‘Alle leerstellingen islam benadrukken gelijkheid alle mensen’

Moslimhervormster dr. Siti Musdah Mulia zegt dat alle leerstellingen van de islam de gelijkheid van alle mensen benadrukken, ongeacht hun geslacht, kleur, huid, geografische ligging, sociale status, zoals te lezen valt in de Koran. Musdah Mulia is de voorzitter van de Indonesian Conference on Religion for Peace die zich inzet voor mensenrechten in het algemeen, en vrijheid van religie in het bijzonder.

‘O, mensdom! Wij hebben u uit man en vrouw geschapen en Wij hebben u tot volkeren en stammen gemaakt, opdat gij elkaar mogen kennen. Voorwaar, de meest edele persoon onder jullie aan de kant van Allah is degene onder jullie die het meest religieus devoot is aan Allah. Voorwaar, Allah is de Alwetende.’ (Koran 49:13)

Anna Dijk, lid van het blogteam van de Nieuwe Moskee, schrijft in haar blog Musdah Mulia’s hervormingstheologie dat Musdah Mulia alle moslims oproept zich te realiseren dat de Koran en de Soennah (een van de vier bronnen van het islamitisch recht, PD) teksten zijn die contextueel geïnterpreteerd moeten worden, namelijk door inzicht in de historische en politieke context, waarin beide werden geopenbaard.

‘Een contextueel gebaseerde interpretatie zal een diepgaand begrip van en waardering voor de boodschappen van de universele islamitische moraal brengen. Dit zijn volgens haar rechtvaardigheid, vrede, gelijkheid, mensenrechten, genegenheid en vrijheid.’

Musdah Mulia gelooft als moslima dat de essentie van de islam intrinsiek aanwezig is in humanistische waarden. De meest complete uitdrukking van die waarden is de erkenning binnen de islam van de fundamentele gelijkwaardigheid van de gehele mensheid. Zij is van mening dat alle mensen gelijkwaardig zijn geschapen door God.

‘Mannen en vrouwen hebben, islamitisch gezien, dezelfde rol in de oprichting van een familie hebben en in de ogen van Allah beiden even gewaardeerd worden voor hun inzet, zonder discriminatie.’

Volgens Musdah Mulia is een islamitische herinterpretatie noodzakelijk.

‘Het hervormen en herinterpreteren van de islam is nodig zodat de islam als religie ook kan functioneren voor de sociale rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid voor de gehele mensheid. Zij zegt dat deze waarden de belangrijkste boodschappen van de Koran zijn.’

Zij legt dit uit aan de hand van drie principes: dat van tawhid, van de Maqashid al-Shari’a, en van het relativeren van de fiqh. De tawhid wil zeggen de Absolute Eenheid van God; de Maqashid al-Shari’a is de islamitische wetgeving en de fiqh is de jurisprudentie.

Zie: Musdah Mulia’s hervormingstheologie

Foto: turkije.blog.nl

Moslimhervormster dr. Siti Musdah Mulia komt in september naar Nederland in het kader van het project ‘Vrede, Religie en Vrouwelijk Leiderschap’. Ze is de voorzitter van de Indonesian Conference on Religion for Peace (ICRP), een NGO die zich inzet voor mensenrechten in het algemeen, en vrijheid van religie in het bijzonder. Ook was zij van 2000 tot 2005 hoofd van de onderzoeksafdeling van de Indonesische Ulama (islamitische geleerden) raad (Majelis Ulama Indonesia / MUI). Ze zet zich in op zowel maatschappelijk als academisch gebied en doceerde aan tal van internationale universiteiten. Sinds 2003 is ze Professor bij het Indonesian Institute of Sciences, tevens geeft ze de module ‘Islamitisch politiek denken’ aan de Syarif Hidayatullah State Islamic University te Jakarta. Ze publiceerde veel boeken, waaronder Reformist Muslimah(Mizan, Bandung, 2004), Islam Criticizes Polygamy (Gramedia, Jakarta, 2003), enIslam and The Inspiration of Gender Equity (Kibar, Yogya, 2005). In genoemd artikel wordt ingegaan op haar hervormingstheologie; wat is de kern van haar gedachtegoed? En wat wil ze dan precies hervormen?

PKN in debat over de goden God en Allah

De Protestantse Kerk Nederland (PKN) discussieert over de vraag of christenen en moslims wel in dezelfde God geloven. Natuurlijk, want christenen zijn monotheïsten en geloven dat er maar één God is en daarom kunnen moslims geen andere God aanbidden. Zelfs in de
Koran staat dat ‘uw God en onze God één is’ (soera 29:46.)

De Vervolgnota ‘Integriteit en Respect’ van april 2013 volgt op de Nota ‘Integriteit en Respect’ van 2011, en verschijnt vanwege de reacties op de eerste nota. De reacties gaan onder heel veel meer over die ‘ene’ God.
De paragraaf in de eerste nota over het ‘vraagstuk God’ laat het antwoord in zekere zin in het midden.

‘Naast de opmerkingen met betrekking tot de weergave van de islam in IR (Integriteit en Repect, pd) neemt in de reacties de vraag naar God een belangrijke plaats is, met name de vraag of de God van de islam en de God van het christendom nu wel of niet dezelfde is.’

Gottegot
Sommigen vinden dat God en Allah niet dezelfde zijn, anderen vinden dat dit wel zo is. – Hoe zou God daar tegenaan kijken? Zou Hij niet denken: ‘Gottegot, waar hebben ze het over? Ik heb miljoenen mensen geschapen en er volgen er nog meer en ze zijn allemaal verschillend! Ik geloof in al die mensen, die er allemaal anders uitzien, allemaal verschillende kleren dragen, zo veel verschillende rassen, kleuren, lengtes en breedtes, maar allemaal mensen! Ik geloof toch in één mens en tegelijk in allemaal? In al hun verschijningssoorten?’ God Zelf zal het daarom worst wezen, die discussie op 26 april van de synode PKN of Hij Allah is of God.

‘In deze context is in een reactie de vraag gesteld of christenen moslims dan wel als echte gelovigen beschouwen of misschien eerder als fantasten (of erger, dienaren van de duivel).
De meeste moslims ervaren het begrijpelijkerwijs als een ernstige belediging als van hen gezegd wordt dat ze in een andere God geloven. Het past christenen voluit te erkennen dat moslims in oprecht geloof de God van Abraham willen dienen.’

Islamprobleem?
Volgens de nieuwskoppen bij Kerknieuws (IKON) en NieuwWij gaat de ‘vervolgnota PKN over de islam’. Maar dat klopt niet, ze gaan over de islam èn het christendom. Nu lijkt het wel een islamprobleem, zoiets als het Marokkanenprobleem, maar dat is het niet. Het is een mensenprobleem over die ene God. Iedereen legt Hem wat anders uit, dat is alles, maar die ene God blijft gewoon de Ene.

‘Het gesprek zal dus gaan over de vraag wie deze God nu precies is. Zijn onze beelden van Hem ook niet heel erg uiteengegroeid? Hebben we het nog wel over de Ene? Dat verklaart dat er ook reacties zijn, die de betekenis van Abraham voor de ontmoeting tussen christenen en moslims zouden willen relativeren: de verschillen zijn wat deze reacties betreft te groot geworden.’

De Beraadsgroep interreligieuze ontmoeting van de Raad van Kerken geeft in een reactie op de nota Integriteit en Respect taalkundig
en theologisch bevestigend antwoord op de vraag of moslims in God geloven:

‘Het Arabische woord Allah en het Germaanse woord god betekenen beide ‘God’. Omdat monotheïsten geloven dat er maar één God is, kan een christen dus niet zeggen dat moslims in ‘een andere God’ geloven. Wel zou het mogelijk zijn te stellen dat moslims denken dat ze in God geloven, maar dat ze het niet doen; of dat moslims zich tot God richten, maar niet zien dat Jezus God-met-ons is.’

De Raad van Kerken laat een kritisch geluid horen als zij stelt dat de nota IR op dit punt onduidelijk is:

‘Deze onhelderheid wreekt zich op het punt, dat moslims het als een ernstige belediging ervaren, van henzelf en van de Ene God, als de conclusie zou zijn dat zij in een andere God geloven.’

Toch is er hoop, want Jaap Kraan las de positiebepaling in de – hem vaak teleurstellende – vervolgnota, die over het ‘probleem’ God in ieder geval wel iets gemeenschappelijks zegt:

‘Toch blijkt in deze positiebepaling wel dat de opstellers zich iets hebben aangetrokken van alle kritiek, bijvoorbeeld in aanbeveling drie, waar staat dat de vraag of we in dezelfde God geloven niet de belangrijkste vraag is, want volgens de christelijke en islamitische traditie is er één God, de God die Abraham geroepen heeft. Dit ademt althans iets gemeenschappelijks! (…) Geloven in dezelfde God lijkt zelfs mogelijk.’

Jaap Kraan (foto: NieuwWij.nl) werkte o.a. jarenlang in Pakistan voor de dialoog met moslims en was jarenlang predikant in o.a. het Friese Burgum.

Zie:

‘Vervolgnota PKN over islam stelt vaak teleur’ (NieuwWij)

Vervolgnota PKN over islam (Kerknieuws IKON)

Foto: merchdirect.com

Het Westen vernieuwt en bevrijdt de islam

In het in mei 2012 verschenen boek van imam Feisal Abdul Rauf, ‘Moving the mountain’, wil Rauf de berg van wantrouwen verplaatsen, de berg van misverstanden over de islam wegnemen, de mythes doorprikken die mensen doen geloven dat de islam negatief en gewelddadig is, en – ook onder moslims – het idee laten verdwijnen dat er slechts één juiste interpretatie van de islam zou zijn.

In De Nieuwe Moskee een interview met de imam (overgenomen van website Halal Monk, a christian on a journey through Islam) die zich al meer dan een kwart eeuw bezighoudt met interreligieuze en interculturele dialoog op het hoogste niveau.

Gezien de foute beeldvorming rond islam als een religie van terrorisme en exclusivisme, is het belangrijkste wat ik de mensen zou willen bijbrengen dat islam een religie is van liefde, vrede en mededogen. Een religie waarin de eenheid van de mensheid centraal staat. Het is noodzakelijk dat we dit tot de basis van ons gemeenschapsgevoel maken.

Feisal Abdul Rauf zegt dat behalve de toename van islamofobie, de aanvaarding van de islam ook toeneemt. In zijn ogen is er, behalve een ‘Amerikaanse islam’ evengoed ook een Belgische, Franse en een Duitse.

Daarmee bedoel ik niet dat de theologie anders zou zijn, maar wel dat de jurisprudentie, de wetten, de culturen en de praktijken zouden verschillen, naar gelang de contextuele omgeving.

Dankzij het Westen, waar veel intellectuele en academische vrijheid is, kunnen moslimsgeleerden vrijer schrijven. Daarom komen veel vernieuwende denkwijzen van moslimgeleerden uit het Westen.

Kijk naar iemand als Rashid Al-Ghanoushi die vroeger in Engeland woonde. Na de evoluties van de Arabische Lente is hij terug in Tunesië, maar voorheen kon hij zich enkel in Engeland vrij uitdrukken. Daarom noemde hij Engeland een islamitische staat. Omdat we er vrij zijn om onze religie te beoefenen.

In het interview spreekt Rauf ook over het Soefisme, de spirituele dimensie van de islam, over het spirituele en mystieke, over de doodstraf na het bekeren naar een ander geloof, dat Rauf een verkeerde interpretatie noemt van oude wetten. Ten slotte legt Rauf uit hoe een soefi als hij de liefde voor God in overeenstemming brengt met de angst voor God.

We gebruiken woorden zoals ‘houden van’, ‘angst’ en ‘overgave’, maar in de context van God krijgen ze een veel complexere, rijkere en diepere betekenis. En ze hebben een groter spectrum aan betekenissen omdat God de bron van alles is. Dus wanneer je uitdrukkingen gebruikt zoals ‘liefde voor God’ en ‘angst voor God’, dan omvat dat meer dan je vrouw, muziek, voedsel, wiskunde, of boeken liefhebben.

Zie: Angst en liefde

Moving the Mountain, Beyond Ground Zero to a New Vision of Islam in America

Imam Feisal Abdul Rauf 242 pag. | ISBN: 1451656009

Uitgever: Free Press (Mei 8, 2012)

Video: Faisal Abdul Rauf: Verlies je ego, vind je medeleven
(Klik op ≥ voor afspelen met Nederlandse ondertiteling – hier voor de grotere versie)