‘Ik ben verbijsterd over de brutaliteit van Allah dat hij zich uitgeeft voor God, de Schepper van hemel en aarde en dat hij beweert dat hij de diverse Bijbelboeken heeft gegeven, terwijl hij nergens die Bijbelboeken goed aanhaalt.’ Dit zegt Walter Tessensohn in zijn boek Allah, de beste der Scheppers. Voorwaar, Allah is de enige God. Journalist Dick Schinkelshoek vat uit dit boek samen dat Allah niet God is, maar een grote misleider die via Mohammed godslasterlijke praat verspreidt. 

Het grootste argument van de evangelische voorganger in het wat rommelig vormgegeven boek is dat Allah de boodschap van God vervalst. Moslims beschuldigen op hun beurt joden en christenen van hetzelfde: ze zouden de wet en het evangelie gecorrumpeerd hebben. Zo kom je geen steek verder, want overtuigen doe je er niemand mee. 

Docent godsdienstpsychologie en pastoraat Willem van der Horst gaat hier in zijn artikel Moslims en christenen zijn hetzelfde, maar God en Allah niet, op in en zegt dat de vraag of Allah en God dezelfde zijn altijd lijkt uit te lopen op een patstelling. Hij bepleit een benadering die het niveau van ‘welles nietes’ ontstijgt: 

Maar de inhoud verschilt en dat is het terrein van de theologie. Als theologen proberen om op basis van inhoud Allah en God gelijk of ongelijk te verklaren halen ze vaak twee terreinen door elkaar. Je geloofsovertuiging wil je niet gebruiken om een moslim niet beledigen, laat staan verketteren en dus zijn Allah en God gelijk. Dat helpt bij de dialoog.

Vervolgens roept dat heftige reacties op van een andere theoloog die op basis van dezelfde Bijbel het tegenovergestelde concludeert. Het punt is dat als we in de gaten hebben dat we als mens gelijk zijn aan elkaar in ons zoekproces naar de hemel, we vervolgens met elkaar van mening kunnen verschillen over hoe de hemel eruit ziet. 

Een goed idee van Van der Horst. Ik moet denken aan het verhaal van de blinde mannen en de olifant. Dat gaat over zes blinde reizigers die op hun levensweg tegen verschillende delen van een olifant aanlopen. ‘Elke blinde man schept vervolgens zijn eigen versie van de realiteit, gebaseerd op zijn eigen beperkte ervaring en perspectief. In filosofische kringen over de hele wereld is De Blinde Mannen en de Olifant een boegbeeld geworden van moreel relativisme en religieuze tolerantie.’ Aan het slot van dit verhaal wordt de moraal verteld:

Maar al te vaak varen allen,
denk ik, alledag,
Hun eigen koers, volkomen onwetend
over wat de ander denken mag,
En spreken zij allen van een olifant,
die geen van hen ooit zag.

Ik zie dat de verschillende religies allemaal (een eigen idee van) hun god hebben, hoe ze die ‘olifant’ ook noemen. Om dan vervolgens elkaar te gaan verketteren is waanzin, temeer zij allemaal een deel van de waarheid bezitten. En dan is ‘waarheid’ ook nog eens erg relatief, want niemand kent de echte waarheid; we geloven slechts in god, echt weten doen we niets van hem. Het loopt erg uit de hand als we onze god de beste noemen. De geschiedenis van religies laat al eeuwen zien hoe die gedachte tot geweld leidt en ons eigenlijk heel ver van God, Allah of hoe je de Eeuwige ook wilt noemen, afbrengt.

Dick Schinkelshoek is er somber over. Als God en Allah dezelfde zijn, stelt hij, garandeert dat werkelijk een gelukkiger samenleven? Hij verwijst naar Miroslav Volf, naar zijn boek Allah. Het antwoord van een christen waarin Volf stelt dat wat de islam vandaag ook is, ze begon in ieder geval als sekte verwant aan het christelijk geloof.

Stel nu eens dat Volf gelijk heeft, en God en Allah zijn dezelfde. Garandeert dat werkelijk een gelukkiger samenleven? De geschiedenis laat zien dat ook christenen onderling uitstekend in staat zijn gebleken elkaar in Gods naam de hersens in te slaan. Om van de eeuwenlange agressie tegenover de joden nog maar te zwijgen.

Maar, Schinkelshoek zegt toch aan het slot van zijn artikel:

Aan het einde van zijn boek blijkt dat Volf ook een (mooie!) missionaire beweegreden heeft: kun je Jezus als je redder omarmen en moslim blijven. Ja, zegt Volf. Daarvoor hoef je niet een of andere vorm van (westers) christendom aan te nemen. Hij bespeurt voor die gedachte onder moslims een toenemende openheid.

Zouden de gelovigen, blind of niet, dan toch uiteindelijk de ‘hele olifant’ gaan zien? Het is te hopen. Uiteindelijk is er maar één God. Of één Allah.

Zie: Moslims en christenen zijn hetzelfde, maar God en Allah niet
(Willem van de Horst – Het Goede Leven) 

en: Geloof: Zijn God en Allah dezelfde?
(Dick Schinkelshoek – Nederlands Dagblad)

Gerelateerd: ‘Moslims en christenen aanbidden dezelfde God’
(over ‘Allah. Het antwoord van een christen’)