid, zoals wij deze bezien, bestaat uit twee domeinen. Het is daarom mogelijk om wetenschap te bedrijven en te geloven in een God die de wetenschappelijke beschrijving van de werkelijkheid te boven gaat.’

‘Het bestaan van een dergelijke transcendente werkelijkheid werd lang geleden al verondersteld door de bekende religieuze tradities. Het bestaan van een transcendente werkelijkheid lijkt de geloofsinhoud van tenminste een aantal religies te bevestigen. Aangezien het bestaan van een transcendente wereld niet kan worden ontkend door de naturalist, is het ipso facto onmogelijk om op grond van onze huidige wetenschappelijke theorieën te beweren dat een transcendent wezen niet kan bestaan.’

Datum promotie: 19 December 10.30 uur. Academiegebouw Universiteit Utrecht, Domplein 29

Zie: Evolutietheorie toont bestaan van bovennatuurlijk werkelijkheid aan

Foto: pd