Wijs worden uit mystieke teksten

alexvonjawlenskyooginoogdrkickbras

Hij is zowel Geest als Natuur als Materie’. Een zin van een mystieke tekst uit de Sacrale verhandeling van Hermes. Corpus Hermeticum III. Hermes Trismegistus, ‘Vader der Filosofen’, wordt wel gezien als de oerbron van de kennis over de samenhang van alles. Hij zou de geheimen van het universum kennen. Om deze teksten levend te maken en de wijsheid van Hermes te ontvangen zou je samen met anderen de hermetische teksten kunnen lezen, erover mediteren, ermee worstelen en erover uitwisselen. Anders blijven het dode teksten. Een unieke leesgroep start 10 oktober in Utrecht.


De heerlijkheid van het Al is God,
de Godheid en de Goddelijke natuur.
God is het begin van wat bestaat
– hij is zowel Geest als Natuur als Materie –
daar hij Wijsheid is, die alles kan openbaren.’
(Sacrale verhandeling van Hermes. Corpus Hermeticum III)


Hermes leeft. In het café in de Ambassade van de Vrije Geest in Amsterdam bijvoorbeeld, komt Hermes je in vele gedaanten tegemoet via de vele prenten die daar hangen. De ambassade is gevestigd in het ‘Huis met de Hoofden’ in Amsterdam, waar ‘de wijsheid van de hele wereld ligt’.

Door de eeuwen heen zijn in verschillende esoterische tradities mystieke teksten geschreven waarin de oorspronkelijke wijsheid verborgen aanwezig is. Door deze mystieke teksten diepgaand te bestuderen, kan de wijsheid in ons verschijnen en gnosis of kennis door eenwording in ons wakker worden.’ (Kees Voorhoeve)

Bijzondere maandelijkse leesgroep
M
ystieke teksten blijven voor velen cryptisch, mysterieus en veelal ondoorgrondelijk. Hoe kan je daar nu wijs uit worden? Toch kan het, maar doe het niet alleen. Er bestaat nu een unieke mogelijkheid om samen met anderen, in een unieke leesgroep, deze teksten je eigen te maken. En niet alleen die van Hermes, maar ook van de Upanishaden: meditatieve wijsheidsteksten uit de Indiase traditie, ontstaan vanaf de 8e eeuw v.C. En van de Spaanse mystica Teresa van Avila (1515-1582).


Niet omwille van het Al is het Al geliefd,
maar omwille van het Zelf is het al geliefd.
Het Zelf moet men zien, horen, overdenken,
in meditatieve aandacht verwerkelijken.’
(Brhad-Aranyaka Upanishad, II, 4)


In Het Graalhuys aan de Nieuwegracht 51 in Utrecht begint vanaf 10 oktober – er zijn nog plaatsen – de driedelige, ook los te volgen, serie Mystieke teksten lezen. In drie maal drie avonden, verspreid over negen maanden, houden de deelnemers zich bezig met het lezen, ervaren en het begrijpen van verschillende teksten uit de mystieke literatuur.


Ziel, zoeken moet je jezelf in mij, En mij moet je zoeken in jezelf.’
(Teresa van Avila)


Drie gespecialiseerde docenten nemen de deelnemers mee op reis in teksten die zijzelf bijzonder vinden:

De wijsheid van Hermes
Kees Voorhoeve
, heeft in de afgelopen twintig jaar onderricht gegeven in filosofie, spiritualiteit en meditatie en is gespecialiseerd in de studie van mystieke teksten uit de Joods-Christelijke, Hermetische en Boeddhistische traditie.

Het Eenheidsbesef in de Upanishaden
Hilde Debacker
, schreef een proefschrift over spirituele oefeningen in het boeddhisme en in de westerse antieke filosofie. De verbinding tussen spiritualiteit en filosofie is haar voornaamste interessegebied. Debackers hart gaat daarbij vooral uit naar de inzichten uit de Oosterse filosofie, zowel uit hindoeïsme, boeddhisme als taoïsme.

De mystieke tuin van Teresa van Avila
Kitty Bouwman
, schreef een proefschrift over mystagogie bij Augustinus, en is bezig met een onderzoek naar het goddelijke moederschap bij Hildegard van Bingen aan het Titus Brandsma Instituut. Bouwman werkt als docente spiritualiteitstudies en als geestelijk begeleidster, en hoofdredacteur van Herademing, tijdschrift voor mystiek en spiritualiteit.

Meer info: Academie voor Geesteswetenschappen, Utrecht 

Beeld Alex von Jawlensky: De cover van Oog in oog – christelijke mystiek in woord en beeld, door de Duits-Russische schilder Alex von Jawlensky (1864-1941), een gezicht in uiterste concentratie, gericht op een innerlijk visioen.
Update 29042024: lay-out

Brein Dick Swaab in debat met geest Herman van Praag


Hoogleraar neurologie Swaab gaat in debat en brengt daarbij alleen zijn brein in, zijn chemische fabriek. Neo-dualist Herman van Praag is zijn tegenstrever die behalve het brein zijn geest inzet. Immers, de mens is meer dan zijn brein. Of niet? Toch alleen maar materie en chemie? In het debat gaat het morgenavond in Utrecht erover hoe ons brein en onze geest zich tot elkaar verhouden. In de Jacobikerk om 20 uur.

Mensbeeld
Wij zijn ons brein,’ stelt Swaab. Heeft de man dan geen ziel, geen innerlijk leven, geen geest, zo vraag ik me af. ‘Het getuigt van een ontmoedigend mensbeeld,’ antwoordt psychiater Van Praag, auteur van o.a. God en Psyche (Ik hoop dan maar dat Swaab humor heeft, dan kan hij in ieder geval nog geestig zijn.)

In feite laat hij de geest onbeheerd achter. Voor mij zijn het afzonderlijke werelden. Wie nalaat dit helder te stellen, verarmt de mens. De menselijke geest is een uniek fenomeen, met een oneindige uitgestrektheid. Die geest heeft uiterst hoogstaande en wonderbaarlijke dingen voortgebracht: muziek, kunst, filosofie, literatuur. Als je suggereert dat dit alles tot materiële processen herleidbaar is, beledig je het geestelijke bestaan van de mens. (Van Praag)

Robot
Terwijl ik bovenstaand citaat overneem van het Nederlands Dagblad, zou ik volgens Swaab mij slechts overgeven aan mijn brein, die dit alles zelf doet opborrelen. Ik (mijn geest) komt er niet aan te pas, maar de materiële processen in mijn hoofd zijn zelf in staat een mening te vormen over wat Swaab allemaal in zijn brein fabriekt. Al die grijze cellen klonteren op zo’n manier samen dat ik de tekst ‘Brein Dick Swaab in debat met geest Herman van Praag’ produceer. Wonderlijk. Ik ben een robot die vanzelf woorden vindt die een bepaalde volgorde vormen. Ik hoef niet zelf te denken. Dat doet mijn brein buiten mij om, buiten mijn geest om.

Ziel
Snijdt dit laatste hout? Swaab zegt nog geen goede tegenwerping te hebben gehoord. Mijn brein gaat dan ook koken als mijn geest tegenwerpingen zoekt. Onmiskenbaar heeft Swaab een beter brein dan ik, maar waar zit zijn ‘onstoffelijke en uitgebreide’? Datgene wat de mens denkt, voelt en wil is toch een proces buiten (het brein van) de mens om? Is dat niet wat we juist de menselijke geest noemen, het zelf, onze ziel? Of is dat slechts, zoals Swaab formuleert: ‘het product van onze hersencellen’?

Wij zijn er dankzij ons brein. Wij zijn niet ons brein. Wij zijn veel meer dan ons brein. Wij zijn ook geest. Ieder van ons heeft, met behulp van het brein, een wereld opgebouwd ver verwijderd van het materiële en mechanische. Dat geschiedt op een manier die het brein te boven gaat. (Van Praag)

Morgenavond ga ik naar het debat tussen een geest/brein en een brein. Benieuwd naar de chemie tussen die twee…

Zie: Jacobidebat 18 januari – Identiteit, religie en het brein, wat bepaalt wie wij zijn

Illustr: human mind – visionair.nl