Voor de God van Abraham toch plaats op Arabische grond

Eigenlijk was er geen plaats om als Arabieren, op Arabische grond, God te vereren. Dat was natuurlijk een groot gemis. – Rond 600 waren er al heel wat Arabische joden en Arabische christenen te vinden, van het noorden tot in het diepe zuiden. En in die tijd bracht Mohammed de Hanifiya naar Medina. Hanifiya is de godsdienst van Abraham. De ‘Haniefen’ waren aanhangers van dezelfde God als die van de Joden en christenen, maar hielden zich bewust afzijdig van die twee godsdiensten.

De Arabieren stamden af van Ismaël, de zoon van Abraham (zo stond het in de Bijbel) en dus moesten de Arabieren, als afstammelingen van Abraham, de God van Abraham vereren en wel op de manier zoals Abraham dat had gedaan – volgens hen anders dan hoe de Joden en christenen dat deden.’

Mohammed omschreef het ware geloof als ‘de milde Hanifiya’. De Koran weerspiegelt dit zoeken naar het gematigde, voor velen aanvaardbare midden. De ware religie, zoals door God geopenbaard, aldus Marcel Hulspas in zijn boek Mohammed en het ontstaan van de islam, is een combinatie van al het waardevolle uit de joodse, christelijke en Mekkaanse religieuze tradities.

Hij [Mohammed] betrok het woord Hanief uitsluitend op zichzelf, en de enige echte Hanifiya was zijn eigen boodschap. Dat blijkt overigens ook uit de Koran, waarin uitsluitend Mohammed en Abraham zo worden aangeduid.’

De Haniefen meenden dat de Arabieren ‘terug naar Abraham’ moesten. Dat betekent dat ze dezelfde God moesten vereren als de Joden en de christenen, maar ze hoefden zich daarbij niets aan te trekken van wat die twee stromingen naderhand van God opgelegd hadden gekregen of wat ze zelf hadden toegevoegd.

Dat ‘terug naar Abraham’ had een groot nadeel. Abraham had weliswaar tijdens zijn leven verschillende heiligdommen gesticht, om God ter plaatse te kunnen vereren en hem offers te brengen, maar geen van deze heiligdommen lag echter in Arabië. De klacht dat de Haniefen niet wisten hoe ze God moesten vereren betekende wellicht simpelweg: ze hadden geen Arabisch heiligdom. Er was geen plaats om als Arabieren, op Arabische grond, God te vereren. Dat was natuurlijk een groot gemis.

De Haniefen konden dus geen éigen’ Arabisch heiligdom aanwijzen. Joden, christenen en Arabieren kwamen regelmatig bijeen bij de ‘Eik van Mamre’, waar Abraham met drie engelen zou hebben gesproken, om gezamenlijk Abraham te vereren, maar die eik stond niét in Arabië.*

De Haniefen konden uiteindelijk toch een Arabisch heiligdom aanwijzen: ‘hun’ Mekka en de Kaäba waren immers gesticht door Abraham. De Kaäba (‘het gewijde Huis’), het enige echte heiligdom van God in het hart van Mekka, zou inderdaad gebouwd zijn door Abraham, of, nóg ouder: door God zelf. Dus dáár konden zij God op de juiste wijze vereren.

* De ‘Eik van Mamre’ staat in de buurt van Hebron, op de Westelijke Jordaanoever.

Bronnen:
* Wel de God maar niet die steen
(Marcel Hulspas) (Update 09.45 uur: o.a. link hersteld)
* Mohammed en het ontstaan van de islam
| Marcel Hulspas | 640 p. | Athenaeum-Polak & Van Gennep | 2015 | € 19,99

Foto: Mohamed Hassan (PxHere)

Nedermoslims tussen islam en Verlichting

wie-is-er-bang-voor-mohammed-marcel-hulspas

Marcel Hulspas schreef Wie is er bang voor Mohammed? Hierin stelt hij vragen die in feite zijn gericht aan de islamitische minderheid in Nederland. De leden daarvan hebben het privilege in twee culturen te wonen: een privilege dat niet altijd makkelijk is maar hun wel de mogelijkheid geeft bewust keuzes voor zichzelf te maken. Hulspas legt de Nedermoslims voor waar de spanningen zitten tussen islam en Verlichting en zij zullen daarop vroeg of laat een antwoord moeten formuleren. Lendering las met hem mee.

Is de islam gevaarlijk? Wil ze echt de wereld veroveren? Kunnen terroristen hun gruwelijke daden écht rechtvaardigen met een beroep op de Koran? En zaken als eerwraak, kledingvoorschriften, uithuwelijken, lijfstraffen, jihadisme… hoe zit het daar mee? Is dat allemaal islam? Of is de islam een religie van vrede? En hoeveel vrouwen mag een moslim eigenlijk hebben?’ (Atheneum)

Hulspas stelt volgens Lendering belangrijke vragen en biedt onderbouwde antwoorden. Lendering vertelt op zijn weblog over het boek en zegt dat in iets meer dan 200 pagina’s Hulspas de lezer meeneemt langs een reeks aspecten van de islam: de Koran, de profeet Mohammed, de duivelsverzen, de sharia.

En daarna een reeks thema’s waarmee de islam tegenwoordig het nieuws haalt. De status van vrouwen dus, en homoseksualiteit, slavernij, alcoholgebruik, het jodendom, vrouwenbesnijdenis, huwelijk en echtscheiding, het tijdelijke huwelijk. En ook: jihadisme en het beledigen van Mohammed.’ (Lendering)

Lendering hoopt dat het antwoord eerder vroeg dan laat komt. Wie is er bang voor Mohammed? vindt hij in feite een discussiestuk in een debat dat vooralsnog te vaak wordt gegijzeld door religieuze kwezelarij aan de ene kant en botte onbeschoftheid aan de andere. Hopelijk kan Wie is er bang voor Mohammed? die patstelling doorbreken.

Voor wie nieuwsgierig is naar de islam. Voor wie niet bang is voor de islam, maar ook geen boodschap heeft aan zoete verhaaltjes. Voor wie wil weten hoe de islam ‘werkt’, en waarom veel moslims problemen hebben met moderne westerse waarden. Terwijl andere moslims uit naam van datzelfde geloof onschuldige burgers vermoorden. Voor wie niet gelooft dat ‘de islam’ identiek is aan geweld en onderdrukking. Dat moslims ook maar gewone mensen zijn, maar weet dat de islam in een diepe crisis verkeert. Kortom, voor wie zelf durft na te denken.’ (Uit: Wie is er bang voor Mohammed? – Inleiding)

In zijn vorige boek Mohammed en het ontstaan van de islam beschreef Hulspas hoe Mohammed dertien eeuwen geleden een nieuwe religie schiep, een eigen Arabische variant op het jodendom en christendom.

In zijn nieuwste boek Wie is er bang voor Mohammed? gaat hij in op actuele ontwikkelingen. Hij legt uit hoe de islam ‘werkt’. Hoe imams omgaan met de bronnen van de islam, en zo tot controversiële uitspraken kunnen komen.’ (Atheneum)

Zie: Wie is er bang voor Mohammed? 

Wie is er bang voor Mohammed? – Alles wat u wilde weten over de islam | Uitgeverij Atheneum – Polak & Van Gennep | ISBN 9789025304980 | Verschenen: november 2016 | 216 pag. | € 15,00 | E-book | ISBN: 9789025304997 | Prijs: € 9,99

Pleidooi voor een moderne visie op de Profeet

cover_mohammed (1)
En dan een visie die informeert en uitdaagt, die voor niet-moslims een geloofwaardig beeld geeft van het leven van Mohammed als mens, maar tegelijkertijd recht doet aan de openbaring (over God valt immers niet te twisten), en die moslims laat zien dat het mogelijk is de Profeet met respect maar ook kritisch te benaderen, door af te zien van het vroom navertellen van de traditionele verhalen. – Dit is wat schrijver en wetenschapsjournalist Marcel Hulspas voorstaat. Hij schreef een boek, dat morgen uitkomt: Mohammed en het ontstaan van de islam.

Een visie die hen uitnodigt om op nieuwe manieren na te denken over de Profeet, en daarmee over de vraag wat de kern is van de islam. Want voor het antwoord op die vraag, moeten we langs nieuwe wegen terug naar de bron.’ (Hulspas)

marcelhulspasHulspas (foto: Twitter) noemt de huidige onwetendheid omtrent Mohammed onder niet-moslims betreurenswaardig. Omdat er eenvoudigweg geen goede biografieën over hem te vinden zijn. Het enige dat men, volgens Hulspas, na enig nadenken weet te vertellen is dat hij een pedofiel zou zijn geweest omdat hij met een klein meisje was getrouwd. En daarmee houdt het op. Maar ook vindt hij de ‘naïeve’ wijze waarop veel moslims de verhalen over de Profeet beschouwen als moreel richtsnoer, betreurenswaardig.

Maar onlangs vertelde een moslim in de media dat Mohammed juist een zeer tolerant man was geweest; hij had zelfs een Joodse buurman gehad, waarmee hij het uitstekend kon vinden! En elders las ik dat mannen en vrouwen best door elkaar in de moskee mogen zitten, en dat zang en dans niet verboden zijn, want Mohammed had zélf dergelijke gemengde, feestelijke bijeenkomsten georganiseerd.’ (Hulspas)

Ooit schreef Hulspas Ufo!, over de Ufo-rage in Nederland, maar later ook een dik boek over de historische bronnen en achtergronden van de Bijbel: En de zee spleet in tweeën, een boek voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van het ontstaan van het Oude Testament. ‘Acht jaar monnikenwerk en toewijding’, schreef Richard Kroes in Momentum. Maar nu dus een genuanceerd en realistisch beeld van de Profeet, zijn leven en de wereld waarin hij leefde, aan de hand van de Koran, van niet-islamitische bronnen en de oudste biografieën, aldus uitgever Berne Media.

Mohammed maakte deel uit van een brede politiek-religieuze hervormingsbeweging onder de Arabieren rond het jaar 600. Het boek schetst zijn ontwikkeling van machteloze verkondiger van naderende Einde der Tijden tot stichter van een wankel ‘Koninkrijk van de Hidjaaz’ (westelijk Arabië), dat na zijn dood uitgroeide tot een wereldrijk.’ (Cover)

Bij NieuwWij is een interview te vinden met Hulspas, over zijn nieuwe boek. Daarin zegt hij dat er voor niet-moslims veel nieuws in te vinden is. Maar hij hoopt vooral ook dat veel moslims het zullen lezen.

Wat hen zal storen, denk ik, is dat ik hun mooie, afgeronde beeld van de Profeet aantast en vervang door een heleboel vraagtekens en mogelijkheden. Het zal hen in verwarring achterlaten, denk ik. Velen zullen mijn boek in de hoek smijten. Maar ik hoop dat het ook velen stimuleert om eens anders na te denken over hun geloof.’ (Hulspas)

De uitgever noemt het een visie die hopelijk bijdraagt aan een verdieping en verbreding van het debat over Mohammed en de oorsprong van de islam.

cover_mohammedMarcel Hulspas | Mohammed en het ontstaan van de islam | Berne Media | Paperback | 320 pag. | € 27,50

Zie:
Waarom een nieuwe biografie van de Profeet dringend noodzakelijk is

en:
‘Mohammed is eigenlijk veelzijdiger en interessanter dan Jezus’