God bestaat en Herman Philipse was erbij

_{Emanuel Rutten tijdens zijn promotie, samen met zijn paranimfen}

Zou Herman Philipse iets geleerd hebben van de promotie van filosoof Emanuel Rutten die vandaag definitief bewees feit dat God de eerste oorzaak van de werkelijkheid is? De oerknal is volgens Philipse de eerste oorzaak, is God dan de oerknal? Frappant vond ik dat Herman Philipse, de schrijver van het ‘Atheistisch Manifest’ deel uitmaakte van de promotiecommissie. Hij keurde het proefschrift van Rutten niet af. Zou Philipse nu ook aannemen dat God metafysisch noodzakelijk bestaat?

Al vanaf Plato zijn er rationele argumenten voor het bestaan van God. Emanuel Rutten onderzocht de kosmologische argumenten. Hierbij wordt het bestaan van God afgeleid uit het feitelijke gegeven dat veroorzaakte dingen bestaan. Rutten betoogt dat de onderzochte argumenten gezamenlijk aannemelijk maken dat de kosmos is veroorzaakt door een noodzakelijk bestaand en vrij wezen, maar dat daarmee nog niet is beargumenteerd dat dit wezen ook de eerste onveroorzaakte oorzaak van de gehele werkelijkheid betreft, wat van God meestal wel wordt gezegd.
_{(Samenvatting Rutten)}

_{Herman Philipse ondervraagt Emanuel Rutten}

Blijkbaar kan je als hoogleraar een promotie onderschrijven zonder dat je het eens bent met de promovendus. Het is voldoende dat je er op let dat de promotie wetenschappelijk helemaal klopt. Toch vreemd, je zou denken dat Philipse het onweerlegbaar oneens moet zijn met de bewijzen van de promovendus. Wetenschap en geloof zijn immers in conflict met elkaar, alle redeneringen leidden uiteindelijk tot atheïsme, zo klinken toch de argumentatielijnen van Philipse? Een krantenkop zou kunnen zijn: ‘Atheïst onderschrijft dat God bestaat.’ Weer eens wat anders dan een dominee die dat juist niet meer gelooft.

Rutten ontwikkelde een nieuw argument voor het bestaan van een eerste oorzaak van de werkelijkheid. Hij zegt dat er inderdaad een eerste oorzaak moet zijn. Dit doet hij aan de hand van twee theorieën: atomisme, de claim dat alles wat bestaat uiteindelijk is opgebouwd uit ondeelbare bouwstenen, en causalisme, de claim dat alles wat bestaat een effect is van iets anders of zelf iets anders veroorzaakt.
_{(Samenvatting Rutten)}

_{Emanuel Rutten beantwoordt de promotiecommissie}

God was duidelijk aanwezig in de VU Amsterdam. Naar Hem werd verwezen in het voorwoord en het nawoord van de voorzitter van de promotiecommissie. Philipse maakte geen bezwaar. Het hele gebeuren heeft bovendien iets religieus, kerkelijks. Boven de commissie hing een gigantisch orgel dat de indruk wekte ieder ogenblik het Halleluja aan te heffen. Toen de geheel zwartgeklede commissie, compleet met baretten op, door het middenpad binnen schreed in rijen van twee met achteraan Rutten, geflankeerd door zijn paranimfen, leek het wel het begin van een orthodoxe Hoogmis in de katholieke kerk.

_{Dr. Emanuel Rutten ontvangt de doctoraatsbul}

Ook ontwikkelde Rutten een nieuw kennistheoretisch argument voor het bestaan van een vrij wezen dat de eerste oorzaak van de werkelijkheid is. Dit argument gaat er van uit dat alles wat mogelijk waar is ook kenbaar is en dat het bovendien onmogelijk is om te weten dat God niet bestaat. Rutten combineert deze nieuwe argumenten met genoemde kosmologische argumenten en zo ontstaat een hernieuwde onderbouwing voor de stelling dat er een noodzakelijk bestaand en vrij wezen is dat tevens geldt als de eerste oorzaak van de werkelijkheid, oftewel God. _{(Samenvatting Rutten)}

Gerelateerd:
* God is de eerste oorzaak van de wereld

* Het absolute begin van het universum

* Valt er nog redelijk over God te debatteren?

* Het Godsbewijs als ‘glanzende aanmatiging van de speculatieve rede’

* VU-debat: het is noodzakelijk waar dat God bestaat

* Vier tegenwerpingen godsbewijs Emanuel Rutten

* ‘Je kunt logisch sluitend afleiden dat God bestaat’

© Foto’s: PD
_{Update 29 09 2024 (Lay-out)}

Existentialisme is een inspirerende filosofie

‘Word existentialist’ is een compact, toegankelijk boek vol onderkoelde humor, over de filosofie van het existentialisme. Filosoof Gary Cox steekt de draak met het idee dat het existentialisme een pessimistische filosofie is. In werkelijkheid is het een oprechte, inspirerende filosofie die je leven kan veranderen, want… In dit boek vind je een aantal basisgedachten, zoals aangehaald in het Filosofie Magazine.

Iedereen is altijd vrij; elke keuze is een keuze voor de toekomst; verantwoordelijkheid valt niet te ontlopen; kwade trouw; de Ander is iemand, niet iets; niet zeuren over de feiten; authenticiteit is realisme; de wereld is zinloos.

Effe opfrissen: Het existentialisme is volgens de Humanistische Canon een brede stroming in de filosofie en de kunst uit de 19e en vooral 20e eeuw. De hoofdvraag is: Wat betekent het voor mij om mens te zijn? Het gaat existentialisten niet om kennis over de mens in algemene zin, maar om de individuele ervaring van het eigen bestaan.

‘Sartre Walking’ – HC

Het besef dat de mens geen ding is met een duidelijk plan, een zin en een doel, maar een wezen dat zijn eigen bestaan nog moet bepalen, levert existentiële angst op; bestaans-angst. Dit gevoel van angst komt aan de orde op het moment dat we beseffen niet samen te vallen met de dingen die we doen en het zelfbeeld dat we hebben; het besef dat het ook anders zou kunnen. Sartre’s bekende uitspraak ‘de hel dat zijn de anderen’ wijst op het vastgeroeste beeld dat anderen van ons hebben: de reductie van ons bestaan tot een karakter, een typetje. (HC)

Volgens filosoof en schrijver Miriam Rasch (foto FM) was Sartre communist, maar geen mens die zich verdiept in de filosofie van het existentialisme zal dat kunnen begrijpen.
Het boekje van Sartre-kenner Gary Cox, Word existentialist, mag voor haar gelden als ideologisch manifest. Was er maar een Existentialistische Partij, verzucht Rasch, dan zou zij wel geweten hebben waarop ze gestemd zou hebben.

‘De kern van vrijheid is keuze en de kern van keuze is handelen.’ Elke keuze is er een vóór een mogelijke toekomst en daarmee ook tégen het alternatief. De toekomst ligt niet vast, dus je keuzes niet en je handelen ook niet.

De Britse filosoof Gary Cox (foto isvw.nl) schreef verschillende boeken over Sartre en het existentialisme. Zijn boeken verschenen ook in het Portugees, Spaanse en Italiaans. Steven Poole in The Guardian zegt: ´Een boek dat opvalt door zijn enthousiasme en vasthoudendheid, met Sartre in de hoofdrol’ En The Independent: ‘Iemand die als een geestige filosofieprofessor recht op zijn doel afgaat is Gary Cox, de auteur van Word existentialist. Dat verkoopt zichzelf.’ (Internationale school voor wijsbegeerte)

Zie: Existentialistische Partij

Lawrence Krauss in de Balie: Universum uit het niets

‘Een gigantische hoeveelheid axioma’s, zelfverzonnen definities, genoeg speculatie en voorbehoud, een hoop onnavolgbaar gebabbel over onzichtbare energie en spontaan verschijnende deeltjes en – last but not least – de stelligheid dat het gaat over de absolute waarheid.’ Volgens filosoof en sociaal wetenschapper Stephan Wetzels heeft het boek Universum uit het niets van natuurkundige Lawrence Krauss alles in zich wat je van een religieus werk zou verwachten.

Alleen, stelt Wetzels, is dit geen religieus werk, maar een natuurkundige uiteenzetting over hoe er vanuit niets iets kan ontstaan. – En deze man komt 17 september naar de Balie om uit te leggen hoe er iets uit niets kan ontstaan! Volgens Geloof & wetenschap is het moeilijk te bevatten hoe dat kan, hoe er iets uit het niets kan ontstaan. De natuurkundige Lawrence Krauss schijnt dat uit te kunnen leggen. Maar, zegt Wetzels:

Krauss trapt zowat in elke valkuil die filosofisch te verzinnen is (te beginnen bij de definitie van het niets), door het verstand los te laten op zaken die het verstand overstijgen, om het vervolgens via onbegrijpelijke wegen dan toch terug te brengen tot een soort kennis (en er praktische, ethische en religieuze consequenties aan te koppelen.)

Internet gonst van ‘kennis’ over universa en oerknallen. Zowel theologen als wetenschappers beweren van alles. Het gebabbel lijkt universeel. Wat is waar en wat niet? Wat denken we te weten? Is (moderne) wetenschap en kennis ook geloof? Er ligt immers altijd een basis aan aannames ten grondslag? Docent Mischa van de Giessen haalt in Sporen van God de wis- en natuurkundige Roger Penrose aan, de man die denkt dat het heelal wel eens cyclisch zou kunnen zijn.

Zo heeft Penrose onlangs bewezen dat er iets was voor de oerknal! Namelijk een eerder universum en over enkele miljarden jaren breidt dit heelal zich niet meer uit en komt er wederom een oerknal.

In Universum uit het niets heeft Richard Dawkins het nawoord geschreven. Volgens Wetzels had het van moed getuigd als iemand als John Polkinghorne, Peter van Inwagen, Freeman Dyson of desnoods Alan Sokal een nawoord had mogen schrijven, waarin de lezer ook nog een ander perspectief was aangeboden met hier en daar een nuancering. – Dawkins schrijft onder meer (vertaald door Rik Delaet):

Lijken de wetten en constanten van de fysica op een fijn afgesteld maatwerk bedoeld om ons tot leven te roepen? Denk je dat een bewust agens alles in gang moet hebben gezet? Lees Victor Stenger als je niet doorhebt wat er mis is met dergelijke argumenten. Lees Steven Weinberg, Peter Atkins, Martin Rees, Stephen Hawking. En nu kunnen we Lawrence Krauss lezen voor wat voor mij de genadeslag lijkt te zijn. Zelfs de laatste troef van de theoloog, “Waarom is er iets in plaats van niets?” verschrompelt voor je ogen als je deze pagina’s leest. Als ‘On the Origin of Species’ de doodsklap van de biologie was voor het bovennatuurlijke, dan kunnen we ‘Een Universum uit Niets’ zien als het equivalent ervan voor de kosmologie. De titel betekent precies wat hij zegt. En wat hij zegt is vernietigend.

Wetzels zegt over het ‘volstrekt overbodige nawoord’ van beroepsatheïst Richard Dawkins dat dit voorts niet alleen neigt naar vriendjespolitiek, maar het bange vermoeden bevestigt dat dit boek een dubbele agenda dient: een warm pleidooi te zijn voor een strikt atheïsme en het voorstaan van een Nietzscheaanse ethiek. Sciëntisme van de bovenste plank dus.

Maar net als religieuze fanatici, houden geobsedeerde natuurkundigen waarschijnlijk niet zo van vervelende bromvliegen die afleiden van de overtuigingen. Daarom beter een nawoord van een jaknikker die dit werk dezelfde grootte toedicht voor de natuurkunde als On the Origin of Species dat was voor de biologie. Dat lijkt de schaamte voorbij.

Lawrence Krauss | Universum uit het niets | 288 pagina’s | Nieuw Amsterdam | mei 2012

Herman Philipse, universiteitshoogleraar filosofie aan de Universiteit Utrecht, zal er ook zijn en met Lawrence Krauss (foto G& W) en het publiek in gesprek gaan over de theorie van Krauss en de consequenties voor wetenschap, samenleving en religie. De voertaal van dit KennisCafé is Engels. 17 september. Aanvang: 20.00. Plaats: De Balie, Amsterdam. Het KennisCafé is een co-productie van De Volkskrant, KNAW, science center NEMO en De Balie.

Zie: Lawrence Krauss in de Balie

en: Waarom is er eerder iets dan niets?

en: Sporen van God #1 Eeuwig God

Gaat de deur naar het hiernamaals een stukje open?

‘Het is wel degelijk mogelijk het bovennatuurlijke wetenschappelijk te testen.’ Op Filosofie.nl heeft wetenschapsfilosoof Maarten Boudry het desondanks over ‘weggesmeten geld’ als hij spreekt over de 5 miljoen dollar om onderzoek te doen naar onsterfelijkheid, die de Amerikaanse filosoof John Martin Fischer van de John Templeton Foundation heeft gekregen.

Boudry: ‘Ik ben niet per se gekant tegen dit soort research. Sommige mensen zeggen: wetenschap en het bovennatuurlijke zijn gescheiden domeinen. De methoden van de wetenschap zijn niet toereikend om iets te zeggen over onsterfelijkheid. Maar Johan Braeckman en ik beargumenteren in ons boek dat het wel degelijk mogelijk is het bovennatuurlijke wetenschappelijk te testen.

Promising research avenues
De Amerikaanse filosoof John Martin Fischer zal de deur naar het hiernamaals niet dichtslaan, zegt Boudry in het interview met journalist Maarten Meester van Filosofie Magazine. ‘Ik heb geen glazen bol, maar waarschijnlijk zal zijn conclusie luiden: we zien een aantal ‘promising research avenues’; er liggen veelbelovende onderzoeksvelden braak. We hebben weliswaar geen keihard bewijs voor het bestaan van het hiernamaals, maar we hebben ook geen bewijs gevonden dat het niet bestaat.’

Vandaar dat ik dit onderzoek van de Templeton Foundation toch vooral tijd- en geldverspilling vind. We zitten niet verlegen om mensen die maar al te graag willen dat er wetenschappelijke bewijzen zijn voor leven na de dood. Mensen zoeken daar dus al heel lang heel hard naar. Daar is niets uitgekomen. Het is uiterst onwaarschijnlijk dat er nu opeens wel bewijzen opduiken voor onsterfelijkheid.

Maarten Boudry is een van de schrijvers van het boek De ongelovige Thomas heeft een punt. De pers schrijft hierover: ‘Zalig zijn zij die De ongelovige Thomas lezen.’ (Spoor); ‘Iedereen zou dit boek moeten lezen.’ (Etienne Vermeersch); ‘Het non-fictie boek van het jaar. Een slimme en knap geschreven handleiding in kritische denken.’ (Joël De Ceulaer, Standaard der Letteren); ‘De ongelovige Thomas heeft een punt is filosofie voor dagelijks gebruik. De Gentse filosofen Johan Braeckman en Maarten Boudry geven concrete tips om je te wapenen tegen de valstrikken van de werkelijkheid.’ (Metro)

Zie: 5 Miljoen dollar-onderzoek naar onsterfelijkheid

Illustr: tasmedes.wordpress.com

Intelligent Design is dood, leve ID?

Hinderlijk als een ‘nieuwsblad’ nieuws brengt dat al jaren oud is – en achterhaald. Dat deed het Katholiek Nieuwsblad (KN) 20 augustus. Direct volgde de reactie van de man die jarenlang pleitte voor Intelligent Design. Prof. Cees Dekker noemde het commentaar van journalist Henk Rijkers over Intelligent Design ‘jarenoud nieuws’ en bevestigde daarmee zijn eigen tweet dat Intelligent Design (ID) ‘dood’ is.

Wat moet je met zo’n tweet? Kijk, het is het goed recht van Dekker om niet (meer) in Intelligent Design te geloven, al denk ik dat zijn ‘bekering’ tot het theïstisch evolutionisme wel eens de grootste intellectuele flater van zijn carrière zou kunnen zijn. Zoals blijkt uit zijn publicaties, heeft Dekker de kern van de zaak nooit gevat. (Rijkers)

Op Facebook Geloof en wetenschap ontbrandde na een initiatief van historicus Jan Dirk Snel (foto) een discussie (bij het KN kan nooit gereageerd worden.) Hij beseft dat verwijzen naar KN veel te onwetenschappelijk is en heeft daarom het boek waarover het commentaar gaat (Thomas Nagel – Mind and Cosmos – Why the Materialist Neo-Darwinian Conception of Nature Is Almost Certainly False) maar even in de catalogus van Oxford opgezocht.

Ik geef onmiddellijk toe dat ik nooit zo de relevantie van evolutie in heb gezien, maar dit forum heeft me geleerd dat er vele evolutiegelovigen zijn die onmiddellijk beginnen te schelden als iemand ook maar enige twijfels uit. (Snel)

De gelauwerde Amerikaanse atheïstische denker Nagel huldigt de intellectuele uitdaging die ID neerlegt voor het wetenschappelijk conformisme. Nu blijkt ook nog dat er een heuse ID-conferentie wordt georganiseerd door Het nieuwe Centrum voor Intelligent Design (C4ID) dat de kennis van een alternatieve, non-darwinistische benadering en verklaring van de evolutie wil bevorderen.
De komende maand is er zelfs een grote conferentie in Malvern in Engeland. Op 28 en 29 september zullen daar onder anderen Douglas Axe spreken en de wiskundige en filosoof John Lennox (foto KN) van de Universiteit van Oxford.

De website van C4ID omschrijft de doelstelling van de conferentie als volgt: ‘Het wordt steeds meer duidelijk dat de wetenschappelijke verdediging van het darwinisme als een complete verklaring van de oorsprong van het leven grote tekortkomingen heeft en dat de argumenten voor ontwerp zeer geloofwaardig worden. Het is ook duidelijk dat de manier waarop wij onszelf en onze plaats in het heelal zien diep beïnvloed wordt door hoe we over deze dingen denken. De conferentie wil doordringen tot de kern van de relevante wetenschappelijke en filosofische kwesties.’

Volgens Henk Rijkers is het ‘dood’ noemen van een beweging als Intelligent Design, die volop aan de weg timmert en zelfs opzwemt tegen een stroom van wetenschappelijk conformisme in, waarop verder hoofdzakelijk tweederangs intellect meedobbert een objectieve onwaarheid:

ID is klein, maar springlevend.

Facebooker Johan Willemsen (foto) laat weten dat Het Discovery Institute voor Intelligent Design het boek van Nagel een ‘bombshell’ noemt.
Volgens Snel zal het wel snel in die termen in het KN terechtkomen…