‘Vrede heeft te maken met dialoog’

‘Het eindigt altijd met dat ze aan tafel zitten. Waarom beginnen ze daar niet mee?’ – Door wat er gebeurt in Israël en de omringende landen is er veel antisemitisme, terwijl joden in Nederland niets te maken hebben met politiek in Israël, stelt rabbijn Navah-Tehila van de Liberaal Joodse Gemeente Utrecht (LJG). ‘Dat is alsof je moslims hier aanspreekt op daden van IS.’ Navah-Tehila noemt de situatie in Israël heel pijnlijk voor èn Palestijnen èn Joden.

In de serie Utrecht gelooft, is DUIC in gesprek met de geestelijk leiders van de stad. In april met rabbijn Navah-Tehila en Lonie Querido van de LJG. Navah-Tehila (76) zegt ‘ontzettend liberaal en rebels’ te zijn. In het interview, door Mirte van Eysden, zegt de rabbijn meer van mensen te houden dan van regels. ‘Al het leven is heilig en we moeten dus ook met respect met het leven van anderen omgaan.’

‘Als er gepraat wordt over gelijkwaardigheid en het is er niet, dan ga ik daarvoor staan.’

Het jodendom gaat voor de rabbijn over moreel en ethisch omgaan met de medemens en de natuur, want jodendom is niet alleen religie, maar ook cultuur: muziek, kunst, literatuur en poëzie.

‘Het is een spirituele en praktische leer van menselijke waarden en normen. (…) De meeste mensen leven daar [in Israël] seculier, maar de Israëlische wet is een orthodoxe wet. Dat vind ik kwalijk. Waarom moet ik leven volgens wetten waar ik niet in geloof? Ik ben niet orthodox en ook niet politiek. Het gaat me aan het hart, het raakt mijn ziel. Er zijn aan beide kanten gewoon mensen die willen leven.’

Voor Navah-Tehila – inmiddels met emeritaat maar nauw betrokken bij de gemeente – was rabbijn-zijn een manier om alles te combineren: spiritualiteit, muziek en kunst.

‘In Griekse tijden was dat heel normaal. Het hoorde allemaal bij elkaar. Ware religie ís alles bij elkaar. Een verdeling is kunstmatig en typisch voor deze tijd.’

De rabbijn zegt niet gelovig te zijn, maar vertrouwend. Haar geloof gaat dieper dan het praten erover, want dat voelt voor haar als een doodlopende weg.

‘De ziel is voor mij heilig. Soms, voor een paar seconden, voel ik iets en dat is wat wij noemen ‘God’ of het ‘goddelijke’. Het is een gevoel van vrijheid en vreugde en een gevoel dat er leven is.’

Interreligieuze dialoog is belangrijk voor Navah-Tehila. De rabbijn is al lang actief bij de dialooggroep in Utrecht. Dat is wat zij heel belangrijk vindt, omdat vrede te maken heeft met dialoog.

‘Als twee landen ruzie hebben, gaan ze vechten, soldaten gaan dood. Ze geven hun leven en voor wat? Het eindigt altijd met dat ze aan tafel zitten. Waarom beginnen ze daar niet mee? Er zijn veel kwade krachten in de wereld, maar wat mij hoop geeft is te weten dat een klein beetje licht tegen heel veel duisternis kan. Dus steek een kaars aan in een donkere kamer.’

Zie:

* ’Ik ben liberaal en rebels’ – DUIC (In papieren krant, nr. 79, april 2019. In een van de komende dagen is deze aflevering ook digitaal te lezen, via DUIC ISSUU.)

Foto: Jeruzalem – Stefano Rocca (EyeEm Getty Images / EyeEm)

Verenigde Naties binnenkort in oorlog met God?

Zolang de Bijbel als leidraad gekozen wordt voor politieke vraagstukken, wint de religiegekte die – op grond van Gods vermeende toezeggingen – niet voor vreedzame oplossingen kiest maar voor polarisatie. God is er blijkbaar niet voor alle mensen.

Daar heeft niet iedereen een boodschap aan. ‘De natiën onder aanvoering van de Verenigde Naties, stevenen af op een confrontatie met de God van Israël,’ zegt Pillar of Fire en vraagt zich af of we wel beseffen wat de consequenties zijn van het stichten van een Palestijnse Staat. ‘Het is belangrijk dat we in eerste instantie ons laten leiden door Gods Woord. Een keuze om Jeruzalem te delen zal voor elke natie die dit zal doen, vreselijke gevolgen hebben,’ dreigt Jack van der Tang, directeur van Pillar of Fire.

Onafhankelijke Palestijnse staat
Volgens de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan is de erkenning van de Palestijnse staat echter geen optie, maar een verplichting. Op het hoofdkwartier van de Arabische Liga in het Egyptische Caïro zei hij dat ‘het tijd is om de Palestijnse vlag te hijsen bij de VN. Laat die vlag het symbool van vrede en gerechtigheid in het Midden-Oosten zijn.’
Rusland zal de Palestijnse president Mahmoud Abbas steunen als hij op 20 september aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties zal vragen om een onafhankelijke Palestijnse staat te erkennen.
Premier Rutte vindt dat een onafhankelijke Palestijnse staat alleen tot stand kan komen door onderhandelingen met Israël. Dat zei hij na een gesprek met Abbas.

Moslims
Maar wat de internationale politiek ook wil, zolang de Bijbel als leidraad gekozen wordt voor politieke vraagstukken, wint de religiegekte. Pillar of Fire is een van die vele dwaasheden. Moslims kijken blijkbaar de verkeerde kant uit: ‘Als moslims richting Mekka bidden vanuit Jeruzalem, doen zij dat zelfs met hun achterste naar de Gouden Koepel,’ schampert Van der Tang.
Volgens hem wordt ‘Jeruzalem geen enkele keer genoemd in de Koran. Verder heeft de geschiedenis aangetoond dat Mohammed nooit Jeruzalem heeft bezocht en gestorven is voordat Jeruzalem was veroverd door de Moslims. Dus is er geen enkel belang voor de Islam om de Tempelberg in hun bezit te willen houden.’

Pillar of Fire dreigt weer: ‘Als ons land uiteindelijk ook zal kiezen voor een Palestijnse Staat zal dat ook voor Nederland ernstige gevolgen hebben volgens het Woord van God.’

Zie: Profetie van Zacharia wordt voor onze ogen vervuld

Illustr: Pillar of Fire