De Bijbel straks ook in jip-en-janneketaal

jip-en-janneke
Wordt het koninkrijk van God een republiek? In de komende nieuwe vertaling van de Bijbel – de Bijbel in Gewone Taal – wordt ‘het koninkrijk van God’ vertaald als ‘Gods nieuwe wereld’. Weg met het koninkrijk? Waait er een Goddelijke lente? ‘Wereld’ klinkt democratischer dan ‘koninkrijk’, waar erfopvolging over de nieuwe koning(in) beslist. 

‘Het doel van dit project is om een Bijbel beschikbaar te stellen die voor iedereen leesbaar en begrijpelijk is. De Bijbel in Gewone Taal (BGT) moet toegankelijk zijn, zowel wat betreft taalgebruik als wat betreft betekenis, zodat iedereen die behoefte heeft aan een begrijpelijke Bijbel ermee uit de voeten kan.’ 

jipjanneke (1)Klinkt ook democratisch: een Bijbel die voor iedereen leesbaar en begrijpelijk is. Geen Bijbel voor peuters – die bestaat echt – maar voor volwassen lezers die gewoon willen lezen en begrijpen. Toegankelijk genoeg om er mee uit de voeten te kunnen. Er is acht jaar over de vertaling gedaan.
Misschien komt er ooit nog eens een Bijbel die ook de verschillende hoofdstukken die tegenstrijdig lijken – in de ogen van leken en wellicht ook vele theologen – in jip-en-janneketaal uitlegt. Hoewel, de BGT belooft ‘heldere verbanden en duidelijke tekstindeling’. Het Goede Leven doet er verslag van.

‘Een belangrijke kwestie is de weergave van metaforen. Metaforen staan bekend als moeilijk vertaalbaar. Dat leidt vaak tot een voorzichtige aanpak waarbij beeld en stijlvorm intact blijven. De doelstelling van de Bijbel in Gewone Taal vraagt echter om een andere benadering. Niet alleen omdat de beperkte woordenschat een letterlijke vertaling vaak onmogelijk maakt, maar ook omdat de diepe culturele verwevenheid van metaforen ze voor hedendaagse lezers vaak ongrijpbaar maakt.’ 

nbv-studiebijbel-luxe-editiekatholieke-bijbelstichting-nederlands-bijbelgenootschap-9789065393395-4-1-imageEn zo wordt helder dat de term ‘besnijd daarom uw hart’ gewoon betekent ‘open je hart’. En ‘een licht dat je vermaant’ wordt in de jip-en-jannekebijbeltaal zoiets als ‘licht dat de weg wijst’. In de vertaling van de hele zin valt mij hier op dat de oorspronkelijke vertaling meer literair en poëtischer is. Dat lijkt helaas weg te vallen door de prozaïsche jip-en-janneketaal van de BGT die in 2014 verschijnt. Maar misschien moet je daarvoor bij de Studiebijbel zijn.  

‘Want de lessen van je vader en je moeder zijn een lamp, een licht dat je vermaant en de weg wijst naar het leven’ (De Nieuwe Bijbelvertaling). En: ‘Want de lessen van je vader en moeder wijzen je de weg in je leven. Net zoals een lamp je de weg wijst in het donker’ (BGT).’ 

De metafoor is dus verdwenen: ‘God mijn rots’ wordt: ‘God die mij beschermt’. Je hoeft niet meer na te denken wat er met ‘rots’ bedoeld wordt. Volgens nieuwtestamenticus en een van de vertalers van de BGT, dr. Matthijs J. de Jong, gaat er van de oorspronkelijke tekst niets verloren omdat die pas tot zijn recht kan komen als lezers de tekst ook begrijpen.

book_studyVolgens het Bijbelgenootschap wordt de hele Bijbel vertaald uit het Hebreeuws en Grieks, komen er bekende woorden in te staan, korte zinnen die helder geconstrueerd zijn en de betekenis van beelden wordt uitgelegd. Er worden duidelijke verbanden gelegd, er komt een overzichtelijke tekstindeling, Bijbelse termen worden verklaard en de Bijbel in Gewone Taal is toegankelijk voor iedereen.

Zie: Op weg naar een duidelijke en toegankelijke Bijbel in gewone taal

Illustrs: creatov.nl en counseling.flrministry.com

Foto: bijbelgenootschap.nl

‘Jan en alleman kletst over religie’


Bénédicte Lemmelijn, hoogleraar Oud Testament van de K.U.Leuven, is van mening dat de Bijbel geen journalistiek en geen geschiedenisboek is. ‘De Bijbel is in de eerste plaats klassieke literatuur, geschreven vanuit theologisch perspectief. Even klassiek als Homerus en de oude Grieken.’ Zij heeft twintig jaar diepgaande studie van Bijbelse talen en Bijbelse vraagstukken achter zich. – Een interview door Frans Crols in het Belgische magazine Tertio.

De benadering van de Bijbel als een feitenrelaas, als een historische reportage, is fundamenteel fout. De Bijbel verhaalt niet hoe het geweest is, wel hoe het zou moeten zijn. Het boek getuigt over de gelovige ervaringen van auteurs en tijdgenoten in een periode van groeiend monotheïsme. Het denkt na over existentiële vragen, over het ontstaan van de kosmos, de liefde, het lijden, het leven kortom. Kwesties waar wij in 2012 mee blijven worstelen. 

Over iemand die zich twintig jaar verdiept heeft in de Bijbel kan je niet zeggen dat ze zelfs ‘kletst’ over religie. Als student moet je van goeden huize komen, wil je een echte discussie met deze hoogleraar hebben. Het lijkt me dat ze helder en resoluut doceert.

Bij studenten letteren en psychologie, waar ik dus Religie, zingeving en levensbeschouwing doceer, voel ik aanvankelijk soms scepsis omdat ze het vak moeten krijgen, alhoewel ze geen theologie studeren. Ik laat ze vragen stellen vanaf de eerste les; wil met hen de confrontatie aangaan. Vaak is mijn antwoord: ‘Wat jij voorlegt of verwerpt, is voor mij evenmin geloof’, en dan zijn ze verbaasd en geïntrigeerd.

Maar ook mensen in de media met visies op het geloof krijgen er van langs, die kunnen blijkbaar goed uit hun nek kletsen.

’t Is schabouwelijk (betreurenswaardig, pd) als je in de media een Bekende Vlaming hoort met zijn visie op het geloof. Dikwijls denk ik: ‘Man, jouw bedenking is 100 jaar oud en is al lang sluitend weerlegd of in een perspectief geplaatst.’ Het tijdsklimaat speelt daar niet op in. Jan en alleman kletst over religie zonder de minste kennis van zaken.

Een boeiend interview met een hoogleraar die voor haar doctoraat over de plagen van Egypte in het boek Exodus schreef. Zij onderzocht ze tekstkritisch en historisch-redactioneel. In haar onderzoeksgroep leidt zij projecten die de vertaaltechniek van de eerste Griekse vertaling van verschillende Bijbelboeken onderzoeken. Het uitgangspunt vandaag is dat de vertalingen boek per boek gebeurd zijn en veelal door verschillende vertalers.

Bénédicte Lemmelijn behaalde aan de KU Leuven (België) een Licentie in de Godsdienstwetenschappen (1991, en STB), evenals een Licentie in de Godgeleerdheid (1993, STL). In 1997 promoveerde zij aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KU Leuven tot Doctor in de Godgeleerdheid (PhD en STD) op een proefschrift over de tekst- en redactiekritiek van het zogenaamde ‘Plagenverhaal’ in Exodus 7,14–11,10 (promotor Prof. Dr. Marc Vervenne). Sedert 1993 is zij, eerst als aspirant en later als postdoctoraal onderzoeker van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek –Vlaanderen (FWO-V), verbonden aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KU Leuven. In 2003 is zij er benoemd als professor Oude Testament binnen de onderzoekseenheid Bijbelwetenschap.

Zie: ‘De Bijbel is geen journalistiek en geen geschiedenisboek’ (Rorate)

Zie ook: De passie van Bénédicte Lemmelijn (KU Leuven)

Foto Oude bijbel in de NH kerk in Delden: hepebo – nationalgeographic.nl

Vandaag Eindtijddag, de volgende ergens in 2012?


Lindsey Williams: ‘In de Bijbel staat dat 1000 jaar gelijk staat aan 1 dag, en 1 dag aan 1000 jaar. We bevinden ons nu ongeveer 2000 jaar na de geboorte van Jezus, en 6000 jaar na de Schepping, dus 6 ‘dagen’. De zevende ‘dag’, waarin er gerust wordt (het in de Bijbel omschreven 1000 jarig vrederijk), staat op het punt van aanbreken.’ Voor sommigen is dat vandaag, zoals Harold Camping laat weten, en voor anderen, zoals Williams, pas in 2012.

Of dat al volgend jaar is weet de bekende Amerikaanse pastor en insider Lindsey Williams niet en dat beweert hij dan ook niet. Hij vervolgt: ‘Toch kijk ik erg uit naar 2012, omdat het ook in spiritueel opzicht het meest bijzondere jaar sinds de eerste komst van Jezus lijkt te gaan worden.’ De stelling bij de IKON dat ‘Voorspellingen van de Eindtijd onzin zijn’ wordt bestreden door 17% van de deelnemers aan de poll. Er hangt blijkbaar iets in de lucht.

Volgens Williams heeft de ‘machtselite’, het gedaan. Zijn contacten ‘binnen de machtselite achter de schermen’ hebben hem laten weten dat 2012 het meest bijzondere jaar in 2000 jaar menselijke geschiedenis wordt en er een buitengewone, spiritueelachtige gebeurtenis wordt verwacht. Iedereen zou doodsbang worden als men beseft wat de machtselite in petto heeft voor het jaar 2012, dat volgens hem dan ook het schokkendste jaar ooit zal worden.

Toch dringt hij er bij de mensen op aan om vooral niet bang te worden, omdat angst één van de sterkste wapens in handen van de elite is. ‘Angst blokkeert je hersenen, en daarom willen ze juist dát veroorzaken.’ Waarom Williams dan niet aflaat voortdurend mensen angstig te maken met zijn doemdenken, is een raadsel. Alsof hij al zijn eigen angsten op de mensheid projecteert.

In eerdere artikelen over dit onderwerp heeft eindtijdonderzoek.nl beschreven dat ‘de elite hier eveneens op rekent en al honderden jaren toewerkt naar de komst van hun eigen messias, de zogenaamde verlosser van de mensheid, die onder hún voorwaarden zijn Nieuwe Wereld Orde op de wereld zal vestigen. Lindsey noemt deze persoon de ‘duivelsmessias’. Het doel is om de komst van de Bijbelse Messias Jezus Christus te verhinderen of onmogelijk te maken. De pijlen van de elite zullen vanaf volgend jaar dan ook in nog veel hevigere mate op de fundamentele christenen worden gericht.’

Zie: De opname, wordt het dan toch 2012?

En: De eindtijd op herhaling

Foto: eindtijdonderzoek.nl