Wat is gnosis? ‘Een esoterische, dus deels geheime, spirituele kennis van de goddelijke herkomst en bestemming van de wezenskern van de mens, die gebaseerd is op openbaring en innerlijke verlichting en waarvan het bezit de bevrijding inhoudt van de materiële wereld die de mens in zijn greep heeft.’

Bovenstaande definitie van gnosis is van Roelof van den Broek en komt uit zijn boek ‘Gnosis in de Oudheid – Nag Hammadi in context’. Cor Hoogerwerf wijdt er sinds 10 november op zijn blog zes delen commentaar aan. Deel 2 plaatste hij onlangs en gaat over De overlevering van de gnostische literatuur. Volgens Hoogerwerf zijn we voor kennis over de gnosis vrijwel geheel afhankelijk van literaire bronnen.

Volgens Hoogerwerf is er op het internet veel onzin te vinden over de gnosis. ‘Goede wetenschappelijke informatie vanuit een historisch-kritisch en literair-kritisch oogpunt is daarom geen overbodige luxe.’

Volgens één van de docenten van Hoogerwerf is de inleiding in de gnosis die het bovenstaande boek van prof. dr. Roelof van den Broek bevat, van uitstekende kwaliteit. Het lijkt hem daarom een goed idee om de visie van Van den Broek op de gnosis te bespreken.

Het lijkt mij inderdaad de moeite waard; er volgen nog vier blogs. Wellicht de aanleiding om het boek van Van den Broek te gaan bestuderen. Kerknieuws schreef er indertijd over dat dit boek het absolute standaardwerk is over de gnosis. ‘Dit boek biedt niet alleen uitgebreide informatie over de oorsprong, overlevering en inhoud van de gnosis, maar bevat ook een aantal uit de bronteksten vertaalde gnostische teksten, met toelichting. Gnosis kunnen we zien als de vroeg-christelijke mystiek, waarbij ingewijden zoeken naar een innerlijke relatie met God. De laatste tijd is er weer veel interesse voor de oude gnosis. ‘

Zie: Roelof van den Broek over gnosis in de oudheid (1/6)

Roelof van den Broek. Gnosis in de Oudheid. Nag Hammadi in context (Pimander. Texts and Studies published by the Bibliotheca Philosophica Hermetica 18), Amsterdam 2010
Bound, 24 x 16,5 cm, 532 pp., illus., index  ISBN: 978-90-71608-27-8  Dutch | € 49,50