‘Er is geen God en hij is altijd met u’

Een godloze kijk op God luidt de Nederlandse boektitel van There is no God en he is always with you, geschreven door Brad Warner. Deze even beroemde als verguisde Amerikaanse zenmeester schijnt niet echt te beantwoorden aan het standaardidee van een zenmonnik en schrijft volgens Jan de Ruiter van zen.nl ‘heldere spiritualiteit in een ruig jasje’. ‘Hardcore-zen’!

‘Warner is zo iemand die dit soort onderricht belichaamt op een wijze die vooral ook menig jongere zal kunnen aanspreken, zeker in de Verenigde Staten. Hij beantwoordt niet erg aan het standaard-idee van een zenmonnik. Hij is ook punkmuzikant (bassist) en bestsellerauteur met een bepaald niet alledaagse toon.’ (Dick Verstegen)

Volgens de omslag van het boek, dat eind oktober verschijnt, ging Brad Warner (foto: hebdenbridgezen.org.uk) na een seculiere opvoeding op zoek naar een hogere macht en kwam uit bij het boeddhisme, ondanks dat het boeddhisme geen god aanbidt. Nu is hij bestsellerauteur en geeft hij als zenboeddhist een unieke kijk op de vraag of God bestaat. Na zijn wereldreizen en inwijding als monnik, mengt Brad Warner zich op een originele manier in het debat over het bestaan en de aard van God.

‘Kan zen helpen een verklaring te geven? Kan een atheïst in God geloven? Mag iemand die in God gelooft nog twijfelen? Waarom praten wij over God? Is dit een ouderwets begrip? Brad Warner zag uiteenlopende ideeën over God die geen enkele verbinding met elkaar hebben. In Een godloze kijk op God komt hij met zijn antwoorden en neemt hij ons mee op zijn voortdurende zoektocht naar God en beschrijft hij zijn geloof in God.’ (Milinda Uitgevers)

Brad Warner presenteert zijn boek op 30 oktober bij boekhandel De Wijze Kater in Utrecht; Mariaplaats 1, 3511 LH Utrecht, van 19 tot 21 uur. De Wijze Kater is al meer dan 25 jaar een van de meest toonaangevende boekhandels in Nederland op het gebied van esoterie, spiritualiteit, wereldreligies en psychologie. Kaarten kan je hier bestellen. Google maar eens: hij is in veel meer plaatsen te vinden rond eind oktober.

Zie: Non-conformist Brad Warner op toer in Nederland

God is niet alwetend. Welles. Nietes.

‘Er is een onvermijdelijk tekort in iedere zelfkennis. Geen enkel subject kan zichzelf volledig kennen. Een archimedisch gezichtspunt op de wereld lijkt daarom onmogelijk. En dan kan zelfs God, als God bestaat, zo’n standpunt niet innemen. Als God bestaat, dan is God niet alwetend.’ Deze uitspraak is een denkfout volgens godsdienstfilosoof Jan-Auke Riemersma. ‘Arme God. Hij moet zich voegen naar de wetten van de filosofen; Hij zit in een logische kooi en Hij kan geen kant uit.’

De denkfout is van filosoof Emanuel Rutten. Nochtans, dat vindt docent filosofie Riemersma. Die stelt dat uitspraak hierboven een universele uitspraak is, en wij zijn echter niet in staat om betrouwbare universele uitspraken te doen.

‘De gedachte dat betrouwbare universele uitspraken wel mogelijk zijn zit zo vast verankerd in het verstand van filosofen, dat ze zich zulke denkfouten niet eens realiseren. Maar het is en blijft een denkfout. De slotsom: ‘God is niet alwetend’, is dan ook onjuist. Let op de ironie: uitsluitend als de filosoof zichzelf in zeker opzicht alwetend acht (hij acht zichzelf in staat om betrouwbare universele uitspraken te doen) is hij in staat om te beredeneren dat God niet alwetend is. Arme God.’ (J-AR)

Riemersma vraagt zich af waarom filosofen geloven dat logische wetten universeel geldig zijn. We hebben volgens hem niet de beschikking over een ander verstand met andere regels om de logische regels mee te vergelijken en te beoordelen.

‘Wie eenmaal logisch denkt moet altijd en overal logisch denken: de natuur is de baas over de werking van ons verstand.’ (J-AR)

Filosofen maken volgens De Lachende Filosoof Jan-Auke Riemersma (illustr: J-AR) massaal de denkfout dat wij altijd en overal logisch denken, en de werkelijkheid dus overal en altijd logisch is. Volgens hem denken wij altijd en overal logisch, en geloven wij dat de werkelijkheid overal en altijd logisch geordend is. Riemersma vindt wel dat de logische regels in de praktijk heel gelukkig goed bruikbaar zijn.

‘De wereld die wij te zien krijgen als we de verschijnselen logisch ordenen is uitermate geschikt voor ons. In een wereld waarin ons verstand bovenal de logische kenmerken belicht kunnen mensen rennen, draven, denken, verliefd worden en kinderen ter wereld brengen. Een logische wereld is een wereld waarin onze handen en voeten ‘weten’ wat ze moeten doen. Fraai, want daar is het de natuur ook om begonnen.’
(J-AR)

Zie:

* Een universele denkfout (Jan-Auke Riemersma)

* Een archimedisch gezichtspunt (Emanuel Rutten)

Foto: © Trexer – Alziend oog in de Dom van Aken

God is wellicht dood, maar ‘God’ is onsterfelijk

‘Hoe spreek je de Grond van het Zijn aan? Welke beleefdheidsvormen hanteer je bij het oneindige Absolute waarvan eenieders contingente bestaan afhangt?’ Dit vraagt Maarten Boudry zich af in het opinieartikel Het magische drieletterwoord in Trouw, waarin hij tracht uit te zoeken wie of wat God is. ‘Bestaat God? Nou, dat ligt eraan. God is wellicht dood, maar ‘God’ is onsterfelijk.’

‘De vraag lijkt eerder: hoe ver kunnen we de definitie van ‘God’ oprekken en vervormen, zodat we aan ‘Zijn’ bestaan kunnen blijven vasthouden?’ (MB)

Maarten Boudry, filosoof en auteur, verbonden aan de universiteit van Gent, jongleert eindeloos met ‘God’, met het woord dan; zoekt omschrijvingen. En zo heeft hij het over ‘Hij die is wie Hij is’; een bovennatuurlijk wezen met menselijke emoties en gedachten; een onpersoonlijke kracht die de wereld stuurt en vormgeeft; een verpersoonlijking van het goede tussen mensen of Mysterie van het bestaan. (Foto: blog.newhumanist.org.uk)

En hij vraagt zich af of God dood is, of het eraan ligt wat we met God benoemen. Boudry verwijst naar het ontologisch Godsbewijs: een wezen dat niet bestaat, is minder perfect dan een wezen dat wel bestaat. Hij verwijst ook naar Paul Tillich die stelde dat God niet bestaat, maar het Zijn zelf is. Al met al vindt Boudry dat al die omschrijvingen van God slechts leiden tot gekrakeel tussen atheïsten en gelovigen.

‘De nieuwe lichting atheïsten staart zich blind op infantiele godsbeelden waar niemand nog geloof aan hecht. Dat partijtje schaduwboksen moet ophouden.’ (MB)

En zo gaat Boudry nog een tijdje door. Totdat hij zich afvraagt of God bestaat. En dan zijn we weer terug bij bovenstaand citaat waarin Boudry stelt dat God wellicht dood is, maar ‘God’ onsterfelijk.

Blogger Stan Verdult reageert hierop in zijn Spinozablog De schepping van God door de mens. Boudry zegt niets over Spinoza, dus doet Verdult dat, en stelt dat God eeuwig heeft bestaan, zoals de filosofen aannemen; in ieder geval ging Spinoza daarvan uit. (Foto: spinoza.blogse.nl)

‘God, oftewel een substantie die uit een oneindig aantal attributen bestaat die ieder de eeuwige en oneindige essentie uitdrukken, bestaat noodzakelijk.’ Ontken dit maar eens, stel u dan voor (als u dat kunt) dat God niet bestaat. Dan zou zijn essentie dus niet het bestaan inhouden, wat een absurde gedachte is. Dus bestaat God noodzakelijk. En dat vormt dan Spinoza’s voornaamste bewijs.’ (SV)

Verdult eindigt met de opmerking dat Boudry’s essay door Trouw geïllustreerd werd met de bekende afbeelding van Michelangelo in de Sixtijnse Kapel dat naar de titel luistert: De schepping van Adam. Die titel zou volgens hem toch langzamerhand wel eens getransformeerd mogen worden in: De schepping van God door de mens. En dat deed hij.

Zie:

* Het magische drieletterwoord – (Maarten Boudry in Trouw) via Blendle (25 ct)

* De schepping van God door de mens (Stan Verdult)

Illustr: Michelangelo

‘God kan niet al te nadrukkelijk blijk geven van Zijn existentie’

Stel dat God zich al te nadrukkelijk aan ons bekend zou maken. In dat geval zouden wij niet langer oprecht in volkomen vrijheid voor het goede kunnen kiezen. Wie zou immers nog naar het kwade neigen wanneer God alle mogelijke twijfel over Zijn bestaan voorgoed zou wegnemen door de gehele mensheid een onfeilbare en onuitwisbare indruk van Zijn aanwezigheid te geven?

Dit stelt filosoof Emanuel Rutten in zijn artikel Over Gods (on)verborgenheid. Hij verwijst hiernaar in de discussie die momenteel plaatsvindt op Ruttens Facebook, op mijn vorige blog VanGodenEnMensen, op Facebook Geloof en Wetenschap en de site Dwaze Schare, over steeds hetzelfde artikel van Rutten: We bevinden ons op de rand van een scheermes – het fine tuning argument.

‘Nu is het echter redelijkerwijs een groot goed om in totale vrijheid voor het goede te kunnen kiezen en zo daadwerkelijk significante morele keuzes te kunnen maken. Het lijkt dan ook alleszins redelijk dat God dit goed niet verloren wil laten gaan door deze cruciale vrijheid van ons af te nemen. Maar dan kan God niet al te nadrukkelijk blijk geven van Zijn existentie.’

Hij reageert op het thema dat zich op Facebook ontwikkelde over Gods (on)verborgenheid. Jean Maurice van Gerwen stelde daar dat Gods ‘verborgenheid’ en zijn vermeende ‘zwijgen’ nu juist een argument is om te geloven dat Hij bestaat. Rutten schreef in genoemd artikel nochtans of het daarnaast nog maar de vraag is of God zich zo goed verborgen houdt voor wie werkelijk naar Hem op zoek gaat.

‘Er zijn immers voldoende fenomenen die een ieder van ons op z’n minst op de gedachte kunnen brengen dat het alles behalve irrationeel is om te denken dat God bestaat.’

Vervolgens somt de filosoof wel 17 fenomenen op, zoals onder meer het feit dat er überhaupt iets is en niet veeleer niets; het feit dat de wiskunde ons inmiddels leert dat waarheden over het oneindige nodig zijn om alle waarheden over het eindige te kunnen afleiden; het feit dat ons universum een absoluut begin heeft gehad oftewel een eindige tijdsduur geleden is ontstaan, en natuurlijk de fine-tuning van de kosmos.

Enkele andere fenomenen zijn het gegeven dat theïsme de meest gewortelde, oude, brede en wereldwijd verspreide praktijk van consistente, coherente en inclusieve wereldduiding is; het bestaan van vele vormen van mystieke en religieuze ervaring, en de bijzondere existentiële contrastervaring van esthetische sublimiteit, ethische waarachtigheid, wijsgerige diepte en religieuze genialiteit die juist het lezen van Bijbelverhalen kan oproepen.

Zie: Over Gods (on)verborgenheid

Gerelateerd: Een van de sterkste Godargumenten, dat kan geen toeval zijn

Illustr: sites.google.com