De mens als neurologische computer

darwin.ichtus.visje.sticker‘Vernietig de schepper van de dingen, om zodoende het oneindige universum te begrijpen’. Dat is volgens filosoof Daniel Dennett de betekenis van het symbool van een vis met het woord ‘Darwin’ erin. Een variatie op het bekende visje als christelijk symbool, ICHTHYS, acroniem voor het Griekse equivalent van ‘Jezus Christus Gods Zoon en Redder’. DARWIN zou dan staan voor ‘Delere Auctorem Rerum Ut Universum Noscas’, door Dennett met een knipoog vrij vertaald in ‘Vernietig de schepper van de dingen, om zodoende het oneindige universum te begrijpen’.

Tijdens een lunch in zijn hotel aan de Herengracht in Amsterdam kreeg Arthur Veenstra, auteur bij iFilosofie, de gelegenheid om Dennett nog een keer te vragen waarom wij echt ‘zombies’ zouden zijn, een wezen zonder werkelijk bewustzijn. Eerder schreef Veenstra het artikel We zouden zombies kunnen zijn, een kritische recensie over Van bacterie naar Bach en terug, over de evolutie van de geest. Volgens Veenstra claimt Dennett daarin een ‘kronkelig pad door een oerwoud van filosofie en wetenschap’ te hebben gevonden, dat leidt naar verbeterde antwoorden op de grote vragen over ons bewustzijn.

De provocerende stelling dat wij alleen maar ‘materiële objecten’ zijn, en dat ons bewustzijn dus een fysisch neuraal verschijnsel is, raakt iedereen in de kern. Het is een directe aanval op zowel religieuze als agnostische overtuigingen. Stel dat wij volledig fysisch causaal zijn gedetermineerd. Is dan de betekenis van het leven, vrije wil en moraliteit niet ook een illusie? Een betekenisloos verhaal dat wij onszelf vertellen? Dennett heeft zich de afgelopen vijfentwintig jaar verrijkt met inzichten uit neurowetenschappen, filosofie, biologie en computerwetenschappen, en belooft ons daarmee in dit boek – van ongeveer 500 pagina’s – een nog overtuigender antwoord te geven op de bewustzijnsvraag.’ (Uit: We zouden zombies kunnen zijn)

Dennett heeft zich tot op heden vooral op de hoe-vraag geconcentreerd: hoe werkt ons bewustzijn?; hoe zijn allerlei cognitieve processen geëvolueerd?, maar is zich nu op de wat-vraag aan het richten is: wat is datgene waardoor wij ons bewust zijn van al die cognitieve processen?

De illusie van bewustzijn ontstaat doordat wij tegelijkertijd het model en dat wat het model vertegenwoordigt waarnemen. Als we dat model, de representatie van de wereld, het medium noemen, moeten we niet de fout maken om een ‘geest in het medium’ te bedenken, een geest die naar het model van de wereld zit te kijken.’ (Uit: Lunchen met Dennett)

We zijn toch niet een soort neurologische computer, vraagt Veenstra zich af. Een dergelijke computer bestaat volgens hem alleen uit atomen en elektronen die gedachteloos volgens de wetten van de natuur reageren. Hij vat zijn twijfel samen door te verwijzen naar een argument van David Chalmers: computers en zombies ‘run dark’: ze hebben geen innerlijke bewuste ervaring, terwijl wij dat overduidelijk wel hebben. Volgens Dennett zijn wij vanbinnen echter donker zoals een computer en is er geen reden om magisch denken te omarmen en een ‘geest in het medium’ uit te vinden.

Al met al vindt Veenstra toch, dat als je met extravagante claims komt als: ‘bewustzijn is een illusie’ en ‘jij bent een zombie’, dat soort stellingen om veel overtuigender argumenten vragen. Maar net als bij het lezen van Dennetts recente boek is Veenstra nu ook weer enorm onder de indruk van zijn omvangrijke en inspirerende kennis over de werking van ons brein, al heeft hij hem nog steeds niet weten te overtuigen van zijn visie op de aard van het bewustzijn.

Voor alles heeft de lunch mij duidelijk gemaakt dat het succes van Dennetts boeken Bewustzijn Verklaard in de jaren negentig en Van Bacterie naar Bach en terug in 2017 niet uit de lucht komt vallen. Ze zijn ontsprongen aan een bewustzijn dat een tomeloze lust heeft naar kennis over het bewustzijn zelf.’ (Uit: Lunchen met Dennett)

Zie:
We zouden zombies kunnen zijn (iFilosofie.nl)
Lunchen met Dennett (pdf)

Beeld: stickerland.nl

‘Atheïsme is de dodelijkste ideologie in de geschiedenis’


‘Er zijn 28 landen in de wereldgeschiedenis met een regime dat bemand werd door 98 verklaarde atheïsten, van wie meer dan de helft betrokken was bij massamoordachtig praktijken zoals die van Stalin en Mao. De totale body count voor de jaren 1917-2007 komt op ongeveer 148 miljoen doden door toedoen van 52 atheïsten, dat is drie keer zoveel als alle mensen die gedood zijn door oorlog, burgeroorlog en gewone misdaden in heel de twintigste eeuw bij elkaar opgeteld.’

Aldus neurochirurg Michael Egnor op zijn blog ‘…there is is a 58 percent chance that an atheist leader will murder a noticeable percentage of the population over which he rules.’

Journalist Henk Rijkers verwijst in KN naar dit blog in het kader van het bezoek van Daniel Dennett aan Nederland, een van de ‘vier ruiters van het nieuwe atheïsme’, samen met Richard Dawkins, Sam Harris en Christopher Hitchens. Dennett ontving de Erasmusprijs 2012.

Dennett (foto: knaw.nl) kijkt volgens het Nederlands Dagblad naar religie als oorzaak van geweld:

‘Maar zodat ze zien hoe religies echt in elkaar zitten, waarin ze van elkaar verschillen, en wat voor vreselijke geweld uit naam van die religies is gepleegd in het verleden.’

De Amerikaans-Nederlandse historicus James Kennedy reageerde hierop door te stellen dat de Goelag verantwoordelijk was voor de dood van vele gelovigen.

‘Moet de Goelag – verantwoordelijk voor de dood van vele gelovigen – iets over atheïsten zeggen? En de Dertigjarige Oorlog iets over christenen? Dit lijkt me geen vruchtbare manier om over religie te leren.’ 

Dagblad Trouw gaat misschien daarom in het geheel niet in op het besproken geweld dat de verschillende ideologieën aanwenden in het verslag over de bijeenkomst in het uitverkochte Paradiso waar dit weekend velen naar Daniel Dennett luisterden, de ‘filosoof die de grenzen tussen de natuurwetenschap en de filosofie onderzoekt.’

‘Het is de taak van de filosoof om de samenhang tussen de dingen te ontrafelen – niet om één van de twee categorieën als ondergeschikt weg te schuiven. Zelfs ‘het concept God’ niet, hoewel het duidelijk moge zijn dat hij geen twijfels heeft bij zijn atheïsme.’

Henk Rijkers, weer verwijzend naar Egnor, zegt dat de historische score van het collectieve atheïsme per jaar 182,716 erger is dan de ergste en schandelijkste misdaden van het christendom, de Spaanse inquisitie.

‘Dergelijk berekeningen leveren een ‘fascinerend perspectief’ aldus Egnor. ‘Zelfs als je de logische relatie negeert van oorzaak en gevolg tussen staatsatheïsme als heersende ideologie en massamoord, dan nog betekent een simpele analyse van het atheïsme of theïsme van nationale leiders een schokkende aanklacht tegen het atheïsme.’ In de twintigste eeuw ‘is er een kans van 58 procent dat een atheïstische leider een aanzienlijk deel van de bevolking waarover hij heerst zal uitroeien.’ 

Zie: ‘Atheïstische leiders vermoorden gewoonlijk hun bevolking’

en: Prof. James Kennedy: Pluralisme voorbeeldige traditie

en: Egnorance: “…there is is a 58 percent chance that an atheist leader will murder a noticeable percentage of the population over which he rules.”

en: Een lijstje feiten over religies

Illustr: god.voor.dommen.nl