Absoluut geloof in de rede aan slijtage onderhevig

‘Liberalisme is een totalitaire ideologie,’ stelt theoloog Wim van Vlastuin in een opinieartikel waarin hij stelt dat apologetiek naar ‘de ene waarheid’ zoekt. Altijd gedacht dat het liberalisme zo veel mogelijk vrijheid van het individu als uitgangspunt heeft. Van Vlastuin zet het liberalisme in hetzelfde rijtje als socialisme en communisme.

‘Modernisme kenmerkt zich ook door een sterk vooruitgangsgeloof. De wetenschap zorgt op alle terreinen van het leven voor succes. Ze brengt het gedrag van mensen in kaart, vindt wetmatigheden in de economie, en ook in de psychologie zou de meetmethode tot grote inzichten kunnen leiden. Alle problemen kunnen we overwinnen en geluk is maakbaar. Dit vooruitgangsgeloof was de voedingsbodem voor totalitaire ideologieën zoals het socialisme, het liberalisme en het communisme.’

Van Vlastuin hekelt het modernisme met zijn grote nadruk op de rede en vooruitgangsgeloof. Het gevolg van dat denken is dat het afgelopen moet zijn met het geloof in God en zeker met de moraal die aan het geloof in God wordt ontleend.

‘De secularisatiethese was breed geaccepteerd: door de vooruitgang in wetenschap en techniek zou het geloof in God steeds minder relevant worden en zou de wereld steeds meer seculariseren.’

Maar de secularisatiethese blijkt niet te kloppen omdat het slechts in een klein deel van de wereld zo is dat mensen niet religieus zijn, en in het grootste deel van de wereld is het helemaal niet vreemd om in het niet-materiële te geloven.

Het absolute geloof in de rede is aan slijtage onderhevig, stelt universitair docent systematische theologie dr. Wim Van Vlastuin (foto: refo500.nl). Het is nu meer mogelijk om op een existentiële golflengte een gesprek te voeren. De rede is niet relevant voor het geloof: de apologetische richting van het fideïsme kan in deze cultuur goed gedijen. De grootste voetangel in onze cultuur is volgens hem dat waarheid niet meer absoluut is.

‘Zolang er een besef is dat er een laatste waarheid moet zijn, kun je elkaar aanspreken op het zoeken van die ene waarheid. Maar als het geloof in deze ene waarheid taant en waarheid per definitie pluraal is, is het lastig getuigen of debatteren. Wellicht vraagt het een extra gesprekslaag om het dilemma van de ene waarheid of de vele waarheden uit te diepen.’

Voor Van Vlastuin is de waarheid echter wel absoluut want hij stelt dat Gods waarheid ‘zekerder dan zeker’ is. Maar het liberalisme totalitair? Het liberalisme heeft als uitgangspunt zo veel mogelijk vrijheid van het individu zolang hij de vrijheid van anderen niet beperkt. Misschien is God wel de enige echte liberaal. Hij heeft de mens immers een vrije wil gegeven.

Zie: Apologetiek zoekt naar de ene waarheid

Foto: worldofintelligence.nl

‘Van der Staaij (SGP) moet kleur bekennen’

‘Iedereen, binnen en buiten de SGP, heeft er recht op te horen wat het oordeel van de politieke leiding is. Politiek is kiezen. Zich onthouden kan niet. Zoals je ook in de Kamer je niet van stemming kunt onthouden.’ Aldus oud-politicus van het CDA, Willem Aantjes, in Trouw, over de verkiezing van een vrouw tot SGP-lijsttrekker. Hij vindt het een duivels dilemma, maar zegt dat er geen ontkomen aan is.

(Foto: Lillian Janse SGP – EO/De Vijfde Dag) Vlissingen heeft intussen wel kleur bekend. Op de site van de SGP over ‘Situatie Vlissingen’ stelt M.F. van Leeuwen dat de besluitvorming binnen de kiesvereniging zich tussen twee polen beweegt: het beginselprogramma en het reglement. De PKV Vlissingen heeft een besluit genomen dat formeel past binnen het reglement. Van Leeuwen zegt wel dat het besluit van Vlissingen ‘niet spoort met de tekst van het beginselprogramma’.

De SGP-vrouw is zich zeer bewust van hoe gevoelig haar verkiezing ligt bij SGP-ers in het land. ‘Ik snap dat Van der Staaij niets van zich laat horen,’ zegt zij. ‘Hij vertegenwoordigt de hele achterban en daarbinnen is grote verdeeldheid. De mensen die tegen zijn grommen en blaffen iets harder dan de andere groep.’

In december 2009 maakte ik een blog over het vrouwenstandpunt, waarop ik een interessante reactie ontving van een verlichte beleidsadviseur jongeren SGP, Dirk-Jan Nijsink (foto: SGP). Toevallig(?) is hij per 1 augustus jl. vertrokken bij de SGPJ. Hij schreef onder meer:

‘Laat ik voorop stellen dat ik geen voorstander ben van het vrouwenstandpunt van de SGP. Ik vind inderdaad vanuit mijn geloofsovertuiging geen grond om vrouwen niet toe te staan actief te worden in de politiek. Ik hoop dat de partij dit standpunt ook snel zal laten varen. De oprichter van de partij, Henri Kersten, richtte zich op drie punten om zich te profileren, de drie V’s: tegen vaccinatie, tegen verzekeringen en tegen vrouwen in de politiek. De eerste twee punten heeft de SGP min of meer al laten varen, alleen het laatste nog niet en dat is vreemd. De andere kant is echter dat ik vind dat de rechterlijke macht geen uitspraak kan doen over de inhoud van een geloofsopvatting. Als iemand vanuit zijn overtuiging geen ruimte ziet voor vrouwen in de politiek dan is dat een opvatting die ik wil respecteren. Juist die rechterlijke uitspraken werken vaak averechts, mensen verstarren erdoor, omdat ze weigeren te buigen voor iets dat van buiten wordt opgelegd. Ik hoop dat je dit verhaal begrijpt. De SGP heeft een por nodig, dat is waar, maar niet door rechterlijke uitspraken, denk ik.’

Maar die por, en dat is wel zo aardig, komt nu gelukkig van een vrouw zelf, Lillian Janse. Die heeft tenminste een standpunt. Kees van der Staaij (foto: twitter) stelt, volgens Aantjes, dat ‘het een lokale kwestie is’. Dus ‘onthoudt’ Van der Staaij zich in plaats van dat hij zich uitspreekt. Hij mag wel oppassen dat hij niet opgevolgd wordt door een politiek leidster. Hij twittert er ook niet over, o ja, hij heeft geen standpunt.

Illustr. SGP: createboomerang.nl

Cartoon: Tom (Trouw 30 08 2013)

Filosofie van een welgekozen levenseinde

‘Ik vind de gedachte dat zelfbeëindiging onnatuurlijk zou zijn onzinnig, want wij vinden ‘natuurlijk’ lang niet altijd beter. Anders zouden we bij kou de verwarming niet aan moeten doen. “Het doel van onze cultuur is om de komst van ‘Magere Hein’ uit te stellen,” zegt de socioloog Zygmunt Baumann.’ – Naar hem verwijst Gerard Kind, schrijver van het boek
De mooiste dood in een interview met het Humanistisch Verbond.

‘Ons levenseinde is dus al onnatuurlijk: wij verlengen ons bestaan met alle mogelijke middelen op het gebied van techniek, hygiëne en voedsel en medicijnen. Mede daardoor gaan we aan zulke nare ziekten dood. Vroeger hadden veel mensen die ziekten niet omdat ze jonger stierven.’

Volgens uitgeverij Ad. Donker is de maatschappelijke discussie over de zelfgekozen dood in volle gang en spitst zij zich voornamelijk toe op verruiming van de euthanasiewet en op de rol van de arts. ‘Daarmee zijn wij niet werkelijk op weg naar een ‘vrije dood’, de mooiste dood!’

‘De schrijver van het boek bekijkt daarom de zelfgekozen dood vanuit een geheel ander perspectief: dat van de filosofie van de levenskunst: na een mooi leven past een mooie dood. Het boek bespreekt hoe in de klassieke oudheid de dood door eigen hand vaak een filosofisch alternatief was op een bestaan dat niet meer ‘goed’ is, filosofen van Plato tot Seneca komen aan de orde. Later pas ontstonden godsdienstige bezwaren tegen ‘zelfmoord’ die bij werkelijk onderzoek niet kunnen worden gebaseerd op de Bijbel. Ze belemmeren echter nog steeds ons denken.’ (Ad. Donker) (foto Gerard Kind: inspirerendleven.nl)

In het interview zegt Gerard Kind dat het er om gaat de innerlijke vrijheid te beseffen dat je dood van jou is. De schrijver wordt geïnspireerd door verschillende klassieke filosofen, zoals Seneca, Montaigne, Hume en Nietzsche. Montaigne inspireerde hem tot dit motto voor zijn boek:

‘De mooiste dood is er een uit eigen verkiezing. Ons leven hangt af van andermans wil; onze dood hangt alleen van onszelf af. In geen enkele zaak moeten wij zozeer onze eigen gevoelens volgen.’

Een van de meest kwalijke argumenten tegen de zelfgekozen dood komt volgens Kind van kardinaal Godfried Danneels (foto: wikimedia) die van mening is dat zelfbeëindiging een vorm van lafheid is, weglopen voor het lijden. Danneels beweerde dat bij de euthanasie van Hugo Claus (foto: gotart.be) wegens dementie.

‘Veel lijden dient namelijk tot niets goeds en het verlengen ervan omwille van een soort ‘moed’ vind ik niet verstandig en het aanzetten daartoe vind ik immoreel.’ (Gerard Kind)

Volgens uitgever Ad. Donker biedt het boek een model van ‘de mooiste dood’ en beschrijft op welke wijze naasten bij deze keuze liefdevol betrokken kunnen worden.

‘Wie nadenkt over het zelfgekozen levenseinde, vindt in dit boek een waardevolle bijdrage. Na zijn studie Nederlands ontwikkelde Gerard Kind zich vanuit zijn belangstelling voor taal in de richting van de filosofie. Hij houdt zich vooral bezig met het ontmaskeren van door mythologiserend taalgebruik gegenereerde denkbeelden die onze vrijheid van denken belemmeren.’

Zie: ‘De mooiste dood: de vrije dood’

UPDATE 11:00 uur: Op donderdag 18 april presenteert Gerard Kind in het Huma Café zijn nieuwe boek De mooiste dood, filosofie van een welgekozen levenseinde.

Het Huma Café is een nieuwe gelegenheid om met leden van het Humanistisch Verbond en andere belangstellenden van gedachten te wisselen over humanistische thema’s. In informele sfeer zullen elke maand een of meer gasten hun visie op zo’n thema uitdragen, hun boek presenteren of op een andere manier hun denkwijze en ideeën met u delen. Daarnaast zal er altijd ruimte zijn voor dialoog en/of het stellen van vragen.