… maar dan bedoelt Harry Kuitert God als functie van de menselijke geest. ‘Waarom?’ vraagt hij zich af. ‘Omdat het niet over God gaat. Wie zich over God uitspreekt, spreekt zich uit over zichzelf, daarom heeft God zoveel gezichten gekregen.’ – Een waar woord van Kuitert, aangehaald door Klaas van der Zwaag in het RD van gisteren. ‘Er is geen kennis van God, maar verbeelding, menselijke overlevering afkomstig van het voorgeslacht dat goden en God bedacht.’
Ik heb het idee dat God steeds meer gezichten krijgt omdat gelovigen steeds minder op gezag geloven. Vroeger geloofden de mensen ook al niet vanuit zichzelf, maar herhaalden zij wat ze in de kerk hadden gehoord. Formuleerden zij dat anders, dan werden ze onmiddellijk berispt. Als je de juiste leer niet papegaaide, werd je geëxcommuniceerd, op de index gezet. Het was een zonde om iets anders te denken dan de kerk voorschreef. ‘Leer dwingt, leer moet je voor waar houden, verbeelding maakt vrij,’ zegt ‘Godzoeker pur sang’ Kuitert dan ook in zijn nieuwste boek.
Van der Zwaag: ‘Kuitert wil echter „ondermijnen” dat geloof kennis is. Kennis moet je verantwoorden ten overstaan van anderen, met kennis betreed je het pad van aantonen of bewijzen. Volgens Kuitert is er geen gezaghebbende instantie die zegt dat Godskennis kennis is. De christelijke leer over God stamt van mensen af, is dus geen kennis maar ontwerp van verbeelding, afkomstig van verre voorouders.’
En ik? Ik verbeeld me God, dat is genoeg.
‘Ga maar leven,’ zegt Prediker, geciteerd door Kuitert in een interview met zichzelf. ‘Maak er wat van, leef voor Gods aangezicht, het komt zoals het komt’. (in: Kennismaken met Kuitert.)
Alles behalve kennis. Afkicken van de godgeleerdheid en opnieuw beginnen, door Harry Kuitert; uitg. Ten Have, Utrecht, 2011; ISBN 9789025901127; 304 blz.; € 19,95.
RELIFILOSOFIE 