UITGELICHT – De hel gaat weer eens als een lopend vuurtje door vrijzinnig en orthodox katholieke kringen. ‘Oh, worden we allemaal gered?’ concludeert Anthony Ruijtenbeek na het lezen van het interview met Frank Bosman in het Brabants Dagblad. Ruijtenbeek gruwt van de vrijzinnigheid van deze theoloog die stelt dat de hel leeg is en de hemel vol. Ruijtenbeek gelooft eerder dat eenieder de liefde van God zal ervaren, maar houdt er gelijk stevig rekening mee dat dit toch niet voor iedereen het geval zal zijn.

‘Ik denk wel dat uiteindelijk de hel praktisch gezien leeg zal zijn, omdat de liefde van God ten langen leste sterker zal blijken te zijn dan zijn eigen rechtvaardigheid. De hel is dus leeg maar de hemel is vol’
_{(Cultuurtheoloog Frank Bosman)}

Het is, zoals katholiek blogger en publicist Ruijtenbeek uiteindelijk stelt: ‘God weet het, en ik niet.’ Toch blijven religies vasthouden aan het hellevuur – een kwart van de christenen gelooft er nog altijd in. Religies hielden dit religieuze concept achter de hand om de gelovige aan zich te ketenen. Paus Benedictus stelde onlangs nog dat ‘seks voor het huwelijk een hele zware zonde is’. En volgens Greg Laurie (zie CIP) is ‘één zonde genoeg om ons uit de hemel te houden’. Het dreigen met de hel en verdoemenis heeft lange tijd gewerkt: sidderend gingen mensen van God houden – of juist niet, want velen konden God en hel niet rijmen. Van zo’n God word je vanzelf atheïstisch.

Waaruit bestaat de hel?
‘Zij bestaat in de eeuwige verdoemenis van diegenen die uit vrije keuze in doodzonde sterven. De ergste straf van de hel bestaat in het eeuwig gescheiden zijn van God. In Hem alleen immers kan de mens het leven en het geluk vinden, waartoe hij geschapen is en waarnaar hij streeft. Christus vat deze werkelijkheid samen in de woorden: “Gaat weg van Mij, vervloekten, in het eeuwige vuur!” (Mt. 25, 41).’

Vrije wil of niet
Vrije keuze? Mensen zijn genetisch zo geschapen dat ze het leven leiden dat ze leiden. Ze groeien op in een omgeving waarin ze verder ge- of misvormd worden. Je doet wat je kan als mens, en daarbij ben je dus sterk afhankelijk van je genen die een enorme invloed hebben op het leven dat je leidt. Je eigen leven glijdt soms onbewust aan je voorbij en soms denk je achteraf pas na over wat je nu weer hebt gedaan of nagelaten. Veel heb je niet in eigen hand. De vrije wil van de mens wordt er erg relatief door. Volgens sommige neurowetenschappers bestaat die vrije wil niet eens.

Heilige of misdadiger?
Volgens mij zijn we op aarde om iets leren en is de een daar behendiger in dan de ander, de een heeft meer talenten meegekregen dan de ander. Je hebt mazzel als je in staat bent om een beetje evenwichtig door het leven te gaan. Sommige mensen zijn door hun onwetendheid of domheid nauwelijks in staat een goed leven te leiden, de meeste criminelen zijn domweg gestoord. Levens zijn eigenlijk niet echt eerlijk ‘verdeeld’.

Geluk of gedoemd
Als je als pas geboren baby ‘de mazzel hebt’ dezelfde dag nog te sterven, ga je rechtstreeks naar de hemel: je loopt niet eens de kans iets te doen waardoor je in de hel komt. Maar als je honderd jaar wordt… Zo kan het ook zijn dat de een het ‘geluk’ treft dat hij een leven als heilige kan leiden en de ander ‘gedoemd’ is te leven als misdadiger. ‘Dat moet beloond en gestraft worden,’ stelt de katholieke ‘meest spraakmakende cultuurtheoloog’ Bosman. ‘Ons rechtvaardigheidsgevoel vereist dat er een hel is.’

‘Want dat wat je op aarde doet moet ertoe doen. Zonder hel zou het niet uitmaken wat je op aarde uitvreet: heiligen en misdadigers komen dan allebei in de hemel. Ik denk wel dat uiteindelijk de hel praktisch gezien leeg zal zijn, omdat de liefde van God ten langen leste sterker zal blijken te zijn dan zijn eigen rechtvaardigheid. De hel is dus leeg maar de hemel is vol.’

Volmaakt of onvolmaakt
Omdat de mens al te afhankelijk is van zijn genen, vind ik dat het concept hel absurd is. God heeft ons onvolmaakt geschapen en daardoor maken we fouten, in onze genen ingebakken. De mens bestraffen voor zijn ‘ingeschapen’ eigenschappen, is onrechtvaardig. Dan had God ons volmaakt moeten scheppen.

Bronnen:
* ‘O, worden we allemaal gered?’
* ‘De hemel en de hel zijn springlevend’

Illustr: De poorten van de hel (religie.blog.nl)
_{Update november 2025 (Lay-out, sommige links / bronnen helaas niet meer herleidbaar en daarom verwijderd.}